Լիա Հովհաննիսյանի բլոգ

․Ի՞նչ է բնութագրում ուժը:

Ֆիզիկայում ուժը օգտագործում են տվյալ մարմնի վրա այլ մարմինների ազդեցությունը քանակապես բնութագրելու համար։

2.Ո՞ր ուժն է կոչվում 1նյուտոն(1Ն):

1 նյուտոնն այն ուժն է, որի ազդեցությամբ 1 կգ զանգվածով մարմինը 1վայրկյանում իր արագությունը փոխում է 1 մ/վ-ով։

3.Ինչպիսի՞ մեծություն է ուժը:

Վեկտորական

4.Ո՞ր ֆիզիկական  մեծություններն են վեկտորական,և որոնք՝սկալյար

Վեկտորական մեծությունները ունեն արժեք և ուղղություն, իսկ սկալյար մեծությունները ունեն միայն արժեք։

5.Ո՞ր ուժն են անվանում ծանրության ուժ

Այն ուժը, որով Երկիրը ձգում է մարմինները, կոչվում է ծանրության ուժ։

6․Ի՞նչ բանաձևով է որոշվում ծանրության ուժը

F_ծ=mg

7.Ինչպե՞ս է կախված ծանրության ուժը  մարմնի զանգվածից

Ծանրության ուժը կախված է մարմնի զանգվածից. որքան մեծ է մարմնի զանգվածը, այնքան մեծ է նրա վրա ազդող ծանրության ուժը:

Թեման.Մարմնի կշիռ:

 Նախագիծ՝ՈՒժեր 

Դասարանում  քննարկվող հարցեր.

1.Ի՞նչն են անվանում մարմնի կշիռ:

Այն ուժը, որով մարմինը երկրի ձգողության հետևանքով ազդում է անշարժ հորիզոնական հենարանի կամ ուղղաձիգ կախոցի վրա, կոչվում է մարմնի կշիռ։

2.Ի՞նչ բնույթի ուժ է մարմնի կշիռը:

Մարմնի կշիռը իր բնույթով առանձգական ուժ է։

3.Ինչպե՞ս է ուղղված մարմնի կշիռը,և որտե՞ղ է այն կիրառված:

Մարմնի կշիռը ուղղված է դեպի վեր։ Օրինակ՝ երբ մենք նստում են բազմոցի վրա, բազմոցը ակնհայտորեն թսկում է, և նա էլ իր հերթին ազդում է մեր վրա։

4.Ի՞նչ բանաձևով է որոշվում մարմնի կշիռը:

P=mg

5.Պարզաբանել մարմնի կշռի և ծանրության ուժի տարբերությունները:

Առօրյայում մենք հաճախ կշռվելուց ասում են որ մեր կշիռն այսքան է։ Բայց չէ՞ որ կիլոգրամը մարմնի զանգվածի միավորն է, իսկ կշիռը ուժ է և չափվում է նյուտոնով։

6.Քննարկել մարմնի զանգվածի և կշռի տարբերությունները:

Առօրյայում մենք հաճախ են շփոթում այս երկու մեծությունները։ Դրանց տարբերությունը հետևյալն է․ կիլոգրամը մարմնի զանգվածի միավորն է, իսկ կշիռը ուժ է և չափվում է նյուտոնով։ Օրինակը բերված է նախորդ վարժությունում։

Սովորել` Է.Ղազարյանի դասագրքից էջ 72 -ից մինչև էջ 74-ը:

Լրացուցիչ առաջադրանք

Կրկնել` Է.Ղազարյանի դասագրքից էջ 64 -ից մինչև էջ 72:

Կատարել` Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս I>>-ից. էջ39-ից  մինչև 44-ը եղած տարբերակները և Վ․Ի.Լուկաշիկի խնդրագրքից էջ 35 խնդիրներ 275-ից-285-ը։

2․02-16․02

Լաբ․աշխ․ ԶՍՊԱ­ՆԱ­ԿԱ­ՎՈՐ ՈՒ­ԺԱ­ՉԱ­ՓԻ ԱՍՏԻ­­ՃԱ­ՆԱ­ՎՈ­ՐՈՒՄԸ

Կրկնել նաև Ուժ:Տիեզերական ձգողության ուժ:Ծանրության ուժ:

Դասարանում  քննարկվող հարցեր.

1.Ո՞ր երևույթն է կոչվում դեֆորմացիա:

Արտաքին ազդեցության հետևանքով մարմնի ձևի և չափերի փոփոխությունը կոչվում է դեֆորմացիա։

2.Դեֆորմացիայի  օրինակների քննարկում:

Դեֆորմացիան լինում է երկու հիմնական տեսակի։ Առաջին դեպքում ուժ գործադրելուց հետո մարմինը վերականգնում է իր նախկին տեսքը, օրինակ՝ զսպանակը քաշելիս։ Երկրորդ դեպքում մարմինը չի վերականգնում իր նախկին տեսքը, օրինակ՝ երբ պլաստիրիի վրա ուժ է գործադրվում։

3.Ո՞ր դեֆորմացիան է կոչվում առաձգական ,որը՝պլաստիկ:Բերել օրինակներ:

Եթե արտաքին ազդեցությունը վերացնելուց հետո մարմինը լրիվ վերականգնում է իր նախկին ձևն ու չափերը, ապա դեֆորմացիան կոչվում է առանձկական, հակառակ դեպքում՝ պլաստիկ։

4.Ո՞ր ուժն են անվանում ծանրության ուժ:

Այն ուժը, որով երկիրը ձգում է մարմինները, կոչվում է ծանրության ուժ։

5.Ինչպե՞ս է կախված ծանրության ուժը  մարմնի զանգվածից:

Ծանրության ուժը կախված է մարմնի զանգվածից. որքան մեծ է մարմնի զանգվածը, այնքան մեծ է նրա վրա ազդող ծանրության ուժը:

6.Ո՞ր ուժն են անվանում առաձգական ուժ,և ինչպե՞ս է այն ուղղված:

Առանձգականության ուժը փորձեմ բացատրել օրինակով։

Եթե զսպանակի մի ծայրը ամրեցնենք, իսկ մյուս ծայրին կախեն F ուժով մարմին, ապա այն որոշ չափով կերկարի և այլևս չի ձգվի։ Նշանակում է՝ ձգման շնորհիվ զսպանակում առաջանում է ուժ, որը մոդուլով հավասար է այն ուժին, որով ազդում ենք զսպանակի վրա։ Այն ուղղված է ուժին հակառակ։

7.Հուկի օրենքի ձևակերպում:

Առանձգական դեֆորմացիայի ժամանակ մարմնում առաջացած առանձգականության ուժն ուղիղ համեմատական է դեֆորմացիայի չափին։

8.Հուկի օրենքն արտահայտող բանաձևը:

Ըստ Հուկի օրենքի, սատցել ենք այս բանաձևը՝․ F_առ=kx:

9.Ի՞նչ կառուցվածք ունի ուժաչափը:

Պարզագույն ուժաչափի հիմնական մասը զսպանակն է, որի ծայրիկ ամրացավ է կեռ։ Այդ կեռից կախում են բեռերը և դրա հիմնման վրա կազմում սանդղակը։ Կեռիկից կախում են 102 գրամ զանգվածով բեռ, որը զսպանակը ձգում է 1 Ն ուժով։ Կախում են ևս մեկ բեռ, և գրում 2-րդ չափանիշը։ Իսկ ավելի փոքր զանգվածով բեռերի վրա ազդող ուժը չափելու համար երկու գծերի միջև եղած տարբերությունը բաժանում են 10 հավասար մասերի, որոնցից յուրաքանչյուրն ունենում է 0,1 նյուտոն ուժ։

10.Ո՞ր օրենքի վրա է հիմնված ուժաչափի աշխատանքը:

Ուժաչափի աշխատանքը հիմնված է Հուկի օրենքի վրա, որն է․ առանձգական դեֆորմացիայի ժամանակ մարմնում առաջացած առանձգականության ուժն ուղիղ համեմատական է դեֆորմացիայի չափին։

Անհրաժեշտ սարքեր և նյուրեր․ լաբորատոր լծակ, ամրակալան, բեռների հավաքածու, չափաքանոն, ուժաչափ։

Լծակը ամրացրեցի ամրակալանին այնպես, որ այն ազատ պտտվի արացված առանցքիշուրջը։ Այնուհետև լծակի ծայրերին մանեկների պտտման միջոցով լծակը հավասարակշռեցիհորիզոնական դիրքում։Պտտման առանցքից, որոշակի հեռավորությամբ լծակի աջ բազուկիցկախեցի երկու ծանրոց, այնուհետև լծակի ձախ բազուկի վրա կախեցի մեկ ծանրոց և գտաայն տեղը, որտեղից կախելով լծակը հավասարակշռվեց։ Չափեցի պտտման առանցքից այդտեղերի հեռավորությունը՝ l1 և l2, իսկ ուժաչափով չափեցի 2 ծանրոցի կշիռը և 1 ծանրոցիկշիռը, արդյունքները գրառեցի ներքևիսյունակում։ Նման փորձը կատարեցի ձախ կողմումկախելով երկու ծանրոց հետո երեք ծանրոց։ Յուրաքանչյուր փորձի համար հաշվեցի ուժերիհարաբերությունը, բազուկների հարաբերությունը՝ արդյունքները աղյուսակում։

v

l1-9sm

l2-18sm

1

0,5

l1-13sm

l2-13sm

1

1

l1-11

l2-16

1

1,5

1

Տնային

1. Հարցեր

2. Պատմի՛ր կատարածդ փորձի մասին:

3. Սովորի՛ր

Ատոմն ունի բարդ կառուցվածք, այն կազմված է դրական լիցքավորված միջուկից և նրա շուրջը գտնվող բացասական լիցք ունեցող էլեկտրոններից: Միջուկն իր հերթին կազմված է դրական լիցք ունեցող մասնիկներից և լիցք չունեցող ` նեյտրոններից: 

Քիմիական   կապը փոխազդեցություն է էլեկտրոնների և միջուկների միջև, 
որը հանգեցնում է մոլեկուլում ատոմների միացմանը: Ներկայումս հիմնականում դասակարգվում ենք կովալենտային,իոնային և մետաղային կապեր: 

Կովալենտային կապ առաջանում է ոչ մետաղների ատոմների միջև:

Իոնային կապ առաջանում է մետաղների և ոչ մետաղների ատոմների միջև:

Մետաղական կապ առաջանում է մետաղական պարզ նյութերում և համաձուլվածքներում։980

Ի՞նչ է քիմիական կապը:

Նյութերի քիմիական հատկությունները պայմանավորված են քիմիական կապերի տեսակով, կապ առաջացնող ատոմների բնույթով և մոլեկուլում դրանց փոխազդեցությամբ:

Հին ժամանակներից սկսած՝ գիտնականները փորձում են պարզել, թե ինչպես են կառուցված նյութերը, ինչպե՞ս և ինչու՞ են ատոմները միանում, և ի՞նչ ուժեր են նրանց իրար մոտ պահում:

XX դարում ֆիզիկոսները պարզեցին, որ ատոմները կապվում են էլեկտրական լիցք ունեցող մասնիկներով` արտաքին էներգիական մակարդակի էլեկտրոններով, որոնք ձգվում են կապվող ատոմների դրական միջուկների կողմից: Հետևաբար, ատոմները կապող ուժերը էլեկտրական բնույթի են:

1. Բացատրե՛ք երկու ատոմների միջև քիմիական կապի առաջացման պատճառները:

Քիմիական կապի առաջացման պատճառը ատոմների ձգտումն է առտաքին շերտը 8 էլեկտրոնով ավարտելը և անցնելը կայուն վիճակի։

3.Հետևյալ տարրերից որո՞նց մոլեկուլներն են միատոմանի.

ա) ջրածին

բ) հելիում

գ) թթվածին

դ) արգոն

 Թվարկե՛ք քիմիական կապի հիմնական տեսակները:

Քիմիական կապի տեսակներն են.

Կովելանտային, մետաղային և իոնյաին։

4.Լրացրե՛ք բա

Տնային

1. Որոշե՛ք պրոտոնների, նեյտրոնների և էլեկտրոնների քանակը և ատոմային միջուկի լիցքը հետևյալ տարրերի համար՝ լրացնելով աղյուսակը.

1) S – 16, 16, 16
O – 8, 8, 8
B – 5, 5, 6
Ba – 56, 56, 81
Si – 14, 14, 14

2) Mn – 25, 25, 20
Ν – 7, 7, 7
Zn – 30, 30, 36
As – 33, 33, 42

2. Հաշվե՛ք, նյութի՝ KOH հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը և նյութի բաղադրության մեջ առկա տարրերի զանգվածային բաժինները:

Mr = (39 * 1) + (16 * 1) + (1 * 1) = 56

W_(K) = 39 * 1 / 56 * 100 = 69
W_(O) = 16 * 1 / 56 * 100 = 29
W_(H) = 1 * 1 / 56 * 100 = 2

3. Սովորել

Ознакомьтесь с теорией по теме «Числительное»

Письменно ответьте на вопросы, записывая цифры словами.

1. Сколько месяцев в году? – Двенадцать

2. Сколько дней в неделе? – Семь

3. Сколько часов в сутках? – Двадцать четыре

4. Сколько дней в месяце? – Тридцать или тридцать один

5. Сколько недель в месяце? – Четыре

6. Сколько дней в году? – Триста шестьдесят пять

Перепишите, заменяя цифры словами.

1. Я учусь в 6 классе. – шестом

2. Мой младший брат учится в 3 классе. – третьем

3. Я живу на 5 этаже в 18 квартире, а мой друг Арам живёт на 6 этаже в 24 квартире. – пятом, восемнадцатом, шестом, двадцать четвертом

4. Наши места в 10 ряду. – десятом

Запишите словами.

8, 11, 17, 60, 80, 365, 413, 515, 699, 719, 79, 800, 988.

Образуйте от чисел порядковые числительные и запишите их.11 – одиннадцатый, 23 – двадцать третий, 378 – триста семьдесят восьмой, 500 – пятисотый, 1000 – тысячный, 1256 – тысяча двести пятидесятый шестой , 8000 – восьмитысячный, 8663 – восемь тысяч шестьсот шестьдесят третий , 37000, 9 000 000 – , 77 000 000.

Образуйте из словосочетаний сложные прилагательные. Запишите их.

Юбилей в 90 лет – девяностолетию, мороз в 40 градусов – сорокаградусный, жара в 38 градусов – тридцатиградусная, высота в 900 метров – Девятисотметровая, дом с 450 квартирами – четырёхсотпятидесятыиквартирный дом, коллектив в 1,5 тыс. человек – полуторотысячный коллектив, расстояние в 340 километров – тристосорококилометровое расстояние, бак на 200 литров – двухсотлитровый бак, город с населением в 1,5 млн человек. – город с полуторамилионным населением

Дополнительные задания:

Образуйте сложные прилагательные от следующих сочетаний.

5 лет, 40 минут, 21 час, 8 метров, 500 литров, 1000 лет, 555 дней, 29 километров, миллион голосов, 61 миллиард.

Допишите окончания прилагательных.

1. Алёша получил в подарок ручку. У ручки было золотое перо.
   2. На ручке были написаны золотые слова.
   3. В классе только у Алёши есть ручка с золотым пером и золотыми буквами.
   4. Учительница поставила двойку золотым пером.
   5. Алёша растерянно смотрел на своё золотое перо.
   6. У Алёши сегодня не золотые знания.
   7. У моего друга золотой характер.
   8. У моей бабушки золотые руки.

1. Համացանցից գտնել  10 հետաքրքիր փաստեր սողունների մասին։

1. Հայաստանում տարածված ի՞նչ սողուններ են ձեզ հայտնի, ներկայացնել մի քանի օրինակ։

1. Ներկայացնել սողունների բազմացումը

Ի տարբերություն երկկենցաղների, սողունների բազմացումը և զարգացումը կապված չէ ջրային միջավայրի հետ։ Սողունների բեղմնավորումը ներքին է։ Արուները սերմնաբջիջներ պարունակող սերմնահեղուկը տեղափոխվում է կոյանոցի մեջ։ Սերմնաբջիջները բարձրանում են ձվատարով և թափանցում ձվաբջջի մեջ. տեղի է ունենում բեղմնավորում։ Բեղմնավորումից հետո զարգանում են ձվերը։ Սողունների ձուն խոշոր է, ծածկված է ամուր թաղանթով, հարուստ է սննդանյութերով։ Սողունները ձվադրում են տաք տեղերում՝ նեխած աղբակույտերի կամ ավազի մեջ։

Սովորիր բանաստեղծությունը անգիր։

Գտիր հոմանիշ զույգեր

մրրիկ, բուք
շեփոր – թմբուկ
թափոր – երթ
ընդվզում – տանջանք
զարմանք – զարհուրանք
լծկան – մաճ

Ինչպիսի՞ համեմատություններ գտար, բացատրիր դրանք։

Համեմատությունները շատ էին, օրինակ՝ իմ ամենասիրելին է Քարե արցունք է, քարե ժպիտ, և՝ Քարե ամպրոպ է ու ծիածան է, սրանք մարդկային պնական էմոցիաներն են, որոնք կարծես քարե լինեն, անկեղծ չլինեն։

Ծանոթացիր Հ․Սահյանի հուշերին այստեղ՝ Հետաքրքիր պատմություններ։

Համո Սահյան

ՈԻՐ ՈՐ ՆԱՅՈԻՄ ԵՄ

Ուր որ նայում եմ, քարե բարձունք է,
Քարե արցունք է, քարե ժպիտ,
Քարե սարսուռ, է ու քարե սունկ է,
Քարե ծաղկունքի քնքշանք է բիրտ։

Քարերի վրա քարե վագրեր են,
Ուր-որ է պիտի պատռեն իրար։
Քարե երգեր են, քարե վանքեր են,
Քարե հավքեր են քիվերն ի վար։

Քարե մրրիկ է ու քարե բուք է,
Քարե բողոք է ու քարե բերդ,
Քարե շեփոր է, քարե թմբուկ է,
Քարե թափոր է, քարերի երթ…

Քարե ընդվզում, քարե տանջանք է,
Քարե ավար է, առևանգում…
Քարե զարմանք է ու զարհուրանք է,
Քարե թռիչք է, քարե անկում։

Քարե ամպրոպ է ու ծիածան է,
Քարե լծկան է ու քարե մաճ.
Քարե մագաղաթ, քարե մատյան է,
Քարե խորհուրդ է ու քարե խաչ։

Մեր բաժին աստված, քո սիրտն էլ քար էր,
Որ մեզ քարերը տվիր նվեր,
Բայց քո կյանքը կարճ, մերը երկար էր,
Ու երկարում է քարերն ի վեր։