Լիա Հովհաննիսյանի բլոգ

My family is very small. My mother's name is Lilit and my father's name is Grisha. We live in the city of Yerevan. Our family's last name is Hovhannisyan.

Այժմ կծանոթանանք Վահան Տերյանի հայտնի տրիոլետին ու նրա պատմությանը:

Մի տրիոլետի պատմություն

Տերյանը «Պեպոն» թարգմանել էր ռուսերեն, եւ Մաքսիմ Գորկու հետ պատրաստվում էին խմբագրել։ Գորկին անսպասելիորեն հարցրեց․

— Վահան Սուքիասի, ինչու՞ ռուսերեն չեք գրում․ անթերի տիրապետում եք լեզվին, հրաշալի զգում ռուսերենի նրբերանգները։

— Լեզուն իմանալը դեռ քիչ է, պետք է նաեւ այդ լեզվով մտածել կարողանաս,- պատասխանեց Տերյանը։

— Դուք ռուսերեն չե՞ք մտածում․․․

— Երբեմն, բայց ոչ բանաստեղծություններ գրելիս․․․

— Ուզում էի ասել, որ եթե ռուսերեն գրեիք, ձեր լսարանը հարյուրապատիկ կմեծանար, Ռուսաստանը մե՜ծ երկիր է․․․

Այս հանդիպումից հետո Տերյանը գրեց․

Չեմ դավաճանի իմ Նվարդին,

Որքան էլ դյութես, օ, Շամիրամ.

Որպես արքան այն` մանուկ Արան,

Չեմ դավաճանի իմ Նվարդին:

Որքան փորձանք գա իմ զոհ սրտին,

Որքան էլ փայլըդ փայե նրան,

Չեմ դավաճանի իմ Նվարդին,

Որքան էլ դյութես, օ, Շամիրամ:

Առաջադրանքներ

1. Գտնել տրիոլետի երկու` ակնհայտ ու թաքնված գաղափարները:
2. Բացատրել, թե Նվարդն ու Շամիրամը տրիոլետում ինչեր են խորհրդանշում:
3. Իրեն ո՞ւմ հետ է համեմատում Տերյանը, ինչո՞ւ:
4. Ի՞նչ է տրիոլետը: Օգտվելով համացանցից` տեղեկություններ հավաքիր:
5. 8 տողանոց բանաստեղծություն

Նույն նշանի երկու թվեր գումարելու համար կարելի է գումարել նրանց մոդուլները և ստացված գումարի առաջ դնել գումարելիների նշանը։
Օրինակ: Գտնենք (+3) + (+6) գումարը:
(+3) + (+6) =+(|+3|+|+6|)=+9
Այսինենք` դրական թվերի գումարը դրական թիվ է, իսկ բացասական թվերի գումարը՝ բացասական:
Տարբեր նշաններ և տարբեր մոդուլներ ունեցող երկու թվերի գումարը հաշվելու համար կարելի է մեծ մոդուլից հանել փոքր մոդուլը և այդ տարբերության առաջ դնել մեծ մոդուլ ունեցող գումարելիի նշանը։
Օրինակ: Գտնենք (+3) + (-6) գումարը:
(+3)+(-6)=-(|-6|-|+3|)=-3

Առաջադրանքներ
1.Հաշվե՛ք
ա) − 1 + (−2),=-3
բ) − 2 + (−1),=-3
գ) − 2 + (−4),=-2
դ) − 5 + (−1),=-4
ե) − 3 + (−8),=-5
զ) − 4 + (−11)= -7

2.Հաշվեք.
ա) − 9 + (−2),
բ) − 7 + (−3),
գ) − 13 + (−8),
դ) + 12 + (+ 23),
ե) − 25 + (−7),
զ) + 18 + (+ 42)=

3.Գտե՛ք գումարը.
ա) − 1 + (+ 2),= -3
բ) + 5 + (−2),=- 7
գ) − 4 + (+ 1),=-5
դ) − 8 + (+ 2),=-10
ե) + 7 + (−9),=-2
զ) − 10+(-10)=-20

4.Նշե՛ք գումարի յուրաքանչյուր գումարելու նշանը.
ա) − 5 + 8,
բ) 5 + 7,
գ) − 13 + (− 9),
դ) − 91 + 26,
ե) − 95 + (− 13),
զ) − 56 + (− 102),
է) 5 + (− 13),
ը) 92 + (− 100):

5. Մի հույն ծնվել է մ. թ. ա. 48 թ. և վախճանվել է մ. թ. 25 թ.։ Քանի՞ տարի է ապրել այդ հույնը։

48+25= 73

արժեքները։ Պատասխանը հիմնավորե՛ք։

504. Հաշվե՛ք.
     ա) |– 6| + |4|, դ) |– 50| + |– 4|, է) |– 18| · |– 21|,10,
     բ) |21| – |6|, ե) |31| + |27|, ը) |44| : |– 4|,15,
     գ) |– 3| – |– 1|, զ) |15| · |– 12|, թ) |– 210| : |– 15|։2, դ
505. Երկու թվերից ընտրե՛ք այն թիվը, որի բացարձակ արժեքն ավելի
     մեծ է.
     ա) – 7 և 11, գ) – 31 և – 50, ե) 0 և – 3,
     բ) – 6 և – 5, դ) 9 և 8, զ) 17 և 0։
506. Գրե՛ք այն թվերի բազմությունը, որոնց բացարձակ արժեքները
     հավասար են 8, 3, 4, 15 թվերից որևէ մեկին։ +8, +3, +4, +15, –8, –3, –4,
507. Հաշվե՛ք |*| : 5 + 11 արտահայտության արժեքները` աստղանիշի
     փոխարեն տեղադրելով հետևյալ թվերը.
     0, – 15, – 45, 10, – 30։ 11, 14, 20, 13, 17:
508. Գտե՛ք այն թիվը, որը աստղանիշի փոխարեն տեղադրելու
     դեպքում կստացվի հավասարություն.
509. ա) 5,
510. –5, բ) 1, –1, գ) 0, դ) 2, –2, ե) 3, –3, զ) 3, –3:
511. 
     ա) || = 5, գ) || = 0, ե) |*| – 1 = 2,
     բ) |– *| = 1, դ) 2 · || = 4, զ) 3 + || = 6։
512. Կարելի՞ է արդյոք ասել, որ երկու թվերը իրար հավասար են, եթե
     նրանցից մեկի բացարձակ արժեքը հավասար է մյուս թվին։
     Պատասխանը հիմնավորեք։
513. Համեմատե՛ք թվերը.
     ա) – 8 և 7, գ) 3 և –13, ե) – 7 և –17,
     բ) – 9 և – 11, դ) 0 և – 4, զ) 1 և – 8։
514. Թվերը դասավորե՛ք նրանց բացարձակ արժեքների աճման
     կարգով.
     – 18, 0, 29, 3, – 4, – 17, – 5, 39։
515. Թվերը դասավորե՛ք նրանց բացարձակ արժեքների նվազման
     կարգով.
     81, – 93, 104, – 300, – 88, 112։
516. Թվերը դասավորե՛ք աճման կարգով.
     – 7, 21, 0, – 40, – 6, 28, 30, – 2։
517. Թվերը դասավորե՛ք նվազման կարգով.
     50, – 37, 88, 29, – 67, – 33, – 18

Կրթահամալիրում Սեբաստացու օրերն են:

• Անկեղծանում ենք…
  1. Ինչպե՞ս ես պատկերացնում դասավանդողի և սովորողի լավագույն հարաբերությունները:
  2. Իմ կարծիքով պետքե սովորողը լսել դասավանդողին իս դասավանդողը պետքե երեխային գիտելիքներ տա:
  3. Ինչպե՞ս ես պատկերացնում դասընկերների լավագույն հարաբերությունները:
  4. Իմ կարծիքով պետք է ընկերը լինի բարի, ոչ խափեբահ և այլն:
  5. Ո՞ւմ ես մեղադրում հնարավոր լարված իրադրության դեպքում:
  6. Ես կյանքում ոչմեկին չեմ մեղադրե:
  7. Ի՞նչ կարծիք ունես քո մասին: Հաճա՞խ ես ինքդ քեզ մեղադրում:
  8. Այո
  9. Ինչպիսի՞ ուսուցիչ կցանկանայիր լինել:
  10. Ես կուզեյ լիներ ուսուցիչը բարի մեկ մեկել չար:
  11. Տանը, կյանքում ովքե՞ր են քո ուսուցիչները:
  12. Մայրիկս, տիկս, և Մայրիկիս հոպարի կինը:

Նախագծային աշխատանքներից:

• Ընտրում ենք թեմաներից մեկը, գրում շարադրանք 10-15 նախադասության սահմաններում:
  • Սիրելի անկյունը դպրոցում
  • Դպրոց գալու սիրելի պատճառները
  • Սեբաստացի լինելու առավելությունները
  • Երբ դպրոց եմ մտնում…
  • Ես ու իմ ընկեր կրթահամալիրը
  • Դպրոցս, ընկերներս, ես
  • այ

Լրացուցիչ կրթություն (տանը)

Աշխատանքդ կուղարկես իմ էլեկտրոնային հասցեին՝ meri.sargsyan@mskh.am

Նախագծային աշխատանքներից: Պատրաստել փոքրիկ տեսանյութ, որտեղ կպատմես մեր կրթահամալիրի առանձնահատկությունների մասին: Տեղեկությունները կփնտրես համացանցում:

Երբ դպրոց եմ մտնում……..

Երբ ես դպրոց եմ մտնում: Գնում եմ ինչ դաս սկսումա այդ դասարան: Հետո տենում եմ ընկերուհուս ես ու ընկերուհիս սպսում ենք բոլորը գան :Հետո բոլորը գալիս են ու դաս սկսում է :Մենք դաս ենք անում ու սկսում է դասամիջոց:Մենք սվում ենք ու նաև զրուցում ենք:Հետո սկսեց երկրորդ : Երկրորդ դասը ավարտեց և այլն մենք լիքը դաս ունենք սաղ չթվարկեմ:և վերջում մնում եմ երկարորիա:Հաց եմ ուտում ,տնայիններնեմ ,անում ու գնում եմ տուն այսքանը:Երբ դպրոց եմ մտնում:

Թեմա՝ Թվի բացարձակ արժեք
Դրական թվի մոդուլ անվանում են հենց այդ թիվը։ Օրինակ՝ +3 թվի մոդուլը +3-ն է, գրում են այպես.
|+ 3| = + 3։
Բացասական թվի մոդուլ անվանում են նրա հակադիր (դրական) թիվը։
Օրինակ՝ −4 թվի մոդուլը +4-ն է, գրում են.
|−4| = + 4։ Այսպիսով՝ զրոյից տարբեր ամբողջ թվի մոդուլը դրական թիվ է։ Հակադիր թվերն ունեն նույն մոդուլը։ |2| = |−2|, |+3| = |−3| = +3, |−5| = |+5| = + 5։
0-ի մոդուլ 0-ն է, գրում են. |0| = 0։

Առաջադրանքներ:
1. Լրացրե՛ք բացթողումը, կարդացե՛ք ստացված գրառումը.
ա) |+1| = 1, ,
բ) |−6| = 6,
գ) |0| = 0,
դ) |−3| = 3 ,
ե) |+7| = 7,
զ) |−8| = 8,

2. Գտե՛ք տվյալ թվի մոդուլը. +2, −2, +5, −5, +8, −10, +100, +0, −3: 221.

|2,|2,|5,|8,|10,|100,|0,|3,|

3. Նշե՛ք երկու տարբեր թվեր, որոնց մոդուլները հավասար լինեն:

-2,+2

4.  2, 5, −3, 10, −17 թվերից յուրաքանչյուրի համար նշե՛ք նույն մոդուլն ունեցող մեկ այլ թիվ:

2;-2,5;5,-3;+3,10;-10,-17;+17

5. Նշե՛ք երկու թիվ, որոնց մոդուլը լինի.
ա) 2,+2
բ) 7,+7
գ) 9,+9
դ) 8:+8

6. Կատարե՛ք գործողությունը.
ա) |+ 6| + |+ 7|,=13
բ) |− 9| + |− 8|,=17
գ) |− 6| + |+ 7|,=13
դ) |+ 8| + |+ 9|։=17

7. Հաշվե՛ք.
ա) |−9| − |−6|,=3
բ) |− 5| − |+ 3|,=2
գ) |−20| − |−6|,=14
դ) |− 17| − |− 8|։=9

8. Հաշվե՛ք գումարը.
ա) |−7| + |+5| + |+8| + |−10|,=30
բ) |+12| + |−2| − |+10| +|−9|,=13
գ) |+18| + |−2| − |−5| − |−15|,=0
դ) |−10| + |−2| − |−8| + |−5|։=9

9. Գտե՛ք թիվ, որի մոդուլը լինի, քանի՞ այդպիսի թիվ կարելի է գտնել
ա) +5, բ)0  գ)+21)  դ)+123

2

0

2

2

10. Հետևյալ թվերից գտե՛ք ամենամեծ բացարձակ արժեքն ունեցող թիվը.

11, 15, – 3, – 18, – 21, 17:

Զրոյից փոքր թվերը կոչվում են բացասական թվեր։
Զրոյից 1-ով փոքր թիվը նշանակվում է այսպես՝ –1 (կարդացվում է «մինուս մեկ»)։
Պարզ է, որ պիտի տեղի ունենա հետևյալ հավասարությունը. –1 = 0 – 1։
-1-ը այսպես կոչված ամբողջ բացասական թվերից առաջինն է։ Հաջորդ ամբողջ բացասական թիվը –2-ն է («մինուս երկու»). այն 1-ով փոքր է –1-ից։
Այսինքն՝ –2 = –1 – 1։
Նրան հաջորդում է – 3 թիվը.
–3 = –2 – 1 = –1 – 1 – 1։
Այսպես շարունակելով՝ կարելի է կազմել միանիշ բացասական թվերի հետևյալ աղյուսակը.
–1 = 0 – 1
–2 = – 1 – 1 = 0 – 1 – 1
–3 = –2 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1
–4 = –3 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1 – 1
–5 = –4 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1
–6 = –5 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1
–7 = –6 – 1 = 0 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1 – 1
——————————————————–
և այլն:
Առաջադրանքներ դասագրքից, համարներ՝ 380-390 էջ՝  80:

Առաջադրանքներ

Դրական թվեր կոչվում են այն թվերը, որոնք 0-ից բարձր թվեր են։

Բացասական թվեր կոչվում են այն թվերը, որոնք 0-ից ցածր են։

Ոչ դրական և ոչ բացասական թիվը 0-ն է։

Այո ճիշտ է։

Պատ․՝ -1

Ամբողջ թվեր են կոչվում այս թվերը -1, -2, -3, -4․

-1, -2, -3․․․

1-ջերմաչափ=-13
2-ջերմաչափ=+7
3-ջերմաչափ=0
4-ջերմաչափ=+24
5-ջերմաչափ=-5

1․ +2=պլուս երկու։

2․ -3=մինուս երեք։

3․ 0=զրո։

4․ +8=պլուս ութ։

5․ -10=մինուս տաս։

6․ -15=մինուս տասնըհինգ։

7․ +1=պլուս մեկ։

8․ -27=մինուս քսանյոթ։

9․ -12=մինուս տասնըերկու։

10․ +100=պլուս հարյուր։

11. -91=մինուս իննսունմեկ։

12. -74=մինուս յոթանասունչորս։

Պատ․՝ -5, -3, -2.

ա) +10

բ) -3

գ) -7

դ) -8

ա) +4090մ

բ) +4807մ