Джанни Родари!

апрель

Обзор проекта

Данный проект, осуществляемый силами учеников 6 -ых классов направлен на развитие речи, чтения, поисковым навыкам.

Цели

•  Знакомство учащихся с творчеством Джанни Родари
• Совершенствовать умение определять главную идею произведения
• Развивать умение читать текст выразительно
• Развивать творческие способности детей

Задачи

Способствовать  развитию  внимания,  восприятия,  воображения.  Развивать  умение  сравнивать,  обобщать,  делать  выводы, сочинять

Мы с вами отправимся в гости к Джанни Родари!

Чем пахнут ремёсла?

У каждого дела
Запах особый:
В булочной пахнет
Тестом и сдобой.

Мимо столярной
Идёшь мастерской –
Стружкою пахнет
И свежей доской.

Пахнет маляр
Скипидаром и краской.
Пахнет стекольщик
Оконной замазкой.

Куртка шофёра
Пахнет бензином.
Блуза рабочего –
Маслом машинным.

Пахнет кондитер
Орехом мускатным.
Доктор в халате –
Лекарством приятным.

Рыхлой землёю,
Полем и лугом
Пахнет крестьянин,
Идущий за плугом.

Рыбой и морем
Пахнет рыбак.
Только безделье
Не пахнет никак.

Сколько ни душится
Лодырь богатый,
Очень неважно
Он пахнет ребята!

Обсуждение во время урока.

  • Побеседуйте со своими родителями.

    Узнайте, какая профессия у ваших родителей?
    Какими качествами должен обладать человек данной профессиi?
    Какие есть трудности в данной профессии?
    Составьте вопросы, задайте их и запишите видео.
  •  Прочитайте сказки, у которых три конца,  выберите ту сказку,  которая понравилась  больше всех. Сочините четвертый конец.
    Сказки Дж. Родари
  • Во время урока мы обсудим прочитанные сказки.
  •  Составьте интересные вопросы по известным сказкам Дж. Родари, задайте эти вопросы своим домочадцам. Запишите мини-интервью.

Результаты:

Мане Оганджанян

Арсине Карапетян

Нарине Никогосян

Мане

Арам Мартиросян

Марина Вардапетян

Гагик Манукян

Алекс Гаспарян

Натали Арутюнян

Гаяне Арутюнян

Պարապմունք 95

Գրիր տաս հատ տասնորդական կոտորակներ

2,9

3,5

4,0

1,8

4,9

3,0

9,8

1,5

2,4

5,4
ա/ յուրաքանչյուրը մեծացրու հարյուր անգամ

2,9×100=290

3,5×100=350

4,0×100=400

1,8×100=180

4,9×100=490

3,0×100=300

9,8×100=980

1,5×100=150

2,4×100=240

5,4×100=540


բ/յուրաքանչյուրը փոքրացրու հարյուր անգամ

2,9:100=0,029

3,5:100=0,035

4,0:100=0,04

1,8:100=0,018

4,9:100=0,049

3,0:100=0,03

9,8:100=0,098

1,5:100=0,015

2,4:100=0,024

5,4:100=0,054


գ/տրված թվերը ներկայացրու կոտորակի տեսքով։

2,9=29/10

3,5=35/10

4,0=40/10

1,8=18/10

4,9=49/10

3,0=30/10

9,8=98/10

1,5=15/10

2,4=24/10

5,4=54,10

2. Բեր տասնորդական կոտորակների գումարման տաս օրինակ։

2,4+4,0=6,4

2,2+3,5=5,7

2,3+3,3=5,6

1,0+2,8=3,8

3,1+5,9=8,10

8,0+0,9=8,9

3,4+4,5=7,9

3,4+2,3=5,7

3,0+5,4=8,4

1,7+3,2=4,9

3. Բեր տասնորդական կոտորակների հանման  տաս օրինակ։

5,8-4,1=1,7

4,9-1,2=3,7

8,9-5,4=3,5

9,9-6,3=3,6

5,8-3,2=2,6

8,5-6,1=2,4

6,3-2,1=4,2

3,3-2,2=1,1

7,9-5,6=2,3

9,3-7,2=2,1
4. Լուծիր խնդիր։Մարդու քայլի երկարությունը 0,75մ։ Որքան է այն ճանապարհի երկարությունը, որն անցնելու համար մարդուն անհրաժեշտ է կատարել 1000.000 քայլ։

Լուծում։ 0,75×1000=750

Պատ․՝ 750մ

Светлая Пасха

 Читаем, обсуждаем

По преданию красить Пасхальные яйца в красный цвет стали после того, как римский император Тиверий принял христианство.
В те времена было принято прибывшему в Рим, посещать императора и приносить ему дар. И когда бедная ученица Христа, святая Мария Магдалина пришла к императору Тиверию, то подарила ему простое куриное яйцо и рассказала о Воскресении Христа.
Тиверий не поверил, и воскликнув: «Как может кто-то воскреснуть из мертвых? Это так же невозможно, как если бы это яйцо вдруг стало красным» . Тут же на глазах императора свершилось чудо – яйцо стало красным.
Отсюда пошел и обычай на пасху обмениваться крашеными яйцами.

Пасха в Армении

Армянское название Пасхи – «Сурб Затик», что означает «отстранение от грехов». В это время Армянская Апостольская церковь провозглашает воскресение Иисуса Христа. Через распятие Иисуса человечеству было даровано отпущение грехов.

Армяне празднуют Пасху с особой радостью и большим восторгом, так как это, пожалуй, самый светлый и великий праздник Армянской Апостольской церкви. 

У этого праздника нет четкой даты, она меняется каждый год. Обычно Пасха отмечается в один из весенних дней с 22 марта по 26 апреля. Это потому, что Армянская Апостольская Церковь празднует Пасху в первое воскресенье, которое следует за полнолунием после весеннего равноденствия.

Пасхе предшествует Страстная неделя. После основной литургии в субботу вечером все армяне приветствуют воскресение Иисуса Христа, произнося: «Христос воскрес из мертвых», на что вы должны ответить: «Благословенно воскресение Христа». Но основное празднование Пасхи начинается в воскресенье с торжественной утренней службы. На этом все армяне заканчивают Великий пост, который длился семь недель. Все верующие должны соблюдать 40-дневный пост, чтобы очистить тело от грехов, а также очистить свои души, как это сделал Иисус Христос.

К Пасхе в Армении начинают готовиться задолго до наступления самого праздника. С Пасхой связаны разные традиции. В специальной посуде сеют семена пшеницы. После того, как ростки пшеницы проросли, на зеленые всходы выкладывают крашенные в красный цвет яйца, которые символизируют новую жизнь и возрождение, а также пролитую за человечество кровь Иисуса.

Еще одна традиция – красить яйца в красный цвет с использованием натуральных ингредиентов, например, луковой кожуры. Для этого надо варить яйца в посуде вместе с луковой кожурой, которая придает яичной скорлупе нужный оттенок. Есть веселая и увлекательная пасхальная игра, которую любят все дети и взрослые. По обычаю, участники игры зажимают яйцо в руке и ударяют по яйцу, зажатому в руке соперника. Бить надо так, чтобы разбить яйцо в руках соперника. Треснувшее яйцо забирает победитель. Все члены семьи участвуют в этой игре.

2. Поиграем.. Сдувание яйцаЗапишите видео где вы рассказываете и показываете:

1.Как вы играете в эту игру?
2.Как вы украшаете дом/ стол?
3. Как вы красите яйца?

Сыграйте дома (со взрослыми или братьями/сестрами) в Эту игру и запишите видео.
Необходимо подготовить яйцо для игры. Для этого в сыром яйце пробиваем небольшое отверстие и выливаем из него содержимое. Промываем скорлупку изнутри. Здорово, если яйцо будет окрашено или расписано, как полагается настоящему пасхальному атрибуту!

Кладем пустое яйцо в центр стола. Все гости – дети и взрослые – садятся вокруг стола как можно плотнее друг к другу. На счет «три-четыре» начинаем дуть на яйцо. Каждый игрок пытается сдуть его на противоположный конец стола, так, чтобы, в конце концов, оно упало на пол.
Кому же все-таки удастся сдуть яйцо со стола?

3.Вставьте, где необходимо, мягкий знак.

Прямой угол – чёрный угол; белый мел – корабль сел на мел; я там был – это не сказка, а был; старший брат – брат книги из библиотеки; длинный шесть – шесть книг; зелёная ель – ель яблоко.

4. Вставьте пропущенные гласные

В далёкие времена бумаги не было. Вначале появились глиняные таблички. Потом стали писать на металле. На востоке бумагу заменяла слоновая кость. Для письма использовали кожу животных – пергамент. Таких книг сохранилось много. В Древней Руси писали на берёзовой каре – берёсте.

Մայրենի, 6-րդ դասարան, 14.04.2023

6֊1 դասարանի երկրորդ դասաժամի համար

Բառաշարքում ընդգծի՛ր բայերը՝ 8 բայ:

Արևագալ, թնդալ, ցախավել, զգալ, բղավել, ջահել, հմայել, ավել, շողալ, ձնհալ, շրխկալ, կոշկաթել, ծավալ,  գդալ, սխալ, համակարգել, հողմարգել, ծամթել, ճնշել, անվայել:

Կապակցության իմաստը արտահայտի՛ր գոյականով:

Բարին կամեցող- բարեկամ
բլուրների շարք-բլրաշարք
գարու հաց-գարեհաց
երթևեկության ուղի-երթոուղի
զենք կրող-զինակիր
զույգերով պար-զուգապար
ժամանակ անցկացնելը-ժամանցել
դեմքի նկար-դիմանկար
չմուշկներով վազելը-չմշկել
պատվեր տվողը-պատվատու
լուր բերողը-լրաբեր

Տրված բառերի սկզբին ավելացրո՛ւ մեկ տառ և կազմի՛ր նոր բառեր:

Պարտություն-հպարտություն
լուր-բլուր
երթ-թերթ
աղեղ-բաղեղ
կար-տկար
յուղ-գյուղ
լոր-կլոր
ութ-թութ
վազ-ավազ
աքար-շաքար
ախտ-բախտ
ճար-վճար
նուշ-անուշ
ծուխ-ածուխ
կարել-նկարել
այծ-կայծ

Ընթերցանության օր

Լրացուցիչ կրթություն (տանը)

1. Գտիր տրված բառերի հնչյունափոխված արմատների անհնչյունափոխ ձևերը:

Թզուկ- թիզ
խճավազ-խիճ
մշտադալար-իշտ
հրանման-հուր
հուզական-հույզ
փշրանք-թշուր
կրթասեր-կիրթ
ձիթապտուղ-ձիթ
մրջնաբույն-մրջուն
խնկաման-խունկ
կրաման-կիր
բնավեր-բուն
ալրափոշի-ալյուր

2. Որտեղ անհրաժեշտ է, գծիկի փոխարեն գրիր հ տառը:

Անշնորհ ք, խոհ ուրդ, նիրհ ել, նժդեհ , նշխարհ , խոնարհ վել, նախագահ , ընդհ առաջ, արհ եստ, ընդհ ամենը, ընդհ անուր, օրհ նություն, արհամարել, հայթհ այթել, ապաշխարհ ել, աշխարհ ակալ:

3. Բացատրի՛ր դարձվածքները դարձվածաբանական բառարանի օգնությամբ:
Իրար սրտից ջուր խմել – իրար տանջել
Հազար մաղով անցկացրած – շատ անգամներ զտված
Հիվանդի համար ջուր բերող – խնամող
Գլխին կրակ թափել – պատժվել
Կանաչ-կարմիրը կապել – պատրաստվել
Կոպեկի համար մեռած –փողամոլ
Ուրիշի բնում ձու ածել – իրենից հեռու վանել
Ոտքի կոխան դարձնել – անընդհատ նույն թեմային անդրադառնալ
Փուշը մատից հանել – օգնել
Գրքի մի երեսը կարդալ — միակողմանի նայել հարցին

Ընձյուղի կառուցվածքը և նշանակությունը: Ցողուն, տերև

Ցողունը իր վրա դասավորված տերևներով և բողբոջներով կոչվում է ընձյուղ:

makro-leto-zelenoe-stebel.jpg

Ընձյուղի գագաթին, որպես կանոն, գտնվում է գագաթային բողբոջը:

Գագաթային ցողունի վերին մասը անվանում են աճման կոն: Աճման կոնի բջիջների բաժանման հաշվին ցողունն աճում է երկարությամբ: Դա կոչվում է գագաթային աճ:

Ընձյուղի երկարությամբ դասավորված են կողմնային բողբոջները: Դրանցից զարգանում են կողմնային ցողուններ: Դա կոչվում է կողմնային աճ:

45.png

Բողբոջը հանդիսանում է սաղմնային ընձյուղ: Բողբոջներից գարնանը ծլում են նոր և երիտասարդ ընձյուղներ:

Այդ իսկ պատճառով տարբերում են բողբողջների երկու տիպ.

1Վեգետատիվ բողբոջ`սկիզբ է տալիս տերևներով ցողունի:

Վեգետատիվ բողբոջները սրածայր են, երկարավուն, պարունակում են սաղմնային տերևներ և ցողուն:

2Գեներատիվ բողբոջ`սկիզբ է տալիս ծաղիկներով ցողունի:

Գեներատիվ բողբոջները կլորավուն են, կարճ, պարունակում են սաղմնային ծաղիկներ:

Բողբոջները միմյանցից տարբերվում են կառուցվածքով, չափսով, ձևով, գույնով, հոտով և այլ հատկանիշներով:

07728788.jpg

Բարդու բողբոջները բնորոշվում են կպչուն խեժով, սուր ծայրով, հաճելի հոտով: Ուռենու բողբոջները ծածկված են միայն մեկ, թասակաձև թեփուկով: Բռնչենու բողբոջները թեփուկներ չունեն: Արոսենու բողբոջները ծածկված են յուրահատուկ խավով: Սև հաղարջենու բողբոջներն օժտված են անուշահոտությամբ: Թանթրվենու բողբոջները, հակառակը, ունեն տհաճ հոտ: Լաստենու բողբոջներն ունեն կատվիկներ ու փոքր կոներ:

Մի շարք բույսերի, օրինակ թարխունի, իմբիրի, կարտոֆիլի, սոխի, սխտորի դեպքում ընձյուղը առաջացնում է ձևափոխություններ, որտեղ կուտակվում են սննդանյութեր:

Ուշադրություն

Ընձյուղի միջոցով բույսը կարող է բազմանալ:

Ցողունը բույսի առանցքային օրգանն է:

Alternanthera_philoxeroides_NRCS-1.jpg

Այն արմատի վերգետնյա շարունակությունն է: Ցողունը հիմնականում կատարում է հենարանի դեր ընձյուղի մյուս մասերի համար:

Օրինակ

Տերև, ծաղիկ, սերմ, պտուղ և այլն:

Ցողունի միջոցով կատարվում է նյութափոխանակություն արմատի և տերևների կամ բույսերի այլ օրգանների միջև:

Ցողունի կտրոններով բույսն ընդունակ է բազմանալ:

Բույսերի հսկայական բազմության մի մասի ցողունները ուղղաձիգ են: Այսինքն աճում են վեր՝ առանց որևէ հենարանի:

Ուղղաձիգ ցողունները լինում են՝ փայտացած (բոլոր ծառատեսակները և թփերը), խոտային (խոտաբույսերը):

Որոշ բույսեր ունեն` սողացող, փաթաթվող, մագլցող և այլ տեսակի ցողուններ:

Տերևը բույսի կարևորագույն օրգաններից է:

Տերևը ապահովում է բույսի սննդառությունը, քանի որ կատարում է ֆոտոսինթեզ:

Ֆոտոսինթեզը լույսի էներգիայի հաշվին ջրից և ածխաթթու գազից ածխաջրի սինթեզն է, որը կատարվում է քլորոֆիլի մասնակցությամբ և անջատվում է թթվածին:

Տերևը կատարում է ջրի գոլորշիացում և կարգավորում ջրի քանակը: Տերևներով հնարավոր է բազմացում:

fotosynteesi_shutterstock_158144060.jpg

Բույսերի մեծ մասի տերևները կազմված են տերևակոթունից և տերևաթիթեղից: Տերևակոթունը տերևաթիթեղը ամրացնում է ցողունին: Տերևաթիթեղները տարբեր են ձևով, չափով, գունավորմամբ:

depositphotos_2633635-stock-illustration-colorful-autumn-leaves-collection.jpg

Պարզ են այն տերևները, որոնց տերևակոթունի վրա կա մեկ տերևաթիթեղ (լորենին, կաղնին, բարդին, կեչին և այլն):

Բարդ են այն տերևները, որոնց տերևակոթունի վրա կա մի քանի տերևաթիթեղ (մասրենին, մոշը, ելակը, ազնվամորին և այլն):

Աղբյուրները

Ապրիլի 10 -14

ԿԱՏԱՐԵ՛Ք ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐԸ։

1․ Հայոց ո՞ր թագավորի օրոք Քրիստոնեությունը սկսվեց տարածվել Հայաստանում։

301 թվականին՝ Հայոց Տրդատ Գ Մեծ թագավորի օրոք,  քրիստոնեությունը պաշտոնապես հռչակվել է Մեծ Հայքի թագավորության պետական կրոն և սկսել բռնի կերպով տարածվել ամբողջ Մեծ Հայքի տարածքում։

2․ Ի՞նչ քաղաքականություն էր վարում Վաղարշ 1-ին Արշակունին Մեծ հայքի նկատմամբ։

Վաղարշ I–ը, մեծաքանակ զորքով մտնելով Հայաստան, պաշարում է Տիգրանակերտը: Վաղարշը դադարեցնում է Տիգրանակերտի պաշարումը` պայմանով, որ Տրդատին Հայոց թագավոր ճանաչելու առաջարկով դեսպանություն ուղարկվի Հռոմ:

3․ Ներկայացրե՛ք հայ-պարթևական դաշինքը և Հռանդեայի ճակատամարտը;

Վաղարշ I–ը, մեծաքանակ զորքով մտնելով Հայաստան, պաշարում է Տիգրանակերտը: Վաղարշը դադարեցնում է Տիգրանակերտի պաշարումը` պայմանով, որ Տրդատին Հայոց թագավոր ճանաչելու առաջարկով դեսպանություն ուղարկվի Հռոմ:

4․ Ինչպե՞ս Տրդատ 1-ինը բազմեց հայոց գահին։

Ներոն կայսրը ճիգեր էր գործադրում փրկել Հռոմի հեղինակությունը: Նա որոշում է շարունակել պատերազմը: Երբ Վաղարշի պատվիրակությունը ժամանում է Հռոմ, կայսրը հայտնում է, որ կճանաչի Տրդատի գահակալությունը, եթե նա անձամբ գա իր տերության մայրաքաղաք և թագը ստանա իրենից: Կորբուլոնը 64 թ. վերստին արշավում է Հայաստան:
Սակայն պատերազմը վերսկսելու փոխարեն պարթևական թագավորին խոր հուրդ է տալիս ընդունել Ներոնի առա ջարկը: Վաղարշ I-ը և Տրդատը համա- ձայնում են պայմանով, որ խաղաղության պայմանագիրը կնքվի Հռանդեայում: Այդպես էլ արվում է:


Հռանդեայի պայմանագրի համաձայն՝ 65 թ. Տրդատը մեծ շքախմբով մեկնում է Հռոմ: Ուղևորության ծախսերը հոգում էր կայսերական գանձարանը: Հասնելով Նեապոլիս (Նեապոլ) քաղաքը և ներկայանալով Ներոնին` Տրդատը հրաժարվում է իր վրայից հանել սուրը։ Դա կայսերական պալատում ընդունված արարողակարգի խախտում էր, սակայն Տրդատն իրեն պա հում է որպես հաղթանակած կողմ:
Տրդատն ու Ներոնը այդտեղից միասին ժամանում են Հռոմ։ Կայսրության մայրաքաղաքում մեծ հանդիսավորությամբ Տրդատը թագադրվում է: Ներոնը Տրդա տին ճանաչում է Հայաստանի թագավոր և նրան մեծ գումար ու արհեստավորներ տրամադրում՝ Կորբուլոնի կողմից ավեր ված Արտաշատը վերականգնելու համար:

Պարապմունք 93.

Տասնորդական կոտորակի բազմապատկումը տասնորդական կոտորակով

Տեսական նյութ:

Դրական տասնորդական կոտորակները բազմապատկելու համար պետք է`

1) անտեսել կոտորակների գրառումներում եղած ստորակետները և բազմապատկել ստացված բնական թվերը,

2) ստացված արտադրյալում աջից ստորակետով առանձնացնել այնքան թվանշան, քանի թվանշան որ կա երկու արտադրիչների կոտորակային մասերում միասին։

Օրինակ`
12,3×1,4
Գրենք տասնորդական թվերը առանց ստորակետի և հաշվենք արտադրյալը՝
123×14= 1722

Վերադառնանք մեր օրինակին
12,3x 1,4
այստեղ ստորակետից հետո ունենք երկու թվանշան՝ 3, 4-ը, ուրեմն ստացված արտադրյալում պետք է աջից ստորակետով  առանձնացնել երկու թվանշան, կլինի՝ 17,22։


Աշխատանք դասագրքից, համար՝ 804, 805, 808, 809, էջ` 154

ա)002 բ)320 գ)0300 դ)2390

ա)4,8 բ )9,3 գ)1 դ)10

ա)0,8762 բ )6,1704 գ)0,03048 դ)0,15414

ա)2,53 բ ) 5,16 գ) 0,726 դ)16,43

Ինչի՞ց է առաջանում սերմը:

Հայոց ո՞ր թագավորի օրոք Քրիստոնեությունը սկսվեց տարածվել Հայաստանում։

301 թվականին՝ Հայոց Տրդատ Գ Մեծ թագավորի օրոք,  քրիստոնեությունը պաշտոնապես հռչակվել է Մեծ Հայքի թագավորության պետական կրոն և սկսել բռնի կերպով տարածվել ամբողջ Մեծ Հայքի տարածքում։ 

2․ Ի՞նչ քաղաքականություն էր վարում Վաղարշ 1-ին Արշակունին Մեծ հայքի նկատմամբ։

Վաղարշ I–ը, մեծաքանակ զորքով մտնելով Հայաստան, պաշարում է Տիգրանակերտը: Վաղարշը դադարեցնում է Տիգրանակերտի պաշարումը` պայմանով, որ Տրդատին Հայոց թագավոր ճանաչելու առաջարկով դեսպանություն ուղարկվի Հռոմ:

3․ Ներկայացրե՛ք հայ-պարթևական դաշինքը և Հռանդեայի ճակատամարտը;

62 թ. գարնանը Արածանիի ափին՝ Հռանդեա վայրում, տեղի ունեցած ճակատամարտում Պետոսի լեգեոնները պար տություն են կրում Վաղարշի ու Տրդատի գլխավորած հայ–պարթևական ուժերից: Հռոմեական զինվորներն, ի նշան պարտության, ծնկաչոք անցնում են հայ–պարթևական զորքի նիզակների՝ «լծի» տակով: Դա մեծագույն խայտառակություն էր հռոմեական անպարտելի համարվող բանակի համար:

4․ Ինչպե՞ս Տրդատ 1-ինը բազմեց հայոց գահին։

Ներոն կայսրը ճիգեր էր գործադրում փրկել Հռոմի հեղինակությունը: Նա որոշում է շարունակել պատերազմը: Երբ Վաղարշի պատվիրակությունը ժամանում է Հռոմ, կայսրը հայտնում է, որ կճանաչի Տրդատի գահակալությունը, եթե նա անձամբ գա իր տերության մայրաքաղաք և թագը ստանա իրենից: Կորբուլոնը 64 թ. վերստին արշավում է Հայաստան:
Սակայն պատերազմը վերսկսելու փոխարեն պարթևական թագավորին խոր հուրդ է տալիս ընդունել Ներոնի առա ջարկը: Վաղարշ I-ը և Տրդատը համա- ձայնում են պայմանով, որ խաղաղության պայմանագիրը կնքվի Հռանդեայում: Այդպես էլ արվում է:
Հռանդեայի պայմանագրի համաձայն՝ 65 թ. Տրդատը մեծ շքախմբով մեկնում է Հռոմ: Ուղևորության ծախսերը հոգում էր կայսերական գանձարանը: Հասնելով Նեապոլիս (Նեապոլ) քաղաքը և ներկայանալով Ներոնին` Տրդատը հրաժարվում է իր վրայից հանել սուրը։ Դա կայսերական պալատում ընդունված արարողակարգի խախտում էր, սակայն Տրդատն իրեն պա հում է որպես հաղթանակած կողմ:
Տրդատն ու Ներոնը այդտեղից միասին ժամանում են Հռոմ։ Կայսրության մայրաքաղաքում մեծ հանդիսավորությամբ Տրդատը թագադրվում է: Ներոնը Տրդա տին ճանաչում է Հայաստանի թագավոր և նրան մեծ գումար ու արհեստավորներ տրամադրում՝ Կորբուլոնի կողմից ավեր ված Արտաշատը վերականգնելու համար:

Ընձյուղի կառուցվածքը և նշանակությունը

Մեկ վեգետատիվ շրջանում զարգացող ցողունն իր տերևներով և բողբոջներով կոչվում է ընձյուղ: Ընձյուղն ապահովում է բույսի օդային սնուցումը:
Ցողունն ունի հիմնականում փոխադրող գործառույթ: Ջուրը և նրա մեջ լուծված հանքային աղերը ցողունի անոթներով արմատներից տեղափոխվում են դեպի տերևներ, իսկ տերևներից մաղանման խողովակներով տեղափոխում են սինթեզված նյութեր: Ցողունը պահում է իր վրայի տերևները, ծաղիկները և պտուղները՝ իրականացնելով հենարանային գործառույթ: Ցողունը կարող է կուտակել պահեստային սննդանյութեր՝ կատարելով պաշարող գործառույթ: Ցողունի միջոցով ընձյուղն իր տերևները և բողբոջները ուղղում է դեպի լույսը:

Տերևները կազմված են տերևաթիթեղից, որը ցողունին միացած է տերևակոթով: Որոշ բույսերի տերևներ չունեն արտահայտված տերևակոթ:
Ցողունի վրա տերևները սովորաբար այնպես են դասավորված, որ միմյանց վրա ստվեր չեն գցում:
Տերևի հիմնական գործառույթներն են օրգանական նյութերի սինթեզը, ջրի գոլորշիացումը:
Բողբոջը սաղմնային ընձյուղ է: Գարնան գալուն պես, բողբոջները բացվում են՝ առաջացնելով երիտասարդ տերևներ, ծաղիկներ, սկսվում է ընձյուղի աճը:

Լրացուցիչ նյութ՝ Ընձյուղի կառուցվածքը
Գրականության հղումը 105, 106 էջերը

Հարցեր և առաջադրանքներ՝

1. Ի՞նչ է ընձյուղը: Ո՞րն է ընձյուղի գլխավոր գործառույթը:

Մեկ վեգետատիվ շրջանում զարգացող ցողունն իր տերևներով և բողբոջներով կոչվում է ընձյուղ: Ընձյուղն ապահովում է բույսի օդային սնուցումը։


2. Ի՞նչ նշանակություն ունեն տերևները և ի՞նչ տիպի են լինում:

Տերևի հիմնական գործառույթներն են օրգանական նյութերի սինթեզը, ջրի գոլորշացումը:
Տերևները լինում են պարզ և բարդ։
Պարզ տերևները տերևակոթին միացած ունեն միայն մեկ տերևաթիթեղ։
Բարդ տերևները տերևակոթին միացած ունեն մի քանի տերևաթիթեղներ։


3. Ի՞նչ գործառույթներ է կատարում ցողունը:

Ցողունն կատարում է փոխադրող գործառույթ՝ ջուրը և իրա հետ լուծված հանքային աղերը տալիս է տերևներին, և տերևներից վերցնում է սինթեզված նյութեր։