Month: Ապրիլ 2024

Ապրիլի 22-26

liahovhannisyanblogԹողնել մեկնաբանություն

Տնային

  1. Հարցեր

2. Պատմի՛ր կատարածդ փորձի մասին:

3. Սովորի՛ր

Ատոմն ունի բարդ կառուցվածք, այն կազմված է դրական լիցքավորված միջուկից և նրա շուրջը գտնվող բացասական լիցք ունեցող էլեկտրոններից: Միջուկն իր հերթին կազմված է դրական լիցք ունեցող մասնիկներից և լիցք չունեցող ` նեյտրոններից: 

Քիմիական   կապը փոխազդեցություն է էլեկտրոնների և միջուկների միջև, 
որը հանգեցնում է մոլեկուլում ատոմների միացմանը: Ներկայումս հիմնականում դասակարգվում ենք կովալենտային,իոնային և մետաղային կապեր: 

Կովալենտային կապ առաջանում է ոչ մետաղների ատոմների միջև:

Իոնային կապ առաջանում է մետաղների և ոչ մետաղների ատոմների միջև:

Մետաղական կապ առաջանում է մետաղական պարզ նյութերում և համաձուլվածքներում։980

Ի՞նչ է քիմիական կապը:

Նյութերի քիմիական հատկությունները պայմանավորված են քիմիական կապերի տեսակով, կապ առաջացնող ատոմների բնույթով և մոլեկուլում դրանց փոխազդեցությամբ:

Հին ժամանակներից սկսած՝ գիտնականները փորձում են պարզել, թե ինչպես են կառուցված նյութերը, ինչպե՞ս և ինչու՞ են ատոմները միանում, և ի՞նչ ուժեր են նրանց իրար մոտ պահում:

XX դարում ֆիզիկոսները պարզեցին, որ ատոմները կապվում են էլեկտրական լիցք ունեցող մասնիկներով` արտաքին էներգիական մակարդակի էլեկտրոններով, որոնք ձգվում են կապվող ատոմների դրական միջուկների կողմից: Հետևաբար, ատոմները կապող ուժերը էլեկտրական բնույթի են:

  1. Բացատրե՛ք երկու ատոմների միջև քիմիական կապի առաջացման պատճառները:

Քիմիական կապի առաջացման պատճառը ատոմների ձգտումն է առտաքին շերտը 8 էլեկտրոնով ավարտելը և անցնելը կայուն վիճակի։

3.Հետևյալ տարրերից որո՞նց մոլեկուլներն են միատոմանի.

ա) ջրածին

բ) հելիում

գ) թթվածին

դ) արգոն

 Թվարկե՛ք քիմիական կապի հիմնական տեսակները:

Քիմիական կապի տեսակներն են.

Կովելանտային, մետաղային և իոնյաին։

4.Լրացրե՛ք բա

Ապրիլի 15-19

liahovhannisyanblogԹողնել մեկնաբանություն

Տնային

  1. Որոշե՛ք պրոտոնների, նեյտրոնների և էլեկտրոնների քանակը և ատոմային միջուկի լիցքը հետևյալ տարրերի համար՝ լրացնելով աղյուսակը.

1) S – 16, 16, 16
O – 8, 8, 8
B – 5, 5, 6
Ba – 56, 56, 81
Si – 14, 14, 14

2) Mn – 25, 25, 20
Ν – 7, 7, 7
Zn – 30, 30, 36
As – 33, 33, 42

2. Հաշվե՛ք, նյութի՝ KOH հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը և նյութի բաղադրության մեջ առկա տարրերի զանգվածային բաժինները:

Mr = (39 * 1) + (16 * 1) + (1 * 1) = 56

W(K) = 39 * 1 / 56 * 100 = 69
W(O) = 16 * 1 / 56 * 100 = 29
W(H) = 1 * 1 / 56 * 100 = 2

3. Սովորել

Имя числительное

liahovhannisyanblogԹողնել մեկնաբանություն

Ознакомьтесь с теорией по теме «Числительное»

Письменно ответьте на вопросы, записывая цифры словами.

1. Сколько месяцев в году? – Двенадцать

2. Сколько дней в неделе? – Семь

3. Сколько часов в сутках? – Двадцать четыре

4. Сколько дней в месяце? – Тридцать или тридцать один

5. Сколько недель в месяце? – Четыре

6. Сколько дней в году? – Триста шестьдесят пять

Перепишите, заменяя цифры словами.

1. Я учусь в 6 классе. – шестом

2. Мой младший брат учится в 3 классе. – третьем

3. Я живу на 5 этаже в 18 квартире, а мой друг Арам живёт на 6 этаже в 24 квартире. – пятом, восемнадцатом, шестом, двадцать четвертом

4. Наши места в 10 ряду. – десятом

Запишите словами.

8, 11, 17, 60, 80, 365, 413, 515, 699, 719, 79, 800, 988.

Образуйте от чисел порядковые числительные и запишите их.11 – одиннадцатый, 23 – двадцать третий, 378 – триста семьдесят восьмой, 500 – пятисотый, 1000 – тысячный, 1256 – тысяча двести пятидесятый шестой , 8000 – восьмитысячный, 8663 – восемь тысяч шестьсот шестьдесят третий , 37000, 9 000 000 – , 77 000 000.

Образуйте из словосочетаний сложные прилагательные. Запишите их.

Юбилей в 90 лет – девяностолетию, мороз в 40 градусов – сорокаградусный, жара в 38 градусов – тридцатиградусная, высота в 900 метров – Девятисотметровая, дом с 450 квартирами – четырёхсотпятидесятыиквартирный дом, коллектив в 1,5 тыс. человек – полуторотысячный коллектив, расстояние в 340 километров – тристосорококилометровое расстояние, бак на 200 литров – двухсотлитровый бак, город с населением в 1,5 млн человек. – город с полуторамилионным населением

Дополнительные задания:

Образуйте сложные прилагательные от следующих сочетаний.

5 лет, 40 минут, 21 час, 8 метров, 500 литров, 1000 лет, 555 дней, 29 километров, миллион голосов, 61 миллиард.

Допишите окончания прилагательных.

  1. Алёша получил в подарок ручку. У ручки было золотое перо.
    2. На ручке были написаны золотые слова.
    3. В классе только у Алёши есть ручка с золотым пером и золотыми буквами.
    4. Учительница поставила двойку золотым пером.
    5. Алёша растерянно смотрел на своё золотое перо.
    6. У Алёши сегодня не золотые знания.
    7. У моего друга золотой характер.
    8. У моей бабушки золотые руки.

Ապրիլի 15-21

liahovhannisyanblogԹողնել մեկնաբանություն
  1. Համացանցից գտնել  10 հետաքրքիր փաստեր սողունների մասին։

  1. Հայաստանում տարածված ի՞նչ սողուններ են ձեզ հայտնի, ներկայացնել մի քանի օրինակ։

  1. Ներկայացնել սողունների բազմացումը

Ի տարբերություն երկկենցաղների, սողունների բազմացումը և զարգացումը կապված չէ ջրային միջավայրի հետ։ Սողունների բեղմնավորումը ներքին է։ Արուները սերմնաբջիջներ պարունակող սերմնահեղուկը տեղափոխվում է կոյանոցի մեջ։ Սերմնաբջիջները բարձրանում են ձվատարով և թափանցում ձվաբջջի մեջ. տեղի է ունենում բեղմնավորում։ Բեղմնավորումից հետո զարգանում են ձվերը։ Սողունների ձուն խոշոր է, ծածկված է ամուր թաղանթով, հարուստ է սննդանյութերով։ Սողունները ձվադրում են տաք տեղերում՝ նեխած աղբակույտերի կամ ավազի մեջ։

Ինձ բացակա չդնեք․․․Համո Սահյան

liahovhannisyanblogԹողնել մեկնաբանություն

Սովորիր բանաստեղծությունը անգիր։

Գտիր հոմանիշ զույգեր

մրրիկ, բուք
շեփոր – թմբուկ
թափոր – երթ
ընդվզում – տանջանք
զարմանք – զարհուրանք
լծկան – մաճ

Ինչպիսի՞ համեմատություններ գտար, բացատրիր դրանք։

Համեմատությունները շատ էին, օրինակ՝ իմ ամենասիրելին է Քարե արցունք է, քարե ժպիտ, և՝ Քարե ամպրոպ է ու ծիածան է, սրանք մարդկային պնական էմոցիաներն են, որոնք կարծես քարե լինեն, անկեղծ չլինեն։

Ծանոթացիր Հ․Սահյանի հուշերին այստեղ՝ Հետաքրքիր պատմություններ։

Համո Սահյան

ՈԻՐ ՈՐ ՆԱՅՈԻՄ ԵՄ

Ուր որ նայում եմ, քարե բարձունք է,
Քարե արցունք է, քարե ժպիտ,
Քարե սարսուռ, է ու քարե սունկ է,
Քարե ծաղկունքի քնքշանք է բիրտ։

Քարերի վրա քարե վագրեր են,
Ուր-որ է պիտի պատռեն իրար։
Քարե երգեր են, քարե վանքեր են,
Քարե հավքեր են քիվերն ի վար։

Քարե մրրիկ է ու քարե բուք է,
Քարե բողոք է ու քարե բերդ,
Քարե շեփոր է, քարե թմբուկ է,
Քարե թափոր է, քարերի երթ…

Քարե ընդվզում, քարե տանջանք է,
Քարե ավար է, առևանգում…
Քարե զարմանք է ու զարհուրանք է,
Քարե թռիչք է, քարե անկում։

Քարե ամպրոպ է ու ծիածան է,
Քարե լծկան է ու քարե մաճ.
Քարե մագաղաթ, քարե մատյան է,
Քարե խորհուրդ է ու քարե խաչ։

Մեր բաժին աստված, քո սիրտն էլ քար էր,
Որ մեզ քարերը տվիր նվեր,
Բայց քո կյանքը կարճ, մերը երկար էր,
Ու երկարում է քարերն ի վեր։

17.04.24

liahovhannisyanblogԹողնել մեկնաբանություն

.Նախադասությունները լրացրո՛ւ` կետերը փոխարինելով ուղղակի խոսքերով:

Հյուրն ուշադիր լսում էր ոգևորված ուղեկցի պատմությունը տաճարի մասին ու մտածում էր «ինչքան հզոր են եղել մարդիկ, որ նրանց կառուցածը մինչև հիմա մնացել է»:

Քաղցն անհամբեր էր դարձել նրան, ու լսելով տանտիրուհու շաղակրատանքը՝ մտքում ասում էր «․․․»:

Արդեն ամեն ինչ պարզ էր ու հասկանալի. Նա գրեց «երևի մենք արդեն հոգնել ենք միմյանցից, և անհետաքրքրացել ենք»:

Ցուցանակն անտառում զբոսնել ցանկացողներին զգուշացնում էր «…»: Զարմացած նայում էր վիճող անծանոթներին ու մտածում «…»: Վազում էր ծիածանի հետևից ու իրեն-իրեն շշնջում «…»: Սպասումից ձանձրացած՝ մտածում էր «…»: Գրքում մի նախադասություն էր ընդգծված «…»:

2. Ընդգծված նախադասությունը (հեղինակի խոսքը) գրի՛ր:

ա) ուրիշի ուղղակի խոսքից առաջ,

բ) ուրիշի ուղղակի խոսքից հետո: «Ես զգում էի,- պատմում է վեպի հերոսը,- թե ինչպես են սուզանավի պատուհանները, ջրի ճնշմանը ենթարկվելով, ներս հրվում»: «Նավապետը մեղավոր է ճանաչվում, գրված էր դատական արձանագրության մեջ,- քանի որ ճանապարհը զիջելու ոչ մի հրաման չի տրվել»: «Եթե մարմինը լույսը չի կլանում, չի անդրադարձնում և չի բեկում,- գրված է գրքում,- ինքնըստինքյան անտեսանելի է»:

3. Տեքստը վերականգնի՛ր` նախադասությունների հաջորդականությունը փոխելով:

Նա պնդում է, որ եթե մարդը ժամանակի և տարածության «միջանցքը» մտնի, կհայտնվի նորից նույն տեղում, սակայն ավելի վաղ ժամանակակետում: Նրանցից մեկը լույսի արագությամբ պիտի շարժվի, պտույտ գործի ու նախնական դիրքին դառնա: Դոկտոր Քիփ Թոռնը Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի առաջատար ֆիզիկոսներից է: Նա պաշտպանեց այն վարկածը, որ ժամանակի մեքենայի կառուցումը լիովին հնարավոր է: Դոկտոր Թոռնի ներկայացրած ժամանակի մեքենայի նախագծում այդ միջանցքը գտնվելու է երկու մետաղե սկավառակի միջև: Մի քանի տարի առաջ գիտական աշխարհում նա մեծ իրարանցում առաջացրեց:

Դոկտոր Քիփ Թոռնը Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի առաջատար ֆիզիկոսներից է: Մի քանի տարի առաջ գիտական աշխարհում նա մեծ իրարանցում առաջացրեց: Նա պաշտպանեց այն վարկածը, որ ժամանակի մեքենայի կառուցումը լիովին հնարավոր է: Դոկտոր Թոռնի ներկայացրած ժամանակի մեքենայի նախագծում այդ միջանցքը գտնվելու է երկու մետաղե սկավառակի միջև: Նա պնդում է, որ եթե մարդը ժամանակի և տարածության «միջանցքը» մտնի, կհայտնվի նորից նույն տեղում, սակայն ավելի վաղ ժամանակակետում: Նրանցից մեկը լույսի արագությամբ պիտի շարժվի, պտույտ գործի ու նախնական դիրքին դառնա:

4. Անուղղակի խոսքերը դարձրո՛ւ ուղղակի և գրի՛ր, թե ընդգծված բառերից յուրաքանչյուրն ինչպե՛ս փոխեցիր: Օրինակ`

Արան ասաց, որ ինքը շատ արագ է վազում : — Ես շատ արագ եմ վազում,-Արան ասաց – Արան ասաց, որ ինքը շատ արագ է վազում: (Որ շաղկապը դուրս եկավ, ինքը դարձավ՝ ես, վազում է դարձավ՝ վազում եմ):

Փոքրիկ իշխանն ասում էր, որ ինքը միշտ ուզում է իմանալ, թե ինչո՛ւ են փայլում աստղերը: – Ես ուզում եմ իմանալ, թե ինչու են փայլում աստղերը․- ասում էր փոքրիկ իշխանը։

Թագավորն ասաց, որ իրեն բոլոր աստղերն են ենթարկվում: – Ինձ բոլոր աստղերն են ենթարկվում․- ասաց թագավորը։

Ճանապարհորդը պատմում էր, որ ինքը կարող է գնել նոր հայտնաբերած աստղերը: – Ես կարող եմ գնել նոր հայտնաբերված աստղերը․- պատմում էր ճանապարհորդը։

Գործարար մարդը պնդում էր, որ ինքը կարող է գնել նոր հայտնաբերած աստղերը: – Ես կարող եմ գնել նոր հայտնաբերված աստղերը․- պնդում էր գործարար մարդը։

Աշխարհագրագետը հարցնում էր, թե նորահայտ մոլորակի վրա օվկիանոս կա՞ արդյոք:

Գայլը տեսավ, որ հովիվներն իրենց վրանում գառան միս են ուտում ու նախատեց, թե ի՛նչ հարայրհրոց կբարձրացնեին, եթե միս ուտողն ինքն լիներ: – Գայլը տեսավ, որ հովիվներն իրենց վրանում գառան միս են ուտում ու նախատեց.- ի՛նչ հարայրհրոց կբարձրացնեին, եթե միս ուտողն ինքն լիներ:

April 15-19

liahovhannisyanblogԹողնել մեկնաբանություն

It will never happen, English in Mind pages 69, 70
The Future Tense
Expressions to talk about the future
Expressions to talk about fortune telling.

  1. will be, ‘ll stay
  2. won’t go
  3. won’t help, will give
  4. will find

I will come.
You will come.
We will come.
They will come.
He will come.
She will come.
It will come.

I will not come.
You will not come.
We will not come.
They will not come.
He will not come.
She will not come.
It will not come.

Will I come?
Will you come?
Will we come?
Will they come?
Will he come?
Will she come?
Will it come?

Yes, I will.
Yes, you will.
Yes, we will.
Yes, they will.
Yes, he will.
Yes, she will.
Yes, it will.

No, I will not.
No, you will not.
No, we will not.
No, they will not.
No, he will not.
No, she will not.
No, it will not.

8․04-12․04

liahovhannisyanblogԹողնել մեկնաբանություն

Թեման․Պարզ մեխանիզմներ: Լծակ: Լծակի կանոնը: Թեք հարթություն: Մեխանիզմի օգտակար գործողության գործակից: Ճախարակ: Մեխանիզմի Օ․Գ․Գ․

Գործնական աշխատանք․Ղազարյանի դասագրքից էջ էջ 174 -ի խնդիրներ 107-ից մինչև 117 և Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս I  >>-ից էջ 81ից մինչև էջ 85 խնդիրների բացատրում, քննարկում և լուծում։

Դասարանում քննարկվող հարցեր․

1.Որո՞նք են պարզ մեխանիզմները

Այն մեխանիկական սարքերը, որոնք ծառայում եմ ուժերի մոդուլները կամ ուղղությունները փոփոխելու համար, կոչվում են մեխանիզմներ։

2.Ի՞նչ է լծակը:

Լծակը սովորաբար մի ձող է, որը կարող է պտտվել անշարժ հենարանի կամ առանցքի շուրջ։

3.Ի՞նչն են անվանում ուժի բազուկ

հենման կետից մինչև ուժի ազդման գիծ հեռավորությունը կոչվում է ուժի բազուկ։

4.Ճախարակի ՞ինչ տեսակներ գիտենք:

Շարժական ճախարակ, անշարժ ճախարակ, բազմաճախարակ

5.Ո՞ր ճախարակն է կոչվում անշարժ:

Բեռը բարձրացնելիս ճախարակի առանցքը մնում է անշարժ, ուստի այն կոչվում է անշարժ ճախարակ։

6.Ո՞ր ճախարակն է կոչվում շարժական:

Բեռը շարժելու ժամանակ ճախարակը նույնպես շարժվում է, ուստի այն կոչվում է շարժական ճախարակ։

7.Ի՞նչ նպատակով է օգտագործվում անշարժ ճախարակը:

8.Ի՞նչ նպատակով է օգտագործվում շարժական ճախարակը: Այն օգտագործելիս ինչքա՞ն ենք շահում ուժի մեջ:

9.Ի՞նչ է բազմաճախարակը: Այն օգտագործելիս որքա՞ն ենք շահում ուժի մեջ:

Բազմաճախարակը անշարժ և շարժական ճախարակների համակցուրյունն է։ Այն տալիս է վեցապատիկ շահում ուժի մեջ։

10.Գծել անշարժ և շարժական ճախարակների սխեմաները:

11.Ո՞ր աշխատանքն է կոչվում օգտակար

Այն աշխատանքը, որի կատարման համար ստեղծված է մեխանիզմը կամ մեքենան, կոչվում է օգտակար աշխատանք։

12.Ո՞ր աշխատանքն է կոչվում լրիվ կամ ծախսված

13.Ինչու՞ լրիվ աշխատանքը միշտ մեծ է օգտակար աշխատանքից

14.՞Որ մեծոթյունն է կոչվում մեքենայի կամ մեխանիզմի օգտակար գործողության գործակից։

Այն ֆիզիկական մեծությունը, որը ցույց է տալիս, թե օգտակար աշխատանքը լրիվ աշխատանքի որ մասն է, կոչվում է օգտակար գործողության գործակից։

15.Ձևակերպել մեխանիկայի <<ոսկե կանոնը>>

Մեխանիզմի օգնությամբ քանի անգամ շահում ենք ճանապարհի մեջ, անքան անգամ կորցնում ենք ճանապարհի մեջ և հակառակը։

16.Հնարավոր է արդյոք,որ ՕԳԳ-ն մեծ լինի 100%-ից

Ոչ, դա հնարավոր չէ

Սովորել Է.Ղազարյանի դասագրքից՝ էջ 90-ից մինչև էջ 100

ՈՒՐԻՇԻ ՈՒՂՂԱԿԻ ԵՒ ԱՆՈՒՂՂԱԿԻ ԽՈՍՔ

liahovhannisyanblogԹողնել մեկնաբանություն

ՈՒՐԻՇԻ ՈՒՂՂԱԿԻ ԵՒ ԱՆՈՒՂՂԱԿԻ ԽՈՍՔ

ՈՒրիշի ուղղակի և անուղղակի խոսքը

Մեջբերվող խոսքը լինում է ուղղակի և անուղղակի: Ուղղակի է կոչվում այն խոսքը, որը մեջ է բերվում բառացի, անփոփոխ։ Օրինակ՝ Ավ. Իսահակյանը իր «Հիշատակարանում» գրում է. «Ոչ մի անհատ հասարակաց կարծիքից ազատ չէ. մարդը իր գիտակցությամբ իրեն ենթարկում է հասարակաց կարծիքին»:

Վ.Տերյանը, դժգոհ լինելով իրականությունից, դառնացած ասել է.

Ինձ թաղեք, երբ կարմիր վերջալույսն է մարում…»:

Ուղղակի խոսքը կարող է լինել նաև խոսողի մտածածը, ասածը, գրածը և այլն։ Ես պառկած մտածում էի. «Մի՞թե չեմ կարող օգնել իմ հարազատ եղբորը, որն այսօր իմ աջակցության կարիքն է զգում»: Անուղղակի է կոչվում այն խոսքը, որը մեջ է բերվում պատմողաբար, այսինքն խոսողը (գրողը) որևէ ուղղակի խոսք շարադրում է՝ պահպանելով միայն նրա բովանդակությունը։

Ուրիշի  ուղղակի  խոսքը  անուղղակի  խոսքի  վերածելիս  կատարվում  են  մի  շարք  փոփոխություններ,  այս  փոփոխություններն  են`

1)  Խոսքի  մեջ  եղած  հեղինակի  խոսքը,  որ  դիրքում  էլ  լինի,  գալիս  է  նախադասության  սկիզբ:

2) Հեղինակի  խոսքին  հաջորդում  են  որ  կամ  թե  շաղկապները:

3)Ուղղակի  խոսքի  մեջ եղած  կոչականը կարող  է  դառնալ  գլխավոր  նախադասության  լրացումը: 

Օրինակ`-Մենք  այսօր  մասնակցելու  ենք  ծառատունկին,  Արամ,- ասաց  Մայրամը:

Մայրամը  ասաց  Արամին,  որ  իրենք  այսօր  ծառատունկի  են  մասնակցելու:

4)Եթե  ուղղակի  խոսքի  մեջ  հեղինակի  խոսքում  գործողություն  կատարողները   երրորդ  դեմքով  դրված  անձեր  են,  ապա  ուղղակի  խոսքի  մեջ  եղած  ես,  իմ,  ինձ,  ինձնից,  ինձնով        ( մենք,  մեր,  մեզնից,  մեզնով)   դերանուներին  փոխարինում  են  երրորդ  դեմքի  ինքը,  իր,  իրենից,  իրենով  դերանուները,  իսկ  դու,  դուք   դերանուններին  փոխարինում են  երրորդ  դեմքի  նա,  նրանք  դերաննուները:

Օրինակ`Մարինեն  ասաց  Արմինեին.

-Ես  վաղուց  ձեզանից  լուր  չունեի,  դուք  հիմա  ինչպե՞ս  եք:

Մարինեն  ասաց  Արմինեին,  որ  ինքը  վաղուց  նրանցից    լուր  չուներ,  նրանք հիմա   ինչպես  են:

5)Ուրիշի  ողակի խոսքի  մեջ  եղած  ձայնարկությունները  վերաբերականները  անուղղակի  խոսքում  դուրս  են  ընկնում:

Օրինակ` -Վա՜յ , մայրիկ  ջան, ես  քեզ  կարոտել  եմ,- ասաց  աղջիկը:

Աղջիկը  ասաց  մայրիկին,  որ  ինքը  նրան  կարոտել  է:

Անուղղակի խոսքերը դարձրո՛ւ ուղղակի և գրի՛ր, թե ընդգծված բառերից յուրաքանչյուրն ինչպե՛ս փոխեցիր: Օրինակ`

Արան ասաց, որ ինքը շատ արագ է վազում : — Ես շատ արագ եմ վազում,-Արան ասաց: (Որ շաղկապը դուրս եկավ, ինքը դարձավ՝ ես, վազում է դարձավ՝ վազում եմ):

Փոքրիկ իշխանն ասում էր, որ ինքը միշտ ուզում է իմանալ, թե ինչո՛ւ են փայլում աստղերը: – Ես միշտ ուզում էի իմանալ, թե ինչու՞ են փայլում աստղերը․- ասաց փոքրիկ իշխանը։

Թագավորն ասաց, որ իրեն բոլոր աստղերն են ենթարկվում: – Ինչ բոլոր աստղերն են ենթարկվում․- ասաց թագավորը։

Ճանապարհորդը պատմում էր, որ ինքը կարող է գնել նոր հայտնաբերած աստղերը: – Ես կարող եմ գնել նոր հայտնաբերված աստղերը․- պատմում էր ճանապարհորդը։

Գործարար մարդը պնդում էր, որ ինքը կարող է գնել նոր հայտնաբերած աստղերը: – Ես կարող եմ գնել նոր հայտնաբերված աստղերը․- պնդում էր գործարար մարդը։

Աշխարհագրագետը հարցնում էր, թե նորահայտ մոլորակի վրա օվկիանոս կա՞ արդյոք:

Գայլը տեսավ, որ հովիվներն իրենց վրանում գառան միս են ուտում ու նախատեց, թե ի՛նչ հարայրհրոց կբարձրացնեին, եթե միս ուտողն ինքն լիներ: – Գայլը տեսավ, որ հովիվներն իրենց վրանում գառան միս են ուտում ու նախատեց.- ի՛նչ հարայրհրոց կբարձրացնեին, եթե միս ուտողն ինքն լիներ:

Գործնական խոսք

1. Անուղղակի խոսքերը դարձրո՛ւ ուղղակի: Ուշադրությո՛ւն դարձրու ընդգծված բառերին:

Ծովը նավաբեկյալին ասաց, որ նրա նավի խորտակվելու մեղավորը ոչ թե ինքն է, այլ հողմը, որ թռչում է իր վրայով (Ծովը նավաբեկյալին ինչպե՞ս կարող է դիմել): – Քո նավի խորտակվելու պատճառը հողմն է այլ, ոչ թե ես․- ասաց ծովը։

Շունը գայլին հարցրեց, թե ի՛նչ է անելու մի ամլիկ գառը, որ բան ու գործ թողած` եկել է նրան փախցնելու: (Ի՞նչ բառերով է դիմում) – Ի՞նչ է անելու մի ամլիկ գառը, որ բան ու գործ թողած` եկել ես նրան փախցնելու․- ասաց շունը գայլին:

Գյուղացին որդիներին ասաց, որ եթե նրանք իրար հետ հաշտ լինեն, ոչ մի թշնամի նրանց չի հաղթի, իսկ եթե գժտվեն, ամեն մեկն էլ հեշտությամբ կհաղթի: – Եթե մենք իրար հետ հաշտ լինեն, ոչ մի թշնամի մեզ չի հաղթի, իսկ եթե գժտվենք, ամեն մեկն էլ հեշտությամբ կհաղթի․- ասաց գյուղացին որդիներին:

Շների ճանկն ընկած գայլը շատ ափսոսաց, որ որսի ետևից ընկնելով կյանքն է կորցնում: (Ի՞նչ բառերով կարող է արտահայտվել ափսոսանքը): – Որսի ետևից ընկնելով կյանքս եմ կրցնում․- ափսոսաց շների ճանկն ընկած գայլը։

2. Տեքստը փոխադրի՛ր՝ անուղղակի խոսքերն ուղղակի դարձնելով:

Բռնցքամարտի չեմպիոն, համաշխարհային հռչակի տեր Մուրը ջազային նվագախմբի տնօրեն ընկերոջից մի մեծ գումար փող առավ: Նա ընկերոջը հարցրեց, թե ի՛նչ երաշխավորագիր տա նրան: Վերջինս պատասխանեց, թե ուզում է, որ նա իր նվագախմբի անդամ դառնա: Մարզիկը շատ զարմացավ և ասաց, որ ինքը երաժշտական լսողություն չունի և ոչ մի գործիք չի նվագել երբևէ: Տնօրենը պատասխանեց, որ դա կարևոր չէ, դրա փոխարեն նա առողջ թոքեր ու շատ հայտնի անուն ունի:

Ի՞նչ երաշխավորագիր տամ քեզ․- հարցրեց նա ընկերոջը
Ուզում եմ քո նվագախմբի անդամ դառնամ․- ասաց վերջինս
Ես երաժշտական լսողություն չունի և ոչ մի գործիք չի նվագել երբևէ․- ասաց մարզիկը և շատ զարմացավ
Դա կարևոր չէ, դրա փոխարեն դու առողջ թոքեր ու շատ հայտնի անուն ունես․- պատասխանեց Տնօրենը

3. Ուրիշի ուղղակի խոսքերը դարձրո՛ւ անուղղակի և գրի՛ր, թե ընդգծված բառերից յուրաքանչյուրն ինչպե՞ս փոխեցիր:

Արագիլին հարցրին. -Իմաստո՛ւն հավք, ինչո՞ւ ես անվերջ մի ոտի վրա կանգնում: Գարնանը մոծակը դուրս եկավ ուղտի ականջից, ուղղեց թևիկներն ու տզզաց. -Շնորհակալ եմ հյուրընկալության համար, բարեկա՛մ, մնաս բարով, ես գնում եմ: Ուղտը վիզը ծռեց, մի կերպ տեսավ իր հետ խոսող մոծակին ու ասաց. — Դու ո՞վ ես, քեզ չեմ ճանաչում: Մոծակը թռավ առյուծի մոտ ու ձայն տվեց.

-Ես քեզնից չեմ վախենում, է˜, որովհետև դու ինձնից ուժեղ չես:

4.Դո՛ւրս գրիր ուղղակի խոսքով նախադասությունները, ուղղակի խոսքը դարձրո՛ւ անուղղակի:

Աստաֆյան փողոց: Եվրոպա կատարած շրջագայությունից վերադարձել էր բանաստեղծ Չարենցը և ֆիլհարմոնիկի լեփլեցուն դահլիճում պատմում էր իր տեսած քաղաքների մասին: Գավառականից մայրաքաղաքի վերածված փոքրիկ ու ծուռումուտ Երևանի բնակիչներն ամենատարբեր հարցեր էին տալիս բանաստեղծին: Հանկարծ դահլիճի վերջում նստած մի գունատ տղա հարցրեց. -Իսկ ո՞րն է աշխարհի ամենագեղեցիկ փողոցը: Չարենցը նայեց նրան, զգաց, որ սիրահարվածի մեկն է, ու ոչինչ չասաց: Տղան կրկնեց հարցը: Չարենցը մի քիչ էլ լռեց ու ասաց. — Հա՜, տեում է: Դա Նայիբի քուչեն է: Իսկ Նայիբի քուչեն Երևանի ամենանեղ ու կեղտոտ փողոցն էր: կխանգարեր: Այդ փողոցից դուրս էին գալիս լվացքի ու կենցաղային օգտագործման այլ ջրեր ու առու դառնում: Այնպես որ, ոչ մի պատուհան, ոչ մի պատշգամբ ու բակ չէր բացվում այդ փողոցի վրա: Թերևս հին թուրքական թաղամասերից էր մնացել: Տղան նեղացավ, որ Չարենցն իրեն ծաղրում է: Բանաստեղծը պարզաբանեց. -Նայիբի քուչեն աշխարհի ամենալավ փողոցն է, որովհետև….այնտեղ է ապրում իմ սիրած աղջիկը:

5. Տեքստը փոխադրի՛ր` ուղղակի խոսքեր ավելացնելով:

Անցյալ դարի վերջին վիեննացի աստղագետ Պալիսը հայտնաբերեց նոր աստղակերպ: Գիտնականն աստղագիտական հզոր գործիքներ ձեռք բերելու միջոցներ չուներ: Նա հայտարարեց, որ վաճառում է նոր երկնային մարմնին անուն տալու իրավունքը: Գործարար մարդը պնդում էր, որ ինքը կարող է գնել նոր հայտնաբերած աստղերը: Իսկույն հայտնվեց գնորդը: Դա բարոն Ալբերտ ֆոն Ռոտշիլդն էր: Ինքն ուներ մի կին, ում շատ եր սիրում։ Միլիոնատիրոջ ցանկությամբ աստղակերպն անվանվեց նրա կնոջ՝ Բետինայի անունով:

6. Գրի՛ր երկխոսություն, որ ինչ-որ հանդիսության ժամանակ ես լսել (կարող ես նաև հորինել):

Այսօր հրավիրել էի ընկերուհուս կինոդիտման, մի շատ լավ ֆիլմ էր լույս տեսել, նա շատ ոգևորվելով ասաց, որ շատ է սպասել այդ ֆիլմին, քանի որ հետևել է ընթացքին։

– Քեզ մի լավ խմբակի մասին կարող եմ պատմել նրանց համար, ովքեր նույնպես սիրում են ֆիլմեր․- առաջարկեցի ես իմ ոգեշնչված ընկերուհուն։

– Իսկապես, ես մեծ հաճույքով կգնամ․- ասաց ընկերուհիս։

Վերջապես, երբ ֆիլմը վերջացավ, ես առաջարկեցի գնալ սրճարան և քննարկել ֆիլմը։