Ռուսերեն 7

Прочитайте текст

1)Что такое красота?

(2)Людям кажутся красивыми совсем разные лица, вещи, явления.

(3)Полагаю, что, посещая художественные галереи, выставки, собравшие нетленные образы красоты, многие испытывают порой чувство недоумения: неужели это неправильное, странное женское лицо или эта нелепая мужская фигура могут считаться красивыми? (4)Но ведь художник подобен влюбленному, он глядит на свою модель околдованными глазами и — в отличие от бытового человека — умеет сообщать свое видение другим. (5)Правда, не всегда, у людей разные вкусы, разные представления о том, «что такое хорошо и что такое плохо». (6)Тем, кто обладает сильно развитым воспринимающим аппаратом, куда легче понять очарованность художника той или иной натурой и разделить его чувство вопреки собственным пристрастиям, нежели тем, кто редко соприкасается с искусством.

(7)Словами красоту не передашь. (8)Это прекрасно знал Лев Толстой. (9)В полушутливом споре с Тургеневым и Дружининым, кто лучше опишет красоту женщины, он перечеркнул прямолинейные описания своих соперников одной-единственной фразой из Гомера: «Когда Елена вошла, старцы встали». (10)Умно, дерзко, лукаво, но вместе с тем Толстой как бы расписывается в бессилии выразить словами живую красоту женщины. (11)Впрочем, это не мешало ни ему самому, ни его литературным собратьям создавать пленительные женские образы. (12)Разве мы сомневаемся в зрелой красоте Анны Карениной, или девичьей — Наташи Ростовой, или романтической — Татьяны Лариной? (13)А между тем Пушкин не дал ее портрета. (14)Ведь нельзя же считать портретом: «Татьяны бледные красы и распущенные власы». (15)А ведь всего-то сказано, что «все тихо, просто было в ней».

(16)Чего же достигает Пушкин такой зримости образа, ставшего символом русской женской красоты — физической и духовной? (17)Колдовством рассеянных по роману легких мазков чарующей авторской интонацией, исполненной нежность и уважения, и чем-то вовсе неуловимым, что принадлежит тайне гения.

(18) Чем поражает Джоконда? (19)Сложностью выражения, глубиной душевной жизни, обнаруживающей себя в многозначной полуулыбке, взгляде, погруженном в даль, но готовом откликнуться и сиюминутности. (20)Разве можно сказать, что Мона Лиза безукоризненно красива? (21)У самого Леонардо есть на полотнах женщины куда красивей (хотя бы эрмитажная «Мадонна Литта»), но манит, притягивает, сводит с ума поэтов, вдохновляет музыкантов, пленяет сложные и простые души бессмертная Джоконда — в ней явлен не холодный, обобщающий тип красоты, а горячая, пульсирующая, бездонная жизнь единственной души. (22)Человеку, сказал Паскаль, по-настоящему интересен только человек. (23)И потому над тайной Джоконды, тайной вполне реальной женщины, жившей в нашем мире, а не на Олимпе и не в горних высях, флорентийской гражданки, жены купца Джокондо не устают биться поколение за поколением.

(24)Бездушная, внешняя красота — ничто, ценна лишь красота, светящаяся изнутри, она озаряет мир добром, возвышает самого человека и укрепляет веру в будущее. (25)Как хорошо сказал великий педагог К. Ушинский: «Всякое искреннее наслаждение изящным само по себе источник нравственной красоты».

Ответьте на вопросы:

  1. Дайте свое определение слову «красота».;

Красата это не только внешний вид, это и внутриный мир

  1. О какой красоте говорит автор текста?

Про внутриний мир и про искуство.

  1. Какая красота важнее: внешняя или внутренняя? Почему?

Внутреная красота, потаму.

  1. Нужно ли уметь видеть красоту в окружающем нас мире? Почему?

Да кагда мы видем доброго человека мы становинся добрее.

  1. Какова роль искусства в формировании понятия «красота»?

если не было искуство то жизн было очен скучныий.

Посмотрите на картины великих художников, опишите, какие чувства они вызывают в вас.

это картино я вижу груст мне нравица цвита от картины картино ето картино очен томня и очин итиресня.

Ван Гог «Звездная ночь»

ето картино очен страня я не понимаю но мне нровица цвита.

Микеланджело Буонарроти «Сотворение Адама»

ето картино очен красивя и цвита и рисунк ето картино мне напминайт дабрату.

Я сматря на ету девочку понемаю что она обеспокоена. Поетаму мне ненравица это кортина.

7 класс – составить видео- или аудиорепортаж (подкаст» по теме «Красота вокруг нас»

Պարապմունք 10. Կից և հակադիր անկյուններ

Առաջադրանքներ։
1.
Ո՞ր անկյուններն են կոչվում կից անկյուններ, գրիր սահմանումը։

Երկու անկյուններ, որոնց մի կողմն ընդհանուր է, իսկ մյուս կողմերը մեկը մյուսի շարունակությունն են, կոչվում են կից անկյուններ:
2. Ո՞ր անկյուններն են կոչվում հակադիր անկյուններ, գրիր սահմանումը։

Երկու անկյուններ կոչվում են հակադիր անկյուններ, եթե անկյուններից մեկի կողմերը մյուսի կողմերի շարունակությունն են:
3. GEOGEBRA ծրագրով գծիր կից անկյուններ։ Ո՞ր կողմն է հանդիսանում ընդհանուր կողմ։


4. GEOGEBRA ծրագրով գծիր հակադիր անկյուններ։ Ո՞ր անկյուններն են իրար հավասար։


5. GEOGEBRA ծրագրով գծիր ուղիղ ունկյուն, հետո գծիր այդ անկյան կից անկյունը։ Գտիր կից անկյան աստիճանային չափը։ Ո՞ր կողմն է հանդիսանում ընդհանուր կողմ։


6. GEOGEBRA ծրագրով գծիր սուր անկյուն, հետո գծիր այդ անկյան կից անկյունը։ Ինչպիսի անկյուն կլինի  կից անկյունը՝ սուր, ուղիղ, թե՞ բութ։


7. GEOGEBRA ծրագրով գծիր բութ անկյուն, հետո գծիր այդ անկյան կից անկյունը։ Ինչպիսի՞ անկյուն կլինի  կից անկյունը՝ սուր, ուղիղ, թե՞ բութ։


8. GEOGEBRA ծրագրով գծիր սուր անկյուն, հետո գծիր նրա հակադիր անկյունը։


9. GEOGEBRA ծրագրով գծիր բութ անկյուն, հետո գծիր նրա հակադիր անկյունը։
10. Գրիր կից անկյունների հակտությունը։
12. Գրիր հակադիր անկյունների հատկությունը։
13. Գտեք ABC անկյան կից անկյունը, եթե`
ա) <ABC=125 աստիճան
բ) <ABC=90 աստիճան
գ) <ABC=43 աստիճան14. Լրացուցիչ։
Դժվար։
 Ցույց տուր (ապացուցիր), որ հակադիր անկյունները իրար հավասար են։

Պարապմունք 11.

Առաջադրանքներ

1) Միանդա՞մ են արդյոք հետևյալ արտահայտությունները.

ա) a  — այո
բ) a+b — ոչ
գ) ba — այո
դ) b2c — այո
ե) aba+b — ոչ
զ) axb — այո
է) 34xy — այո
ը) 0 — ոչ
թ)-1,26 — այո
ժ) (a — b)3 — ոչ
ի) p4xy — այո
լ)  7a-3 — ոչ

2) Պարզեցրեք միանդամի գրությունը.

ա) 0ab — 0

բ) xy0z — 0

գ) 1kpx — kpx

դ) ab1m — abm

ե) a5b(-3)c(-8) — 120abc

զ) 6x12y(-13)z — -936xyz

3) Ի՞նչ արժեք է ստանում 5x + 2y գումարը փոփոխականների հետևյալ արժեքների դեպքում.

x = 1,2
y = 1,5:

5*1,2 = 6
2*1,5 = 3
6+3 = 9

4) Գրեք միանդամը ավելի հարմար տեսքով
xxx^5 — x^7
aaaaaaa^8 — a^14
(a^2)^4 — a^6
(xy)^4 xy — (xy)^5

5) Գրեք բոլոր այն միանդամները, որոնք ստացվում են տրված միանդամում արտադրիչների տեղերը փոխելիս.

ա) 3ab=ba3=a3b=b3a=ab3

բ) d(-6)c

գ) x7yz — 7xyz

դ) a4 — 4a

6) Պարզեցրեք միանդամի գրությունը.

ա) -2ab(-3)c

բ) 12d(-45)a

գ) bx(-12)34

դ) xy1:

Կրկնողություն բաժնից

7) Գտե՛ք բնական  ամենափոքր հնգանիշ թվի և բնական  ամենամեծ եռանիշ թվի տարբերությունը։

8) Գտե՛ք 17‐ի բազմապատիկ բոլոր երկնիշ թվերը։

9)Կատարեք գործողությունը․
1,5×2
-2,34+1,34
-2(-15+5)
14,26-1, 26
9,67-8,610) Գտե՛ք ամենափոքր բնական թիվը, որն ունի ճիշտ 5 հատ բաժանարար (օրինակ՝ 12 թիվն ունի 6 հատ բաժանարար՝ 1, 2, 3, 4, 6 և 12):

Մուշեղ Գալշոյան, Սպասում, 10․10․23

Կոմիտասը ելավ հյուրանոցից, վերարկուի օձիքը բարձրացրեց, ձեռքերը խոթեց գրպանները և քայլեց արագ ու ճկուն: Դեկտեմբերի կեսն էր. Փարիզի փողոցներում վնգստում էր ցուրտը: Եվ փարիզեցիները դուռ ու լուսամուտ գոցել էին օրվա դեմ: Հատուկենտ էին անցորդները: Փողոցի շրջադարձում Կոմիտասը մի դրամապանակ նկատեց: Հնամաշ էր, պարունակությամբ աղքատ` եղած-չեղածը տասը ֆրանկ:
«Խեղճ ու կրակ մեկն է կորցրել,- տխուր մտածեց նա և նայեց շուրջբոլորը,- էս ցուրտ օրվա ապրուստն է կորցրել` կորոնի, կդառնա, ետ կգա… Հիմա կգա»- համոզեց ինքն իրեն և նայեց ժամացույցին. 12-ին քառորդ էր պակաս, իսկ 12-ին Մարգարիտի մոտ ճաշի էր հրավիրված:
«Մի քիչ սպասեմ», – որոշեց ու հանդարտ սկսեց քայլել` փողոցի շրջադարձն ու ետ, շրջադարձն ու ետ, ուշադիր` փողոցով անցնող հատուկենտ անցորդներին: Եվ համոզված էր, որ կգա նա, ու ինքն անմիջնորդ կճանաչի նրան:
«Տխուր բան է օրվա ապրուստ չունենալը»,- մտածեց Կոմիտասը:
Հիշեց Բեռլինը:
1896 թվականին էր, էլի ձմեռ, Բեռլինի բարձրագույն երաժշտանոցում ուսանելու առաջին ձմեռն էր… Բարերարի ուղարկած ամսական թոշակը վերջացել էր, սպասում էր հաջորդին ու` չկար: Եվ դուրս էր եկել մի ծանոթից պարտք խնդրելու, բայց ինքնասիրությունը թույլ չէր տալիս բախել դուռը` հացի համար դրամ խնդրել, ու սոված չափչփում էր Բեռլինի փողոցները: Հանկարծ ոտքերի մոտ նշմարեց կես մարկ, վերցրեց ու ավելի շվարեց` ի՞նչ անել, կես մարկով ոչ կարող ես պանդոկ մտնել, ոչ` խանութ:
Ու այդ կես մարկով վիճակախաղի տոմս գնեց և շահեց հարյուր մարկ:
Հետո աչքերում շողաց մի կարևոր միտք, և նա ուրախացավ, որ դրամապանակի տերը դեռ չի հայտնվել, լավ է որ չի եկել, թե չէ արդեն ուշ կլիներ, շատ ուշ: Եվ նա գրպանից հանեց հարյուր ֆրանկ, ճիշտ` հարյուր, շտապ բացեց դրամապանակը և հարյուր ֆրանկը ծրարեց դրամապանակի խորքում, տասը ֆրանկի տակ: Ապա ժպտաց, ձեռքերը շփեց իրար, խոր շունչ քաշեց, հին ու ծանր պարտքերից ազատվողի պես հանգիստ շնչեց ու շնչի հետ հանկարծ հասկացավ, որ տասը տարի առաջ վիճակախաղով շահած հարյուր մարկը հոգու խորքում, իրենից էլ ծածուկ, պարտք է համարել:
«Ինչո՞ւ,- փորձեց հասկանալ,- ինչո՞ւ պարտք»:
«Որովհետև հարյուր մարդ այդ վիճակախաղում հուսախաբ եղավ, իսկ ես շահեցի, սեփականացրի հարյուր մարդու հարյուր մարկը»:

«Ուշացավ»,- ասաց և` այնպիսի տոնով, կարծես պատահական ու իրեն անծանոթ մեկի չէր սպասում, այլ բարեկամի, որի հետ նախապես պայմանավորվածություն ուներ հանդիպելու հենց այնտեղ` փողոցի շրջադարձում, հենց այդ ժամին, միայն թե, չգիտես ինչու, ուշանում է, չի գալիս… Բայց անպայման կգա, և ինքը պետք է սպասի, պարտավոր է:
«Գուցե գլխի էլ չէ, որ դրամապանակը կորցրել է: Կիմանա, կգա, ցուրտ է, շուտ գար»:  Հենց գար տերը, և ինքը դրամապանակը հանձներ նրան ու շարունակեր Մարգարիտենց տան ճամփեն: Ու եկավ նա…
Դեռատի կին էր` այր մարդու բաճկոնով, այր մարդու ոտնամաններով: Դեռատի կնոջ աչքերում բողոք կար, և հույսը լացի պես կախվել էր շուրթերից ու դողում էր:
—  Մադմուազել, դուք որևէ բան կորցրե՞լ եք:
— Այո՛… դրամապանակս եմ կորցրել,- ասաց ցածրաձայն:
Կոմիտասը ձեռքը տարավ գրպանը:
— Ահավասիկ: Վերցրեք,- տխուր ժպտաց,- իսկ ինչո՞ւ ուշացաք:- Աղջիկը թույլ մեկնեց ձեռքը, դրամապանակն առավ, դողացող մատներով փորձեց բացել: Դա ակամա մղում էր, պահի հետ կապ չունեցող: Կոմիտասն ափերի մեջ առավ նրա ձեռքերը:
— Բացել պետք չէ,- ասաց և ինքն իր համար ավելացրեց,- ցուրտ է…
Հետո ձեռքերը գրպանեց, թեթև խոնարհում արավ:
— Վաղը երեկոյան հայկական եկեղեցում հայկական նվագահանդես կա: Ձեզ հրավիրում եմ: Անպատճառ եկեք: Ցտեսություն:
Եվ նորեն գլուխ տվեց ու գնաց:

Աղջիկը մոլոր հայացքով հետևում էր նրան` ճկուն քայլերով հեռացող մարդուն, և մատները դրամապանակն էին շոշափում, որոնում այդ մարդու դեմքը , աչքերը, հայացքը, ձայնը: Ու երբ Կոմիտասը ետ նայեց, ժպտաց, ձեռքով արեց, աղջկա շուրթերը դողացին:

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Դուրս գրիր քեզ անծանոթ բառերը, բառարանի օգնությամբ բացատրիր:
  2.  Բացատրի՛ր հետևյալ բառերը՝ վնգստալ, գոցել, ապրուստ, ճկուն: Կարող ես օգտվել nayiri.com էլեկտրոնային բառարանից:
  3. վնգստալ-Խղճալի ձայնով կաղկանձել, գոցել-Փակել, ապրուստ-Ապրելակերպ,ճկուն-Հեշտ ճկվող
  4.  Բացատրի՛ր հետևյալ
  5. արտահայտությունները՝ ցուրտը վնգստում էր, աչքերում շողաց մի կարևոր միտք:
  6. Ստեղծագործությունը բաժանի՛ր հատվածների և վերնագրի՛ր:
  7. Կոմիտասը ելավ հյուրանոցից
  8. Ըստ պատմվածքի գրի՛ր Կոմիտասին բնութագրող 5 հատկանիշ:
  9. ստեղծագործ, երգ գրող, լավ ընկեր, լավ մտավորական:
  10. Ի՞նչ է տալիս պատումին բեռլինյան տարիների հիշողությունը:
  11. Կոմիտասին ասում են՝ Հայ երգի Մեսրոպ Մաշտոց, ինչո՞ւ:
  12. որովհոտև լիքը Գոհարներ է ստեղծել:
  13. Ի՞նչ զգացողություն դու կունենաս կորուստը վերադարձնելիս:
  14. լավ

Բնակչության վերարտադրությունը

  1. Բնակչության վերարտադրության վրա որ գործոններն են ազդում և ինչպես:
  2. Ծնելիության եւ մահացության հետեւանքով բնակչության սերունդների նորացման եւ հերթափոխման գործընթացը անվանում են բնակչության վերարտադրություն: Աշխարհի բնակչության վերարտադրության գործընթացը տեղի է ունենում բացառապես բնակչության բնական շարժի միջոցով:
  3. Ուրվագծային քարտեզի վրա նշեք 15 երկիր, որտեղ բնակչության վերարտադրության առաջին տիպն է
  4. Ուրվագծային քարտեզի վրանշեք 15 երկիր, որտեղ բնակչության վերարտադրության երկրորդ տիպն է
  5. Նշած երկրները առանձնացրեք ըստ վերարտադրության առաջին և երկրորդ տիպի
    Ֆրանսիա, Նիգերիա, Սաուդյան Արաբիա, Պորտուգալիա, Ռուսաստան, Արգենտինա, Սիրիա, Կանադա, Ճապոնիա, Պակիստան, Հնդկաստան, Բելգիա, Գերմանիա, Իտալիա, Չինաստան, Ալժիր, Հայաստան, Ուկրաինա, Իսպանիա, Քենիա, Կամերուն, Մալթա, Ինդոնեզիա, Ավստրալիա, Չադ, Նոր Զելանդիա, Հունաստան, Եմեն 
  6. Առաջին տիպ            Երկրորդ տիպ
    Ֆրանսիա, Նիգերիա, Սաուդյան Արաբիա, Պորտուգալիա, Ռուսաստան, Արգենտինա, Սիրիա, Կանադա, Ճապոնիա, Պակիստան, Հնդկաստան, Բելգիա, Գերմանիա, Իտալիա, Չինաստան, Ալժիր, Հայաստան, Ուկրաինա, Իսպանիա, Քենիա, Կամերուն, Մալթա, Ինդոնեզիա, Ավստրալիա, Չադ, Նոր Զելանդիա, Հունաստան, Եմեն 

Աշխարհի բնակչության թիվն ու շարժը

  1. Որո՞նք են աշխարհի բնակչության կտրուկ աճի պատճառները: 
  2. կյանքի հեշտ ապրելն ու ծնելիությունը:
  3. Ինչու ՞ է անհրաժեշտ իմանալ բնակչության մասին տվյալները:   
  4. որ ապրես դու չիմանաս իչնի է ծառերը :
  5. Ինչու ՞ է զարգացած երկրներում բնակչության աճը ավել քիչ, քան ոչ զարգացած երկրներում, չնայած
  6. այն հանգամանքին, որ զարգացած երկրներում կյանքի պայմաններն ավելի լավ են:
  7. ոչ զարգացած երկրներում ավելի քիչ են մարդիկ զբաղված և այնտեղ ավելի շատ է ծնելիություն քան զարգացած երկրներում վորովետեվ այնտեղ մարդկ զբաղված են և ծնելիությունը քիչ է :

Պարապմունք 9.

Ի՞նչ է անկյան կիսորդը։

Անկյան կիսորդը անկյան գագաթից ելնող այն ճառագայթն է, որն անկյունը տրոհում  է երկու հավասար մասերի։ Նկարում կիսորդը նշված է կարմիրով։
2. GEOGEBRA ծրագրով գծիր չփռված անկյուն, գծիր նրա կիսորդը։


3. GEOGEBRA ծրագրով գծիր փռված անկյուն, գծիր նրա կիսորդը։


4. Գծիր երկու անկյուն այնպես,  որոնց գագաթը համընկնի։


5. Գծիր երկու անկյուն այնպես,  որոնք ունենան ընդհանուր կողմ։


6. Քանի՞ անկյուն կա նկարում,  բոլոր անկյունները նշիր։

3

<BAC

<CAD

<DAE
7. Փռված անկյունից քանի՞ անգամ է փոքր 18 աստիճանի անկյունը։

10
8. Արտահատեք րեպեներով.
ա) 6 աստիճան=360
բ) 10 աստիճան=600
գ) 25 աստիճան 12 րոպե=1512
դ)120 վայրկյան=2
9. Գտեք АBC անկյունը, եթե BD ճառագայթը այդ անկյան կիսորդն է և <АBD=48 աստիճան։

48+48=96
10. <ABC=168աստիճան է, BK-ն այդ անկյան կիսորդն է։ Գտեք АBK և KBC անկյունները։

168:2=84


11.BD ճառագայթը ABC  անկյունը բաժանում է երկու անկյան, որոնցից մեկը  17 աստիճանով մեծ է մյուսից։ Գտեք այդ անկյունները, եթե    <ABC=77 աստիճան։

77-17=60


12. BD ճառագայթը ABC  անկյունը բաժանում է երկու անկյան, որոնցից մեկը  հարաբերում է մյուսին ինչպես 2:7: Գտեք այդ անկյունները, եթե    <ABC=90 աստիճան։

2+7=9

90:9=10

10×2=20

10×7=70

20, 70

Պարապմունք 10.

Թեմա՝  Միանդամներ

1. Միանդամը ներկայացրեք ավելի կարճ գրելաձևով.
ա) 2xxxbb=2x3b2
բ) 4aaaayyyc=4a4y3c1
գ) xxyxxy=x2y1x2y1
դ) xx17yyy=x217y3
ե) kkkk=k4
զ) a^2a^ 3=a2a3
է) b^4 b=b4b
ը) c^3 c^3=c3c3
թ) 14abc^2b^2a^3c^3=14abc2b2a3c3

2.  Միանդամը ներկայացրեք ավելի կարճ գրելաձևով.

ա) (−3)b2=(-3)b2
բ) 4a3=4a3
գ) (−2)b^2 b5=(-2)b2b5
դ) 3a a a a a a ⋅ 2=3a6x2
ե) pa^ 2 ⋅ (−1)p^3 a=pa2x(-1)p3a

3.  Բազմապատկեք միանդամները.
ա) 3ab ⋅ 2a=6a2b
բ) 8bc^4 ⋅ bc=8b2 c5
գ) 9c t^2 ⋅ 10ct=90c2 t3
դ) 7x^2 y ⋅ 2x ^2 y^4=14x4 y5
ե) 1,5x ^3 y ⋅ 4 x y^2=6x4 y3
զ) a^15  ⋅ 20а^9=20a24

Համեմատեք թվային արտահայտությունների արժեքները.
ա) (2^4 )^ 2 = 2^4 x2
բ) (3^2 ) ^2 =  3^2 x2
գ) (5^2 )^ 4 = 5^2 x 4
դ) (4^3 )^ 2 = 4^3 x 2 

5. Աստղանիշի փոխարեն ընտրեք այնպիսի միանդամ, որ ստացվի ճիշտ հավասարություն. 

ա) 2a^2 b  x 7a3 b = 14a^5 b^2
բ) 14a^2 c^3   x   3a4 c2 b5 = 42a^6 cb5
գ) 4bc3 x 17b^3 c^4 = 68b^4 c^7
դ) 8a2 x  11a^3 c^2 = 88a^5 e^9 :

6.Հաշվեք
ա) 3 x(−2)^ 2=12
բ) −4 x (−3) ^3=108
գ) −(−3) ^3=27
դ) −(−2)^ 3=8
ե) −(−0,3)^ 2=-0,9
զ) −(−0,5)^ 3=0,125
է) (−3^2 )^2=81 
ը) (−1)^ 20237=-1

. Օրվա խնդիրը։
Գինեգործը իր ունեցած 420 դույլ գինուց վաճառեց 6 անգամ ավելի շատ դույլ գինի, քան իր մոտ մնաց։ Նա որքա՞ն դրամ վաստակեց, եթե յուրաքանչյուր 5 դույլ գինին վաճառեց 2500 դրամով։

2500:5=500

420:7=60

420-60=360

500X360=18000

Գրաբարյան թարգմանություններ,09․10-11․10

Գրաբար հատվածները դարձնել աշխարահաբար, ուշադրություն դարձնել գրությանն ու արտասանությանը։ (բառարանի օգնությամբ)

Ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ։ (Սող․ առակներ)

Ճանաչել իմաստությունը և որպես խրատ ճանաչել հանճարի խոսքերը։

Ա) Դուք էք լոյս աշխարհի։    (Մատթէոս Ե, 14)

Դուք եք լույս աշխարհի։

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ:
Նախադասաթյունն աշխարհաբար գրիր, քանի ձևով կարող ես։

ԲՈչ  յագեսցի ակն տեսանելովեւ ոչ լցցի ունկն լսելով։  (Ժողովող Ա, 8)

ոչ յագեսցի           – չհագենա, չի հագենա, չպիտի հագենա, չի հագենալու
ակն                       – աչք(ը)
ոչ լցցի                   — չլցվի, չի լցվի, չպիտի լցվի, չի լցվելու

Աչքը տեսնելով չի հագենում, և ականջը լսելով չի լցվում։

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ
Նախադասաթյունն աշխարհաբա՛ր դարձրու։

ԳԳովեսցէ զքեզ ընկերն եւ մի՛ քո բերանօտարնեւ մ՛ի քո շրթունք։ (Առակք ԻԷ, 2)

գովեսցէ       — գովի, թող գովի, կգովի, պիտի գովի, գովելու է
զքեզ                — քեզ
եւ մի՛              — և ոչ, ոչ թե

Պետք է ուրիշը քեզ գովի այլ ոչ թե դու։

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ
Նախադասությունն աշխարհաբա՛ր դարձրու։

ԴՈր հատուցանէ չար փոխանակ բարւոյչար ի տանէ նորա մի պակասեսցէ։

(Աոակք  ԺԷ, 13)
որ
                                 — ով, ով որ
հատուցանէ                        — հատուցում է, տալիս է
փոխանակ բարւոյ    — բարու փոխարեն
ի տանէ նորա            — նրա տանից
մի պակասեսցէ         — չպակասի, չի պակասի, չպիտի պակասի. չի պակասելու

Ով բարության փոխարեն չարություն անի իր տունը չարից պակաս չի լինի։

ՀԱՐՑ ԵՎ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ
Նախադասությունն աշխարհաբա՛ր դարձրու։
Գրաբա՛ր դարձրու այս նախադասությունը.
Բարու փոխարեն չարով մի՛ հատուցիր (մի՛ հատուցաներ), չարը տանիցդ (ի տանէ քումմէ) չի պակասի։

Բարու փոխարեն չար մի հատուցաներ չարը ի տանէ քումմէ չի պակասեցէ։

ԵՈր տայ պատասխանի բան մինչչեւ լուեալ իցէ ինչանզգամութիւն է նմա եւ նախատինք։ (Առակք  ԺԸ,   13)

տայ                          — տալիս է
պատասխանի       — պատասխան
լուեալ                     — լսած
իցէ                           — լինի, կլինի, պիտի լինի
ինչ                           — ինչ-որ բան, մի բան
անզգամութիւն      — անմտություն, անխոհեմություն
նմա                          — նրա

Ով տալիս է պատասխան առանց լսելու, նրան անմտություն և նախատինք։

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ
Նախադասությունը բառացի աշխարհաբա՛ր դարձրու, հետո խմբագրի՛ր (այնպես արա, որ ճիշտ ու գեղեցիկ լինի)։
Ինչպե՞ս ես հասկանում այս խրատը։

Զ)  Ընկալարուք զխրատեւ մի՛ զարծաթեւ զգիտութիւնքան զոսկի ընտիր։ Լաւ է իմաստութիւնքան զականս պատուականս։               (Առակք  Ը,    10-11)

ընկալարուք                              — ընկալեցեք, վերցրեք
ակն                                     — ակ, թանկարժեք քար
զականս պատուականս  — պատվական քարեր(ը)

Վերցրե՛ք խրատ ոչ թե արծաթ, և գիտություն ոչ ոսկի։ Ավելի լավ է իմաստություն, քան պատվական քարեր։

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔ
Լրացրո՛ւ նախադասաթյունը.
Խրատը, գիտությունը ու   իմաստությունը ավելի լավ են, քան արծաթը, ոսկին ու թանկագին քարերը։

է) Լե՛ր իրաւախոհ ընդ ոսոխի քում։ (Մատթէոս  Ե,    25)
լե՛ր
                       — եղի՛ր
ընդ ոսոխի քում  — քո ոսոխի հետ, քո ոսոխի հանդեպ

Եղի՛ր արդարամիտ քո թշնամու հանդեպ։

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ
Իրավախոհ բառի արմատներով քեզ ծանոթ բառեր գրի՛ր։

Անիրավի, խոհեմ։
Իրավախոհ բառի իմաստը բացատրի՛ր:

Իրավացի՝ արդարացի խորհող, արդարախոհ, արդարամիտ:

 Ը)  Ոչ հացիւ միայն կեցցէ մարդայլ ամենայն բանիւոր ելանէ ի բերանոյ Աստուծոյ։    (Մատթեոս Դ, 4)

ոչ կեցցէ         — չապրի, չի ապրի, չպիտի ապրի, չի ապրելու
ամենայն        — ամեն, ամեն մի
բանիւ                     — խոսքով
ելանէ             — ելնում է
ի բերանոյ      —  բերանից

Միայն հացով չի ապրի մարդ, այլև այն ամեն խոսքով, որ ելնում է Աստծո բերանից:

Հայոց լեզու

67

Տրված արտահայտություններից  յուրաքանչյուրով երկու նախադասություն կազմի՛ր`դրանք գործածելով 

ա) ուղիղ իմաստով,

Պատի երկարությունը չափելու համար պատվիրատուն առաջարկեց իր մետրը, բայց արհեստավորը գերադասեց այն իր մետրով չափել։

Անուշադրության պատճառով քիչ էր մնում կոտրեր հեռախոսը, բայց երբ պտտվեց, տեսավ, որ այն մազից էր կախված։

Հովիվը ավելի արագ էր քայլում, քան այծերը, բայց վերջ ի վերջով այծերը սկսեցին արագորեն գալ։

Նա այդքան էլ քաղցած չէր, և հացը ցամաք կերավ։

բ) որպես դարձվածք: 

Ոչ ոքից օգնություն չխնդրեց, և ամեն ինչ իր մետրով չափեց։

Նրա վիճակը մազից էր կախված։

Երեխան սկսեց չարաճճիություններ անել։ Կարծես թե այծերը եկել էին։

Երբ նա հետ վերադառնա, հացը ցամաք է ուտելու։

Իր մետրով չափել, մազից կախված, այծերը գալ, հացը ցամաք ուտել: 

68.

ա) ուղիղ իմաստով,

Տղան ձեռքը բերեց մոտիկ որպեսզի վերցնի ատիտը։

Աչքի դիմացով ընկավ մի թուղթ,որի վրա գրված էր մի խաղի հրավիրի տոմս։

Հենց ես մտա սենյակ միանգամ լույսը տեսնելով ուրախացա։

Հացը ցամաք ուտելը այնքան էլ ճիշտի չի։
բ) որպես դարձվածք:
Ձեռք բերել, աչքից ընկնել, լույս տեսնել, հացը ցամաք ուտել:

Իլոն Մասկը ձեռք բերեց նոր ավիաընկերություն։

Այս տղան աչքիցս ընկավ իր անիմաստ քայլերով։

Բարսելոնայում նոր լույս տեսած ֆուտբոլիստը հուսով ենք,որ լավ կխաղա։

Հերիք է հացը ցամաք ուտեք այդպես ասաց տնօրենը իր աշխատողին։

71. Տրված բառերն ու արտահայտությունները գրի՛ր հոմանիշ դարձվածքների փոխարեն և համեմատի՛ր տրված ու ստացված տեքստերը:

Կոտրվել, գտնել, ամբողջովին, վերադարձնել, ագահ, ուրախանալ, ժլատ, իհարկե, շոշափել,հառաչել:
Մի մարդ /ձեռքը փակ / ժլատ հարեւանից կավե աման վերցրեց: Ամանը պատահաբար /ջարդ ու փշուր եղավ/ կոտրվեց: Հարեւանի հետ հարաբերությունները չփչացնելու համար մարդը նոր՝ ավելի մեծ ու գեղեցիկ, /տակից գլուխ/ անբողջովին ջնարակված աման ձեռք բերեց ու ժլատի ձեռքը տվեց: Ժլատը /աշխարհով մեկ եղավ/ ուրախացավ: Բայց մարդը /աչքը ծակ/ագահ է , չէ՞. երբ ձեռք տվեց ամանին, /ախ ու վախ արեց/հեռաչեց .-Նորը, /խոսք չկա/ իհարկե, շատ լավն է, բայց իմ ամանը յուղով էր ներծծված: