Մակբայ, կապ

liahovhannisyanblogԹողնել մեկնաբանություն

Մակբայ

Մակբայը ցույց է տալիս գործողության հատկանիշ և հատկանիշի հատկանիշ։

Պատասխանում են «ե՞րբ», «որտե՞ղ», «ինչու՞», «ինչպե՞ս» հարցերին։

Տեղի մակբայ —  ցույց է տալիս գործողության կատարման տեղը։ Պատասխանում է ու՞ր, որտե՞ղ, որտեղի՞ց հարցերին։ Օր.` Նժույգի դեմ դիմաց  ոստոստում էր մտրուկը։

Ժամանակի մակբայ —  ցույց է տալիս գործողության կատարման ժամանակը։ Պատասխանում է ե՞րբ, երբվանի՞ց հարցերին։ Օր.` Նրանք գիշեր-ցերեկ աշխատում էին առաջադրանքը լիովին կատարելու համար։

Ձևի մակբայ — ցույց է տալիս գործողության կատարման ձևը։ Պատասխանում է ինչպե՞ս հարցին։  Կազմվում են -աբար, -ապես, -որեն, -ովին, -ովի, -ակի մակբայակերտ ածանցների օգնությամբ։ Օր.`Մեղմաբար փչում էր աշնան սառը քամին։

Չափ ու քանակի մակբայ — ցույց է տալիս գործողության կատարման չափն ու քանակը։ Պատասխանում է ինչքա՞ն, որքա՞ն, ի՞նչ չափ, ո՞ր չափ հարցերին։  Օր.` Նրանց ձայնը քիչ-քիչ մարեց։

Տեղի մակբայ: –  ամենուր, ամենուրեք, այլուր, դռնեդուռ, սարեսար, քարեքար, պատեպատ, գյուղից գյուղ, քաղաքից քաղաք, երկրից երկիր, սարն ի վեր, պատն ի վար, դեմ դիմաց, դեմ հադիման, դեմ առ դեմ, դեմ ու դեմ և այլն:

Ժամանակի մակբայ: –  հիմա, հետո, արդեն, վաղուց, էգուց, վաղը, միշտ, ընդմիշտ, հուր-հավիտյան, հավետ, հավերժ, հավիտյան, երբեք, երբեմն, առմիշտ, ժամանակ առ ժամանակ, ժամ առ ժամ, տարեցտարի, ամսեամիս, տակավին, շարունակ, դեռ և այլն:

Ձևի մակբայ: – կամաց, դանդաղ, հանգիստ, կամաց-կամաց, արագ, արագ-արագ, հերոսաբար, եղբայրաբար, քաջաբար, ինքնաբերաբար, մեղմորեն, կատաղորեն, լրջորեն, խենթորեն, շեշտակի, մասնակի, ուղղակի, թեթևակի, ընկերովի, հանովի, դնովի, տնովի, տեղովի, ազգովի իսկապես, կատարելապես, քաջապես, իրապես և այլն:

Չափ ու քանակի մակբայ: –  շատ, քիչ, շատ-շատ, քիչ-քիչ, ամբողջովին, լիովին, մասամբ, լրիվ, փոքր-ինչ և այլն:

Կապ

Կապերն արտահայտում են հոլովական իմաստներ՝ կատարելով հոլովական վերջավորությունների դեր: Օրինակ՝ դրված է սեղանին ասելու փոխարեն կարող ենք ասել նաև՝ դրված է սեղանի վրա::

Կապեր են՝ առանց, դեպի, մինչև, հանուն, նախքան, չնայած, ըստ, հօգուտ,առթիվ, զատ, համար, հանդերձ, հանդեպ, մասին, միջև, մեջ, վրա, տակ, դիմաց, մասին, բացի․․․

Շաղկապ

Լեզվում կան բառեր, որոնք իրար են շաղկապում բառեր կամ 
նախադասություններ։ Դրանք շաղկապներն են: 
Ես նվեր ստացա գիրք և հեռախոս: Այստեղ և  շաղկապը կապել է բառեր:
Արևը ծագեց, և երկինքը գունավորվեց: Այստեղ և շաղկապը կապել է նախադասություններ: 

Շաղկապներ են՝  և, ու, բայց, իսկ, սակայն, էլ, այլ, նաև,
այլև, կամ, ապա, որ, որովհետև, քանզի, մինչև որ, եթե,
թեև, թեկուզ, թեպետ, որպեսզի, քանի որ և այլն։

Շաղկապները լինում են երկու տեսակ` համադասական և ստորադասական:

Համադասական կոչվում են այն շաղկապները, որոնք կապակցում են նախադասության համազոր անդամներ և համադաս նախադասություներ:

Հայերենի համադասական շաղկապերն` և, ու, բայց, իսկ, կամ, բայց և, սակայն, ուրեմն, մինչև իսկ,  բայց և այնպես, և´… և՛, թե´…թե՛, կա´մ…կա՛մ, ո´չ…ո՛չ, ապա թե ոչ, ինչպես և:
Օրինակ`   Արևն ու լուսինը երբեք իրար հետ դուրս չեն գալիս։ Ու շաղկապը կապել է բառեր։
Օրինակ`    Նա մոտեցավ քրոջը ու քնքշորեն բռնեց նրա ձեռքը։ Ու շաղկապը կապել է նախադասություններ։

Համասադական բոլոր շաղկապներից առաջ դրվում է ստորակետ, բացի և, ու կամ շաղկապներից: Եվ, ու, կամ շաղկապներից  առաջ դրվում է ստորակետ միայն այն դեպքում, երբ հաջորդ համադաս նախադասության ենթական փոխված է լինում:
Օրինակ`   Լույսը բացվեց, և բոլորը տանից դուրս եկան։
Օրինակ` Ես քեզ կզանգեմ, կամ եղբայրս նամակ կգրի։

 Ստորադասական կոչվում են այն շաղկապները, որոնք ստորադաս նախադասությունը շաղկապում են գերադաս նախադասությանը:
Հայերենի ստորադասական շաղկապներն են`  որ, թե, եթե, որպեսզի, որովհետև, քանի որ, հենց որ, մինչև որ, մինչև, նախքան, երբ որ, թեև, թեպետ, թեկուզ, քանի դեռ, չնայած որ, մինչդեռ, քան թե, թեպետ և այլն:
Օրինակ`     Տղան հեռացավ, որովհետև ուշանում էր։
Օրինակ`     Նա մտածում էր, որ ամեն ինչ կբացատրի։

Ձայնարկություններ

Այն բառերը, որոնք արտահայտում են խոսողի զգացական վերաբերմունքը կամ արտահայտում են կոչ, նմանաձայնություն, կոչվում են ձայնարկություններ:
Ձայնարկություններ են հետևյալ բառերը՝ վա՜յ, օ՜ֆ, հե՜յ, խը՜շշ ա՜խ, պա՜հ, ջա՜ն, վա՜խ, ո՜ւխ, է՜յ, էհե՛յ, տո՛, ջո՜ւ-ջո՜ւ, փի՜շտ, խը՜շշ, բը՜զզ, ծի՜վ-ծի՜վ, ճը՜ռռ և այլն։
Ձայնարկությունները նախադասության մյուս բառերից սովորաբար անջատվում են ստորակետով, և նրանց վրա դրվում է բացականչական նշան կամ շեշտ։

Գործնական աշխատանք

Յուրաքանչյուր շարքում գտի՛ր մակբայը։

 1. արագորեն, դեպի, փայտե, անշուշտ2. ապա, մասին, լիովին, անշուշտ3. եթե, որտեղ, ամենուր4. մյուս, բոլոր, ուր, հապճեպ5. երբ, բայց, նախօրոք, յուրաքանչյուր6. միաձայն, ձայնավոր, հնչյուն, շառաչ7. ինչ-ինչ, փոքր-ինչ, ինչ, որտեղ8. սա, բոլոր, մասամբ, յուրաքանչյուր

Կազմի՛ր նախադասություններ՝ գործածելով տրված մակբայները։Հերոսաբար, մասամբ, փոքր-ինչ, ամենուրեք, լիովին։

Զինվորները   հերոսաբար կռիվ տվեցին թշնամու դեմ:

Ես ուսուցչու տված առափադրանքը կատարեցի մասամբ:

Կինոնկարը սկսվելու է փոքր-ինչ հետո:

Ամանորին ամենուրեք գեղեցիկ զարդարանքներ են:

Ես լիովին հասկացա մաթեմատիկայի խնդիրը:

Ընդգծիր  երեք  տեղի մակբայ:

ա.  ամենուր, գլխովին, առայժմ, դեմառդեմ, դռնեդուռ, արագ-արագ
բ. հեռու, միանգամայն, կրկին, տեղից տեղ, վերուստ, հիմա
գ. միշտ, մեջտեղ, ընդառաջ, փոխնիփոխ, թեթևակի, վեր
դ. տեղ-տեղ, զույգ-զույգ, դեսուդեն, շատ-շատ, ուշ, այլուր

. Ընդգծիր ժամանակի երեք մակբայ

ա. ավելի, ուշ, վաղը, ձեռաց, այլևս, գյուղեգյուղ
բ. վերջապես, ձեռքից ձեռք, օրեցօր, կամացուկ, այժմ, լիովին
գ. ի վերջո, հազիվհազ, մոտավորապես, դեռևս, մասնակիորեն, առմիշտ

Ընդգծիր ձևի երեք մակբայ

ա. դանդաղ, փոքրիշատե, հավետ, հանկարծ, ուշիուշով, ամենուրեք
բ.  հետզհետե, իսպառ, նախ, մեկ-մեկ, դեմ հանդիման, հազիվ

Ընդգծիր չափի երեք մակբայ:

ա. օրավուր, ամենևին, հազիվ, դեմուդեմ, հապճեպ, ընդամենը
բ. սրտանց, կրկին, ընդմիշտ, դարձյալ, գրեթե, վար:

April 8-12

liahovhannisyanblogԹողնել մեկնաբանություն
  1. the prettiest
  2. taller
  3. the most clever
  4. the longest
  5. the difficultest
  6. the best
  7. cheaper
  8. most interesting
  9. tiniest
  10. noisier
  11. higher
  12. the best
  13. curlier
  14. the best
  15. most interesting
  16. more modern
  17. the darkest
  18. heavier
  19. most nervous
  20. the greatest
  21. laziest
  22. the quickest
  23. the happiest
  24. kindest
  25. bravest
  26. the largest
  27. youngest
  28. shorter
  29. fastest
  30. slowest
  31. wider
  32. more unpleas
  33. bigger
  34. coldest
  35. longer
  36. nearer
  37. most interesting
  38. the qickest
  39. largest
  40. tallest

 Fill in the gaps with the comparative and superlative forms of the adjectives in brackets to complete the following sentences in English.

AdjectivesComparativeSuperlative
1.coldcolderthe coldest
2.goodbetterthe best
3.interestingmore interestingthe most interesting
4.beautifulmore beautifulthe most beautiful
5.oldolderthe oldest
6.littlelittlerlittlest
7.importantmore importantthe most important
8.farfartherthe further
9.ableablerablest
10.disagreeablemore disagreeablethe most disagreeable
11.redredderthe reddest
12.true
13.prettyprettierthe prettiest
14.comfortablemore comfortablethe most comfortable
15.convenientmore convenientthe most convenient
16.deepdeeperthe deepest
17.courageousmore courageousthe most courageous
18.easyeasierthe easiest
19.excellentmore excellentthe most excellent
20.badworsethe worst

Fill in the correct form of the words in brackets (comparative or superlative).

  1. My house is (big) bigger than yours.
  2. This flower is (beautiful) more beautiful than that one.
  3. This is the (interesting) most interesting book I have ever read.
  4. Non-smokers usually live (long) longer than smokers.
  5. Which is the (dangerous) the most dangerius animal in the world?
  6. A holiday by the sea is (good) better than a holiday in the mountains.
  7. It is strange but often a coke is (expensive) more expensive than a beer.
  8. Who is the (rich) richest woman on earth?
  9. The weather this summer is even (bad) wors

Փափագ

liahovhannisyanblogԹողնել մեկնաբանություն

Անուշ հոգի մը ըլլար,
Ես այն հոգվույն սիրահար,
Ան իմ երկինքըս ըլլար։

Ես այդ հոգին պաշտեի
Ինչպես երկինքը ծավի,
Զայն հեռուե՜ն պաշտեի։

Ան ցոլանա՜ր սրտիս մեջ
Իր լույսերովը անշեջ,
Ես սուզվեի՜ անոր մեջ։

Անուշ հոգի՜ մը միայն,
Ու գրկեի՜ ես անձայն
Զայն հոգիիս մեջ միայն․․․

Մատթեոս Զարիֆյան

Սովորիր բանաստեղծությունը անգիր։

Բացատրի՜ր ընգդգծված բառերը և գտի՜ր դրանց հոմանիշ բառերը։

Անուշ—

պաշտեի—

ծավի—

ցոլանա՜ր—

անշեջ—

անձայն—

Հզորության <<ձիաուժ>> միավորի մասին

liahovhannisyanblogԹողնել մեկնաբանություն

Երբ Ջեյմս Ուատտը չէր կատարելագործել շոգեմեքենան, միավոր սահմանելու կարիք չկար, քանի որ այն բացի թանկարժեք լինելուց բացի, ուրիշ ֆունկցիա չէր կատարում։
Այդ ժամանակ հանքահորից պոմպերով հուրը հանելը դարձավ լուրջ խնդիր, այդպիսի գործերի համար Անգլիայի այդ դարաշրջանում ձիեր օգտագործելը բավականին թանկարժեք էր, հենց այդ պատճառով էր, որ գյուտարարին հետաքրքրում էր, թե քանի՞ ձիու կփոխարիներ մեկ մեքենան, և ինչպե՞ս արտահայտել մեքենայի հզորությունը ձիու հզորությամբ, իսկ ավելի կոնկրետ, այն աշխատանքը, որ ձին կատարում է 1 ժամում, 1 րոպեում, 1 վայրկյանում։

Ուատտը փորձնականորեն որոշում է, որ ձին 75կգ զանգվածով բեռը 1 վայրկյանում բարձրացնում է 1մ։ Այսինքն՝ ձին 1 վայրկյանում կատարում է 75կգ * 9,8Ն/կգ * 1մ == 735Ջ աշխատանք։ Ձիու զարգացրած միջին հզորությունն անվանել է ձիաուժ կամ կրճան ձ․ ու․։ Նաև Ուատտը հաշվել է, որ 1 ձ․ ու․= 735Ջ / 1վ: Իսկ համեմատելու համար նշենք, որ ժամանակակից մեքենաների շարժիչները զարգացնում են 60-500 ձ․ ու․ հզորություն։ Չնայած անվանմանը, պետք է հիշել, որ ձիաուժը ոչ թե ուժի, այլ հզորության միավոր է։

1.04- 5.04

liahovhannisyanblogԹողնել մեկնաբանություն

Նախագիծ՝Զատկային ծես

Կրկնել նախորդ թեմաները, կարգի բերել բլոգները։ Պատրաստ լինել հարցմանը։

Լուծել Է. Ղազարյանի դասագրքից էջ 174 -ի խնդիրներ 107-ից մինչև 117 Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս I >>-ից էջ 81-ից մինչև էջ 85։

107. A = Nt = 100 Ջ
108․ s = A / F = 32Ջ / 8Ն = 4
109. A = 5 * 10 = 50 Ջ
110. Պատ․՝ Կատարվեց մեխանիկական աշխատանք
111․ A = Ft = 2000Ն / 72կմ/ժ = ?
112. t = A / F = 36000Ջ / 600Ն = 60
113․ N = A/t = ?
114. ?
115. ?
116. N = At
117. ?

  1. Մեխանիկական աշխատանք
    Աշխատանքի միավորները*

Տարբերակ 1
I. (1) Նշված դեպքերից որու՞մ է աշխատանք կատարվում. ավտոբեռնիչը բարձրացնում է բեռը:

Պատ․՝ 3

II. (2) 6Ն կշռով բեռը բարձրացվում է 2մ: Հաշվեք այդ դեպքում
կատարված աշխատանքը.

Պատ․՝ 3. 12Ջ

III. (2) Ի՞նչ կշռով բեռ կարելի է 5մ բա րձրա ցնել’ կատարելով 20Ջ
աշխատանք.

Պատ․ ՝ 1. 4Ն

IV. (3) Քարշակային կատերը քաշում է լաստանավը 5000Ն ուժով: Ի՞նչ
աշխատանք կկատարի մոտորանավը 200 մ ճանապարհի վրա.

Պատ․՝ 4. 1 ՕՕՕկՋ

V. (4) 5մ խորությամբ ջրհորից հանեցին 10 կգ զանգվածով դույլը’ ջրով
լցված: Հաշվեք կատարված ախատանքը.

Պատ․՝ 1. 50Ջ

VI. (3) Մոտոցիկլավարի շարժման ժամանակ նրա վրա ազդում է 60 Ն
դիմադրության ուժ: Ինչքա՞ն աշխատանք է կատարում այդ ուժը, երբ
մոտոցիկլավարը տեղափոխվում է 50 մ.

Պատ․՝ 1. 3 000Ջ

VII. (8) էքսկավատորը 0, 5մ3 ծավալով և 1500կգ/մ3 խտությամբ բնահողը
բարձրացրեց 4 մ: Հաշվեք էքսկավատորի կատարած աշխատանքը.

Պատ․՝ 1. 3 000Ջ

Տարբերակ 2

I. (1) Նշված դեպքերից որու՞մ է աշխատանք կատարվում. կշռաքարը դրված է սեղանին։

Պատ․՝ 2

II. (2) 8Ն ուժը ի՞նչ ճանապարհի վրա կկատարի 32 Ջ աշխատանք.

Պատ․՝ 3. 4մ

III. (2) Բեռը 3մ բարձրացնելիս կատարվեց 12Ջ աշխատանք: Հաշվեք այդ
բեռի կշիռը.

Պատ․՝ 3. 4Ն

IV. (2) Տրակտորը, քաշելով կցանքը, զարգացնում է 2500Ն քարշի ուժ:
Ի՞նչ աշխատանք կկատարի տրակտորը 400մ ճանապարի վրա.

Պատ․՝ 4. 1 ՕՕՕկՋ

V. (3) Արկղը հատակի վրայով հավասարաչափ տեղափոխեցին 5 մ:
Շփման ուժը 100Ն էր: Հաշվեք արկղի տեղափոխման ժամանակ
կատարված աշխատանքը.

Պատ․՝ 4. 20Ջ

VI. (4) Մարդու սիրտը մեկ հարվածի ընթացքում կատարում է այնպիսի
աշխատանք, որը կբավարարեր 200գ զանգվածով բեռը 1մ
բարձրության վրա բարձրացնելու համար: Հաշվեք այդ աշխատանքը

Պատ․՝ 2. 200Ջ

VII. (8) Աղյուսե պատը շարելու համար վերամբարձ կռունկը 0,1 մ3 ծավալով
աղյուսը բարձրացրեց 5մ: Հաշվեք վերամբարձ կռունկի կատարած
աշխատանքը: Աղյուսի խտությունը՝ 1600 կգ/մ3 է.

Պատ․՝ 1. 8000Ջ

Տարբերակ 3

I. (1) Նշված դեպքերից որու՞մ է աշխատանք կատարվում. տրակտորը քաշում է կցանքը։

Պատ․՝ 3

II. (2) Մեխանիկական աշխատանքը ուղիղ համեմատական է ուժին և հակադարձ
համեմատական ճանապարհի երկարությանը.

Պատ․՝ 1

III. (1) Ի՞նչ միավորներով է չափվում աշխատանքը.

Պատ․՝ 1. Ջ

IV. (3) Բեռնատարը 500Ն ուժով քաշում է կցանքը: Հաշվեք այն
աշխատանքը, որ կատարում է բեռնատարը կցանքը 2կմ
տեղափոխելիս.

Պատ․՝ 4. 1000կՋ

V. (4) Ի՞նչ աշխատանք պետք է կատարել 2 մ խորությամբ փոսից 250 կգ
զանգվածով բնահող հանելու համար.

Պատ․՝ 2. 500Ջ

VI. (3) Մեկ օրվա ընթացքում մարդու սիրտը կատարում է մոտավորապես
100 000 հարված: Մեկ հարվածի ընթացքում կատարվում է այնքան
աշխատանք, ինչքան կկատարվեր, եթե 1կգ զանգվածով բեռը
բարձրացվեր 20սմ: Հաշվեք մարդու սրտի կատարած աշխատանքը մեկ
օրվա ընթացքում.

  1. 3 ՕՕՕկՋ 2. 200կՋ 3. 2կՋ 4. 30կՋ 5. 12կՋ

17․03-22․03

liahovhannisyanblogԹողնել մեկնաբանություն

Կրկնել <<ՈՒժեր>> թեմաները,կարգի բերել բլոգները։Պատրաստ լինել հարցմանը։

Թեման.Մեխանիկական աշխատանք:Հզորություն:Խնդիրների լուծում(ծանոթանալ)։

Դասարանում քննարկվող հարցեր.

1.Ե՞րբ է ֆիզիկայում օգտագործվում <<աշխատանք>> հասկացողությունը

Մարմնի շարժումը, որևէ ուժի ազդեցությամբ։

2.Ի՞նչ մեծություններից է կախված մեխանիկական  աշխատանքը

Մեխանիկական աշխատանքը կատարվում միայն ուժի առկայությամբ։

3. Ինչպե՞ս հաշվել աշխատանքը: Ո՞րն է աշխատանքի բանաձևը

ՄԵխանիկական աշխատանք է կոչվում այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է մարմնի վրա ազդող ուժի և նրա ուղղությամբ մարմնի անցած ճանապարհի արտադրյալին։

Բանաձևը՝ A = Fs

4.Ի՞նչ միավորով է արտահայտվում աշխատանքը, միավորների ՄՀ-ում

Միավորների Մհ-ում որպես աշխատանքի միավոր ընդունում են 1 Ն ուժի աշխատանքը՝ ուժի ուղղությմբ 1մ ճանապարհ անցնելիս։ Այդ միավորն անվանում են ջոուլ (Ջ)՝ ի պատիվ անգլիացի գիտնական Ջեյմս Ջոուլի։

5.Ի՞նչն է կոչվում հզորություն

Հզորություն կոչվում է այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է աշխատանքի հարաբերությանն այն ժամանակամիջոցին, որի ընթացքում կատարվել է այդ աշխատանքը։

6.Ինչպե՞ս հաշվել հզորությունը: Ո՞րն է հզորության բանաձևը և միավորը

Հզորությունը հաշվելու համար, պետք է աշխատանքը հարաբերել ժամանակամիջոցին։

Բանաձևը՝ N = A/t

7.Ինչպե՞ս հաշվել աշխատանքը՝ իմանալով հզորությունը և աշխատանքը կատարելու ժամանակամիջոցը

A = Nt բանաձևով

Սովորել Է. Ղազարյանի դասագրքից էջ 82-ից մինչև էջ89, պատրաստել նյութ էջ 89-ի «Հետաքրքիր է իմանալ» թեմայից

Լուծել Է. Ղազարյանի դասագրքից էջ էջ 174 -ի խնդիրներ 107-ից մինչև 110 Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս I >>-ից էջ 81-ից մինչև էջ 85։

Հզորության <<ձիաուժ>> միավորի մասին

107) F = 20Ն A = Fs = 20Ն * 5մ = 100Ջ
s = 5մ
————————–
A (Ջ) = ?

108) A = 32Ջ s = A/F = 32Ջ/8Ն = 4մ
F = 8Ն
—————————-
s(մ) = ?

109) ?

110) ?

Ապրիլի 8-12

liahovhannisyanblogԹողնել մեկնաբանություն

Տնայի .

  1. Ո՞րն է «ավելորդ» տարրը’ C, Si, Ti Ge
    C, քանի որ մետաղ չէ, մնացածը մետաղանման/մետաղներ են։
  2. Լրացրե՛ք հետևյալ աղյուսակը.
    Գլխավոր ենթախումբ
    1. H՝ ջրածին
    2. Li՝ լիթիում
    3. Na՝ նատրիում
    4. K՝ կալիում
    5. Rb՝ ռուբիդիում
    6. Cs՝ ցեզիում
    7. Fr՝ ֆրանցիում
    Երկրորդական ենթախումբ
    1. Au՝ ոսկի
    2. Ag՝ արծաթ
    3. Cu՝ պղինձ
  3. Հաշվե՛ք MgO նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը և նյութիբաղադրության մեջ առկա տարրերի զանգվածային բաժինները:
    Mr(Mg0)=24+16=40
    ω(Mg)=24/40=3/5=0.6=60%
    ω(O)=16/40=2/5=0.4=40%

4. Նոր թեմա 87էջ

Հիշի՛ր 

ՊՀ—ը  կազմված է յոթ պարբերություններից և ութ խմբերից:1−3 պարբերություններըկոչվում են փոքր, 4−6՝ մեծ, իսկ 7-ը՝ անավարտ: Պարբերությունները, բացառությամբառաջինի, սկսվում են ալկալիական մետաղով և վերջանում իներտ գազով:

Ուղղաձիգ շարքերում՝ խմբերում  նման հատկություններով տարրերն են իրար տակտեղադրված: Խմբերը բաժանվում են երկու ենթախմբերի՝ գլխավոր (A)  ևերկրորդական  (B): 

 

08.04.24

liahovhannisyanblogԹողնել մեկնաբանություն

Որ նախադասության մեջ թվական կա:

1) Նրան պատասխանեց կոչնակի ձայնը, որ քանի՜ անգամ լսելի եղավ եկեղեցու բարձրությունից ու հիշեցրեց ճաշի ժամը:

2) Տասնյակ ձիավորներից առանձնացավ դրոշակակիրը, որը հանեց գոտուց քարշ ընկած շեփորը և հնչեցրեց:

3) Քսանամյա արքայազնը նստեց բազմոցին, և կրկին ջերմ արտասուքը սկսեց հեղեղի նման թափվել նրա աչքերից:

4) Ոչ հեռավոր անցյալում` քառորդ դար առաջ, այստեղ հարթ ու հողածածկ տանիք չուներ միայն հինավուրց գմբեթարդ եկեղեցին:

2. Ո՞ր նախադասության մեջ թվական կա:

1) Մեզ համարներ տվեցին ու խմբերի բաժանեցին. զույգ թվակիրները մի քանի քայլ առաջ եկան:

2) Ինձ խմբի ավագ նշանակեցին, ու ես տեսա, որ թեկուզ փոքրիկ, թեկուզ յոթհոգանոց խմբի գլուխ կանգնելն ինձ դուր է գալիս:

3) Դասարանների միջև անցկացվող մրցությունն ավարտվեց, և նրանք` և՛ պարտված ութերորդցիները, և հաղթած յոթերորդցիները, բարձր աղաղակեցին:

4) Ուսուցչուհին հրահանգեց, որ երկրորդ շարքը պիտի վազի մինչև աղբյուր:

3. Ո՞ր նախադասության մեջ քանակական թվական կա:

1) Այդ ժողովից մի քանի օր հետո Նիկողոս աղան զարհուրելի ծաղրուծանակի ենթարկվեց:

2) Ով տանը ժամացույց ուներ, անմիջապես նայում էր և սլաքներն ուղղում յոթից քառորդ անց:

3) Երեկոյան, երբ մենք բաց էինք թողնում մեր թռուցիկները, թվում էր, թե քաղաքի վրա լողում են տասնյակ լուսիններ:

4) Անձրևի տասներորդ օրը գետի ջուրն այնքան առատ էր, որ կարող էր սայլերը քշելով տանել։

4. Նախադասությունների մեջ թվականի կազմության սխալներ կան, գտիր և ուղղիր:

1) Եվ Նոյը սպասեց դարձյալ յոթը օր, և խոր գիշերվա մեջ երկիրը հանդարտ ներքաշում էր ջուրը:
2) Բոբ շունը գելխեղդ էր, բրդոտ գամփռ, ես` կարմիր թշերով, ոտից գլուխ տասչորս տարեկան:
3) Ուսուցիչը նստած էր դահլիճի տասներեքերրորդ շարքում:
4) Երևաց երկրորդ շունը, երորդը, շների հետևից էլ` Պանինը:
5) Զորքի կարևոր մասն էր կազմում ութանասուն հեծյալից կազմված զորախումբը:

5. Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից բայեր կազմի´ր:

Ա. Վախ, սանձ, անուն, սուգ, գութ:
վախենալ,սանձել, անվանել, սքել, գթալ

Բ. Հպարտ, կապույտ, կարծր, կոպիտ, սուր:
հպարտանալ,կապտել, կարծել ,կոպտել, սրել

Գ. Ոչինչ, բոլոր, նույն, ամբողջ:”
Ոչնչացնել, բոլորել,նույնացենել, ամբողջացնել

Դ. Հավերժ, հանգիստ, արագ, շատ, քիչ:
հավերժացնել․հանգստացնել, արագացնել, շատանալ , քչացնել

6. Տրված բայերից նորերը ստացի´ր` դրանք բաղադրելով Բ խմբի նախածանցների հետ:

Ա. Տևել, տպել, բացել,դասել, ճառել:
Բ. Վեր, արտ, հակ, հար, ստոր:
Վերաբացել
արտատպել
հակաճառել
հարատևել
ստորադասել

7. Տեքստից դուրս գրիր բայերը, որոշիր, թե որոնք են Ե խոնարհման, որոնք` Ա խոնարհման:

Ցատկում/ե/ էի, երբ լսեցի/ե/ դպրոցի զանգի ձայնը, և հիշեցի/ե/, որ դա ամենից առաջ տխրեցրեց/ե/ ինձ, քանի որ գիտեի/ե/, որ ուշացել/Ա/ եմ: Սակայն մի ակնթարթ անց այլևս չմտահոգվեցի /ե/ ուշանալուս/Ա/ համար, որպես արդարացում ունենալով/Ա/ թե՛ հասուն տանձերը, և թե՛ ցատկելու/ե/ հայտնագործությունը:

8. Տրված բայերը դարձրու պատճառական.

Սովորել-Սովորեցնել
քնել-քնեցնել
պայծառանալ-պայծառեցնել
զգալ-զգացվել
զբաղվել-զբաղեցնել
զնգալ-զնգացնել
դադարել-դադարեցնել
փայլել-փայլեցնել
նրբանալ-նրբացնել
ծաղկել-ծաղկեցնել

9.Գտիր առաջին շարքի բայերի հոմանիշները երկրորդ շարքում:

ա. հիանալ, ապաքինվել, դալկանալ, պարծենալ, չքանալ, ընկղմվել, ոգևորել:
բ.  գոտեպնդել, անհայտանալ, սուզվել, զմայլվել, հպարտանալ, գունատվել, առողջանալ:
Ապաքինվել Առողջանալ
հիանալ զմայվել
դալկանալ-գունատել
պարծենալ — հպարտանալ
չքանալ անհայտանալ
ընկղմվել-սուզվել
ոգևորել-գոտեպնդել

ա. ննջել, կողոպտել, հանդգնել, մտածել, ենթարկվել, վրնջալ, մարտնչել;
բ.  համարձակվել, պայքարել, հնազանդվել, խորհել, խրխնջալ, թալանել, նիրհել:
ննջել նիրհել
կողոպտել-թալանալ
հանդգնել
մտածել խորհել

10. Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր ածանցավոր բառերով:

Պոչ ունեցող մի կենդանի էր գալիս:

Չգիտեի, որ այդքան զորություն ունեցող հսկա ես:

Այդտեղ որսորդները երկու ոտք ունեցող զարմանալի կենդանի են տեսել:

Երկրորդ անգամ հայտնվողը նույն ձին չէր, սրա պոչը մի քիչ երկար էր, գույնն էլ՝ մի քիչ դեղին:

Իբրև հայր՝ խրատում էր ու համոզում, որ ներող լինի:

Որպես մտերիմ՝ հորդորում էր, որ մի օր էլ տանը մնա:

Եղբոր նման օգնում է ու հետևում, որ վատ բան չանես:

Թշնամու նման եք խոսում: Հարցը իր (յուր) ձևով լուծեց ու գնաց

Домашнее задание

liahovhannisyanblogԹողնել մեկնաբանություն

Перевести стихотворение «Я помню чудное мгновенье» на армянский язык.

Հիշում եմ մի հրաշալի պահ.
Դու հայտնվեցիր իմ առջև
Ինչպես անցողիկ տեսիլք
Գեղեցկության մաքուր հանճարի նման:
Անհույս տխրության աղքատության մեջ,
Աղմկոտ եռուզեռի անհանգստությունների մեջ,
Երկար ժամանակ է, ինչ հանգիստ ձայն չեմ լսում
Իսկ ես երազում էի գեղեցիկ դիմագծերի մասին։
Անցել են տարիներ։ Փոթորիկը դաժան պոռթկում է
Փշրված հին երազանքներ
Եվ ես մոռացա քո նուրբ ձայնը
Ձեր երկնային հատկանիշները:
Անապատում, բանտի մթության մեջ
Օրերն անցնում էին հանգիստ
Առանց աստվածության, առանց ոգեշնչման,
Ոչ արցունքներ, ոչ կյանք, ոչ սեր:
Հոգին արթնացել է.
Եվ հետո նորից հայտնվեցիր
Ինչպես անցողիկ տեսիլք
Գեղեցկության մաքուր հանճարի նման:
Եվ սիրտը բաբախում է էքստազի մեջ,
Եվ նրա համար նրանք նորից բարձրացան
Եվ աստվածություն և ոգեշնչում,
Եվ կյանք, և արցունքներ, և սեր: