Данный семейный проект, осуществляемый силами учеников 6-ых классов, направлен на воспитание чувства патриотизма и любви к Родине.
Цели • Воспитание чувства патриотизма и любви к родине. • Развитие творческих способностей детей. • Развитие умений сравнивать, обобщать, делать выводы.
Задачи
• Расширить представления детей о Арцахском конфликте, участии в ней наших родственников. • Формировать положительное отношение к таким качествам, как патриотизм, самоотверженность, желание защищать Родину. • Воспитывать активную жизненную позицию.
Назовите великих армянских воинов. Найдите их фотографии, поместите в своем блоге и дайте о них краткую информацию.
Напишите о героях наших дней , которые находятся на передовой.
2. Задание
Есть ли у вас в семейном альбоме фотографии людей с Карабахской войны,
Если есть, то расскажите об их судьбе. Попросите родителей помочь вам в этом вопросе. Спросите их, знают ли они о своих родственниках, побывавших на войне. Может, они рассказывали им что-нибудь о войне.
Есть ли у вас знакомые, которые были на фронте в 2020 году?
Брат подруги моей мамы служил в Нагоргом Карабахе в Матагисе.
Соберите материал (в виде видео или фотоальбома) и поместите в своем блоге.
Վանի թագավորության զորքը ինչքա՞ն էր և ի՞նչ զորատեսակներից էր կազմված։
Վանի թագավորության զորքն ուներ 350000 զինվոր։ Վանի թագավորության բանակը կազմված էր հեծելազորից, հետևակից և մարտակառքերից։
Ի՞նչ փաստաթուղթ էր «Զորանամակը»։
Զորանամակը ռազմական ուժերի քանակի և դասակարգման մասին պետական վավերագիր կամ ուրույն հրովարտակ էր։
Ի՞նչ ճյուղերից էր բաղկացած Հին Հայաստանի գյուղատնտեսությունը։
Գյուղատեսությունը կազմված էր՝ հողագործությունից և անասնապահությունից։
Թվարկե՛ք այն արհեստները, որոնցով զբաղվում էին հայերը։
Ահա հետևյալ արհեստները՝ դարբնություն, զինագործություն և ոսկերչություն։
Ի՞նչ նշանակություն ուներ ներքին ու արտաքին առևտուրը Հին Հայաստանում։
Ներքին առևտուրը նպաստում էր երկրի ներսում ապրանքաշրջանառության խթանմանը։ Արտաքին առևտուրի շնորհիվ Հին Հայաստան էին բերվում տարբեր ապրանքներ, որոնք Հին Հայաստանում կամ քիչ էին լինում, կամ ընդհանրապես չէին լինում։
Ի՞նչ նշանավոր քաղաքներ գիտեք։
Հին Հայաստանում նշանավոր քաղաքներ էին համարվում ՝ Արմավիրը, Երվանդաշատը, Արտաշատը և Տիգրանակերտը։
5. տոն (ձայնաստիճան). տոն (նշանավոր իրադարձության նվիրված հանդիսավոր օր)
Ես տխուր էիյ և իմ մայրիկը իմ օրը տոն սարքեց:
Մայր մտնող արևի ճառագայթները ոսկեորել էին ամեն ինչ, և մի կախարդող տեսարան ստեղծել, որով հիանում էին հյուրանոցի պատշգամբները ելած զբոսաշրջիկները։ (հիանալ, ոսկևորել, ստեղծել) 2. Արդեն բացվել են պարտեզի ծաղիկները, և հեռվից նայելիս թվում է, թե մի նախշուն գորգ ծածկել է պատշգամբի առջև փռված այդ հողակտորը։ (թվալ, ծածկել, բացել) 3. Ցանկապատի հետևում երևում էր մի տուն. նրա բակում արևածաղիկներ էին աճել, որոնք, իրենց գեղեցիկ գլուխները բարձր պահած, կարծես ժպտում էին անցորդներին։ (ժպտալ, երևալ, աճել)
Ընտրել արևմտահայերեն տեքստերից մեկը և պատրաստել ձայնագրություն։
1.Ո՞ր դարձվածքի իմաստն է սխալ բացատրված. բերանը ջուր առնել – չխոսել կյանքի ընկեր- ազնիվ, լավ ընկեր դանակը ոսկորին հասնել- համբերությունը հատնել հոգու հետ խաղալ – ձեռ առնել
Բոլոր կենդանի օրգանիզմներում սննդի քայքայման և բջջային շնչառության արդյունքում առաջանում են անպիտան մնացորդներ կամ արգասիքներ: Դրանցից շատերը թունավոր են և մահացու: Այդ պատճառով օրգանիզմները դրանք իրենց օրգանիզմից հեռացնում են արտաքին միջավայր:
Նյութափոխանակության հետևանքով գոյացած անպիտան և թունավոր արգասիքների ելքը օրգանիզմից դեպի շրջակա միջավայր կոչվում է արտազատություն:
Ուշադրություն
Արտազատությունը կենդանի օրգանիզմների հիմնական կենսական հատկություններից է:
Շնչառության արգասիք ածխաթթու գազը արտազատվում է անմիջապես շնչառական համակարգի կողմից: Բայց պետք է հեռացնել նաև ավելորդ ջուրը` H2O, մնացորդային աղերը, ազոտ (N) պարունակող թունավոր նյութերը և այլն:
Ջուրը լավ լուծիչ է, ուստի հեռացվում են նաև նրանում լուծված մնացյալ արգասիքները: Հաճախ դրանք կարող են հեռացվել կուտակված չոր մնացորդների տեսքով:
Արտազատությունը տարբեր կերպ է կատարվում բույսերի, կենդանիների և մնացած օրգանիզմների մոտ:
Միաբջիջ օրգանիզմների և ստորակարգ բազմաբջիջների մոտ արտազատությունը կատարվում է մարմնի ամբողջ մակերեսով:
Այս դեպքում սննդառությունն ու շնչառությունը և արտաթորությունը հակադիր գործընթացներ են: Նյութերի մուտքը շրջակա միջավայրից օրգանիզմ ապահովում են սնուցումն ու շնչառությունը: Նյութերի ելքը օրգանիզմից շրջակա միջավայր ապահովում է արտազատությունը:
Այս երկու գործընթացների փոխկապակցված ամբողջությունը կոչվում է նյութափոխանակություն:
Արդյունքում օրգանիզմի և շրջակա միջավայրի միջև տեղի է ունենում նյութերի և նրանցում պարփակված էներգիայի փոխանակում:
Այն կազմավորումները, որոնք ունակ են նյութափոխանակության կոչվում են բաց համակարգեր:
Բույսերի մոտ արտազատությունը կատարվում է երկու ձևով.
1. Ամբողջ մակերեսով: Ջրում չլուծված, չոր մնացորդները կուտակվում են ծածկող հյուսվածքի` կեղևի, վերնամաշկի տակ և հեռացվում դրանց պոկվելու հետ: Օրինակ` կաուչուկային խեժը: Որոշ արգասիքներ հեռացվում են տերևաթափի ժամանակ` տերևներում կուտակված:
2. Տերևի հերձանցքային բջիջներով: Ինչպես արդեն գիտեք հերձանցքներով կատարվում է ջրի գոլորշիացում: Ավելորդ ջուրն ու նրանում լուծված արգասիքները/ավելցուկային աղերը, լուծելի մնացորդները/ հեռացվում են ջրի գոլորշիացմամբ:
Կենդանիների մոտ արտազատությունը կատարվում է հետևյալ կերպ.
1. Պարզագույն կենդանիները արտազատում են մարմնի ողջ մակերեսով:
2. Բարձրակարգ կենդանիների արտազատությունը կատարվում է մասնագիտացված արտազատության օրգան համակարգերի միջոցով:
Օղակավոր որդերի արտազատությունը կատարվում է ձագարաձև հավաքող օրգանների միջոցով, որոնք միասին կազմում են արտաթորության համակարգ:
Միջատների արտազատությունը ապահովում են երկար խողովականման օրգանները` մալպիգյան անոթները:
Ողնաշարավոր կենդանիների, նաև մարդու արտազատությունը կատարվում է բարդ կազմավորված օրգանների` երիկամների օգնությամբ:
Երիկամները մեզի տեսքով օրգանիզմից հեռացնում են ջրի ավելցուկն ու նրանում լուծված մնացյալ արգասիքները:
Արտազատության շնորհիվ կայուն մակարդակի վրա է պահպանվում կենդանի օրգանիզմի ներքին միջավայրն ու քիմիական բաղադրությունը:
Արտազատության խափանման հետևանքով ցանկացած օրգանիզմ թունավորվում է և արդյունքում կարող է մահանալ:
Աղբյուրները
Հարցեր 1. Ինչպե՞ս են բույսերն իրականացնում խարամների հեռացումը:
Բույսերը ունեն տերևների վրա անցքեր, մազիկներ, որոնցով իրականացնում խարամների հեռացումը։
2. Որո՞նք են միջատների արտազատության օրգանները:
Միջատների արտազատության օրգանները հատուկ անոթներն են, որոնք կույր ծայրով սկսվում են մարմնի խոռոչից և բացվում են հետնաղու մեջ։
3. Ո՞րն է կոչվում արգասիք:
Բոլոր կենդանի օրգանիզմներում սննդի քայքայման և բջջային շնչառության արդյունքում առաջանում են անպիտան մնացորդներ կամ արգասիքներ
4. Որտե՞ղ են կուտակվում վնասակար նյութերը բույսերի և կենդանիների օրգանիզմներում:
Բույսերն արտազատության մասնագիտացված օրգաններ չունեն, սակայն բոլոր դեպքերում խարամները հեռացնում են օրգանիզմից կամ կուտակում հատուկ պահեստարաններում։ Ողնաշարավոր կենդանիների արտազատության հիմնական օրգանը երիկամներն են, որոնք արյան միջից հեռացնում են նյութափոխանակության հեղուկ արգասիքները:
Բոլոր երկիշ թվերը գրառելու համար քանի՞ երեք թվանշան են օգտագործում։
18 դրանք են՝ 13,23,30,31,32,33,34,35,36,37,38,39,43,53,63,73,83,93։
2. Մտապահված թիվը մեծացրին 6 անգամ, արտադրյալը փոքրացրին երկուսով և արդյունքում ստացան 14-ից 5 անգամ մեծ թիվ: Գտեք մտապահած թիվը։
6x-2=70 6x=72 x= 12
3. Հավասարակողմ եռանկյան պարագիծը 12 է: Գտեք այդ եռանկյան կողմին հավասար կողմով քառակուսու մակերեսը։
4×4=16
4. Եղբոր և քրոջ տարիքների գումարը 2 տարի առաջ 15 էր: Այժմ քույրը 13 տարեկան է: Քանի՞ տարի պետք է անցնի, որպեսզի եղբայրը դառնա 9 տարեկան:
այս պահին նրանք միասին 19 տարեկան են 19-13=6 եղբայրը 6 տարեկան է 9-6=3 տարի
5. Գրախանութ բերեցին 12կգ գիրք, ընդ որում 20 գրքերից յուրաքանչյուրը 300 գրամ էր, իսկ մնացած գրքերից յուրաքանչյուրը՝ 200 գրամ: Որքա՞ն էր 300 գրամանոց և 200 գրամանոց գրքերի քանակների տարբերությունը։
20×300=6000 600գ=6կգ
6000:200=30 30-20=10
6. Ժամը 11:45-ին սկսվեց մուլտֆիլմը, որը տևեց 50 րոպե: Մայրիկը, մուլտֆիլմը սկսելուց հետ, ուղիղ կեսին կանչեց ճաշելու: Ո՞ր ժամն էր ցույց տալիս ժամացույցը այդ պահին:
11:45-ին սկսվեց մուլտֆիլմը, որը տևեց 50 րոպե մինչև 12:35 50:2=25 րոպե անցավ ուղիղ կեսին 11:45-ին գումարենք 25 րոպե կլինի 12:10
7. Տիգրանի ծննդյան տորթը 900 գրամ էր: Մայրիկը այն բաժանեց Տիգրանի և 3 ընկերների միջև: Ամենամեծ կտորի զանգվածը այնքան էր, որքան մնացած երեք կտորների զագվածները միասին: Գտեք ամենամեծ կտորի զանգվածը։
900:6=150գ` մեկ կտորի զանգվածն է 150+150+150=450գ` մեծ կտորի զանգվածն է
8. 4, 8, 32, 512, ___ թվերը գրված են որոշակի օրինաչափությամբ։ Գտեք 32-ից հետո գրված հաջորդ երկու թվերի գումարը։
Յուրաքանչյուր հաջորդ թիվը հավասար է իր նախորդի քառակուսուն բաժանած երկուսի հետևաբար՝ հաջորդը կլինի 512×512:2=131072 131072+512=131584
9. Հայկը ունի 7 միանման լուցկու հատիկ, Արմենը՝ 6, Աննան՝ 5, Սյունեն՝ 4: Նրանցից ո՞վ իր ունեցած լուցկու բոլոր հատիկներով չի կարող կառուցել եռանկյուն (լուցկու հատիկները չի կարելի կոտրել):
Սյունեն, քանի որ 4 լուցկու հատիկով չի կարող կառուցել եռանկյունի։ Եռանկյան երկու կողմերի երկարությունների գումարը միշտ մեծ է երրորդի երկարությունից:
10. 10. Տրված երեք ուղղանկյունների պարագծերը նշված են ուղղանկյունների ներսում (տես նկարը)։ Գտեք դատարկ ուղղանկյան պարագիծը:
41+18=24+x x=41+18-24 x=35
Այն սովորողներն, ովքեր դեռ չեն լրացրել ֆայլը, այսօր լրացնեն և ուղարկեն։