րպես երկարության չափման միավոր գործածվում են
միլիմետրը՝ 1մմ
սանտիմետրը՝ 1սմ
դեցիմետրը՝ 1դմ
մետրը՝ 1մ
կիլոմետրը՝ 1կմ
1սմ=10մմ
1դմ=10սմ
1մ = 10դմ
1մ=100սմ
1կմ=1000մ ։

• Որպես զանգվածի չափման միավոր գործածվում են
գրամը՝ 1գ
կիլոգրամը՝ 1կգ
ցենտները՝ 1ց
տոննան՝ 1տ
1կգ =1000գ
1ց = 100կգ
1տ =1000կգ
1տ =10 ց ։

• Որպես ժամանակի չափման միավոր գործածվում են
վայրկյանը՝ 1վ
րոպեն՝ 1ր
ժամը՝ 1ժ
օրը ՝ 1օր
տարին՝ 1տարի
1օր =24ժ
1ժ =60ր
1ր =60վ ։
1տ=12 ամիս
1դար=100 տարի

• Որպես արագության չափման միավոր գործածվում են
կիլոմետր-ժամ՝ 1կմ/ժ
մետր-ժամ՝ 1մ/ժ
մետր-վայրկյան՝ 1մ/վ
1կմ/ժ=1000մ/ժ
1մ/վ=3600մ/ժ

Առաջադրանքներ.
1. Արտահայտիր մետրով

5 կմ 50 kg
23 կմ 235 մ
400 կմ 4 մ

2. Արտահայտիր դեցիմետրով
5 մ 4 դմ
3 կմ 30kg

4 կմ 6 մ 7 դմ

3. Արտահայտիր սանտիմետրով
5 մ 5sm
4 մ 5 դմ 6 սմ
35 դմ 35sm

4. Արտահայտիր միլիմետրով
7 մ 7 mm
5 սմ 6 մմ
5 մ 4 դմ 7 սմ 6 մմ

5. Արտահայտիր նշված միավորներով․
5 ր 40 վ
5 օր 18 ժ
7 տարի 11 ամիս
10 դար 54 տարի

6․ Արտահայտիր գրամներով
5 կգ 5 c
7 կգ 250 գ
5 ց 5kg
5 ց 12 կգ 60 գ

7․ Արտահայտիր ցենտներով
5 տ 10 c
12 տ 7 ց

8․ Արտահայտիր կիլոգրամով
12 տ 24kg
22 տ 5 ց
4 տ 5 ց 62 կգ

9․ Մեծ միավորներից մեկը արտահայտիր փոքր միավորով:
5 տ 3 ց
30 կգ 60 գ
6 օր 14 ժ
30 ր 40 վ
10 մ 9 սմ
20 կմ 70 մ

Բառային աշխատանք՝

1.Գրիր հետևյալ բառերի հոմանիշները՝ անգութ, տնանկ, հոտ, աղքատ, Չքա, պատսպարվել, անձավ, ծածուկ, զննել:

անգութ-Անխիղճ, տնանկ-Անտուն, հոտ-?, աղքատ-Չքավոր, պատսպարվել-Ապաստանել,ծածուկ-Գաղտն, զննել-?

2. Պատմվածքից դու՛րս գրիր նաև այն բոլոր բառերը, որոնք, քո կարծիքով, «ուղղագրական են», և կարող ես երբևէ սխալ գրել:

հնչյունները, պատանուն:

3. քարեղեն, անբաժան, հոգեգրավ, անգթություն, սիրտ բառերի բաժանիր բաղադրիչների և նշիր տեսակը ըստ կազմության:

  • Այս պատմվածքը քեզ ծանոթ ո՞ր ստեղծագործության հետ կհամեմատես: Մի քանի նմանություններ ու տարբերություններ նշի՛ր:
  • Եթե հրաշագործի հանդիպեիր, ի՞նչ ցանկություն կհայտնեիր, ինչո՞ւ:
  • Մի քանի նախադասությամբ գրիր պատմվածքի ասելիքը:
  • Լսիր պատմվածքի ռադիոընթերցանությունը՝

Дополнительная работа:

Зачеркните лишнее слово:

Семья, мама, брат, сестра, папа, дедушка, бабушка, лифт, дети.

Дом, стол, комната, кухня, сад, стул, лампа, кресло, собака, кошка, метро, семья, окно, мебель, шкаф.

Книга, журнал, кабинет, класс, студент, рыба.

Море, рыба, пальто.

Шкаф, пальто, юбка, платье, собака.

18.  Напишите слова, которые отвечают на вопрос:

где?

Дома, во дворе, в школе, в Москве.

сколько?

дней ,детей, людей.

кто?

папа, мама, девочка.

что?

стол, книга, дом.

Տղաի Ապագան

Տղան շոշափում էր մարդկանց դռները և ուզում էր հասկանալ թե ինչ պիսի մարդիկ էին ապրում այդ տներում: Նա շոշափելով հասավ ամենա վերջին տան դռանը, երբ նա այդ տան դուռը շոշափեց և ուզում էր գնալ այդ տան բնակիչը դուռը բացեց և տղային ներս հրավիրեց: Տղան զարմացավ  այս աշխարի բոլոր մարդիկ չար էին, ինչպես դառձավ որ այս մարդը բարի է: Այդ մարդը տղաին թեյ և թխվացք հյուրասիրեց: Այդ մարդը մենակ էր ապրում ու շատեր ուզում որ այդ տղան դառնար իր որդին: Տղան մեծացավ և  մնաց ապրելու այդ մարդու հետ:

Երկրակեղևի կառուցվածքը

Опубликовано 27 октября, 2018 автором Իվետա Ջանազյան

gb0411
geomorfologi06

Երկրակեղևն ունի շերտավոր կառուցվածք: Առանձնացնում են երկրակեղևի երկու հիմնական տեսակ` մայրցամաքային և օվկիանոսային։
Մայրցամաքային երկրակեղևը եռաշերտ է: Վերին շերտը նստվածքային ապարների շերտն է: Նստվածքային ապարների շերտի տակ գրանիտային ապարների շերտն է, իսկ դրա տակ` բազալտային ապարների շերտը։ Երկրակեղևի առավելագույ նհաստությունը 80 կմ է:

Օվկիանոսային երկրակեղևը բարակ է, հաստությունը 5—10 կմ է: Այն կազմված է միայն նստվածքային և բազալտային ապարների շերտերից:
Երկրի միջնապատյանն անընդհատ շարժման մեջ է։ Այդ պատճառով անընդհատ շարժվում է նաև երկրակեղևը, որի հետևանքով տարբեր տեղամասերում ապարաշերտերը կոտրատվում են, թեքվում, բարձրանում, իջնում կամ ծալքավորվում: Գիտնականները պարզել են, որ երկրակեղևում տեղի են
ունենում երկու տեսակի շարժումներ’ ուղղաձիգ և հորիզոնական: Ուղղաձիգ շարժումների հետևանքով երկրակեղևի տարբեր տեղամասեր դանդաղորեն բարձրանում են կամ իջնում: Հորիզոնական շարժումների ժամանակ երկրակեղևի առանձին տեղամասեր մի դեպքում մոտ են ու հաջորդում են իրար, սեղմվում’ առաջացնելով ծալքեր, մյուս դեպքում հեռանում են իրարից’ առաջացնելով խզվածքներ։
Երկրակեղևի առավել շարժունակ, անկայուն տեղամասերում, որոնք կոչվում են երկրածալքեր(գեոսինկլինալներ), կան գործող հրաբուխներ, և հաճախ լինում են ուժեղ երկրաշարժեր: Երկրի մակերևույթին երկրածալքերը համընկնում են լեռնային շրջանների հետ:
Երկրակեղևում կան նաև համեմատաբար կայուն, անշարժ տեղամասեր, որոնք կոչվում են հարթակներ (պլատֆորմներ): Այս տեղամասերում չկան գործող հրաբուխներ, չեն լինում ուժեղ երկրաշարժեր: Երկրի մակերևույթին դրանք համընկնում են հարթավայրերի հետ:

Երկրի կառուցվածքը

  1. Որոնք են երկրակեղևի հիմնական տեսակները:

ԵրկրակեղևԵրկրագնդի արտաքին կարծր քարե թաղանթն է։

Հաստությունը ցամաքատիպ պլատֆորմների սահմաններում 35-45 կմ է, օվկիանոսային պլատֆորմների սահմաններում 5-6 կմ։ Երկրակեղևը ունի եռաշերտ կառուցվածք։ Ստորին շերտը՝ բազալտային շերտն է, ունի բազալտներին համապատասխանող ֆիզիկական հատկություններ, միջին հաստությունը մայրցամաքային մասում 16-18 կմ է, օվկիանոսայինում՝ 4-5 կմ է։ 

  1. Ինչ կառուցվածք ունի երկրակեղևը:
  2. Ինչպիսի շարժումներ են տեղի ունենում երկրակեղևում:
  3. Երկրաշարժ (անգլ․՝earthquake) ստորգետնյա ցնցում, որ տեղի է ունենում երկրակեղևի որոշակի զանգվածում կուտակված էներգիայի կտրուկ լիցքաթափման արդյունքում։
  4. Որ շերտն է բացակայում օվկիանոսյին մայրցամաքում:

ԵրկրակեղևԵրկրագնդի արտաքին կարծր քարե թաղանթն է։

Հաստությունը ցամաքատիպ պլատֆորմների սահմաններում 35-45 կմ է, օվկիանոսային պլատֆորմների սահմաններում 5-6 կմ։ Երկրակեղևը ունի եռաշերտ կառուցվածք։ Ստորին շերտը՝ բազալտային շերտն է, ունի բազալտներին համապատասխանող ֆիզիկական հատկություններ, միջին հաստությունը մայրցամաքային մասում 16-18 կմ է, օվկիանոսայինում՝ 4-5 կմ է։ Բազալտային շերտը և նրա տակ գտնվող երկրի մանթիան սահմանաբաժանվում են Մոհորովիչիչի մակերևույթով։ Այդ շերտերի վրա մայրցամաքային պլատֆորմների սահմաններում տեղադրված է գրանիտային շերտը՝ 15-35 կմ հաստությամբ։ 

  1. Ինչ է ծալքավորումը:
  2. Ինչ է խզվածքը:

Գրի՛ր թվային արտահայտությունը և հաշվի՛ր արժեքը․

ա) 5 և 3 թվերի արտադրյալը,5+3=8
բ) 12 թվի կրկնապատիկը,12,13
գ) 35 և 4 թվերի քանորդը,35+4=39
դ) 5 թվի եռապատիկը,8
ե) 2 և 3 թվերի գումարի կրկնապատիկը,4, 6
զ) 6 և 4 թվերի արտադրյալը,6+4=10
է) 7 և 2 թվերի արտադրյալի կրկնապատիկից 3-ով փոքր թիվը,7+2=9,9+3=12
ը) 4 թվի և 6 թվի կրկնապատիկի արտադրյալը։4+610

2. Հաշվի՛ր նշված թվերի կիսագումարը․
ա)  6  + 24;   բ) 13   +49;   գ) 91   -33;   դ) 101 — 9:

Մխիթար Սեբաստացին թվերի աշխարհում

 / SMBATAPIS

Նախագծի իրականացման ժամանակահատվածը՝ հոկտեմբերի 9-նոյեմբերի 25

Մասնակիցներ՝ 4-րդ, 5-րդ դասարանի սովորողներ

Նպատակը՝

  • Սովորողները  ուսումնասիրեն Մխիթար Սեբաստացու կյանքը և «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրը  մաթեմատիկայի տեսանկյունից
  • Կրթահամալիրի վերաբերյալ   սովորողների  կողմից խնդիրների կազմում ու  լուծում
  • Ծանոթացում թվերի հնամենի եղանակին և  դրա միջոցով  խաչբառերի կազմում ու լուծում
  • Ստեղածագործական ու  տրամաբանական մտքի զարգացում
  • Սովորողների մոտ զարգացնել որոնողական ու  հետազոտական աշխատանք կատարելու հմտություններ
  • 4-5-րդ դասարանի սովորողները  կծանոթանան  թվերի հնամենի եղանակին ու   դրա միջոցով  կկազմեն խաչբառեր։ Սովորողները կկազմեն նաև խնդիրներ «Մխիթար Սեբաստացի»  կրթահամալիրի  վերաբերյալ։
  • 6-րդ դասարանի սովորողները կամրապնդեն  ու  կկիրառեն  տոկոսի, մասերի, հարաբերությունների,  թվաբանական միջինի, դիագրամների վերաբերյալ իրենց գիտելիքները։

Ընթացքը՝

Առաջադրանքներ

4-րդ, 5-րդ, 6-րդ  դասարանի սովորողները պետք է պարզեն՝

  • Քանի՞  տարի  է ապրել Մխիթար Սեբաստացին։ Սովորողները պետք է  այն ներկայացնեն  թվերի  գրառման հնամենի եղանակով։
  • Այս տարի Մխիթար Սեբաստացու ծննդյան ո՞ր ամյակն է լրանում։ Սովորողները պետք է  ներկայացնեն  այն թվերի  գրառման հնամենի եղանակով։
  • Քանի՞ տարի է անցել Մխիթար Սեբաստացու մահվան տարելիցից, արտահայտել դարով ու տարով։  Սովորողները պետք է  այն    ներկայացնեն թվերի  գրառման հնամենի եղանակով։
  • Այս տարի «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի  հիմնադրման քանի՞ ամյակն է լրանում։
  • Քանի՞   սովորող է սովորում Արևմտյան դպրոցում։  4-րդ  և  5-րդ դասարանի սովորողները  Արևմտյան դպրոցի  սովորողների ո՞ր մասն են կազմում։
  • Քանի՞  սովորող կա «Մխիթար Սեբաստացի»  կրթահամալիրում
  • Արևմտյան դպրոցում  սովորողները  «Մխիթար Սեբաստացի»  կրթահամալիրի  սովորողների ո՞ր մասն են կազմում։
  • Սովորողների  կողմից ձեռք բերված տեղեկությունները  ներկայացնել  հետաքրքիր խնդրների տեսքով։
  • Քանի՞   սովորող է սովորում  Միջին դպրոցի  6․4-րդ  դասարաններում, 6․4 դասարանի սովորողները   «Մխիթար Սեբաստացի»  կրթահամալիրի  սովորողների ո՞ր մասը և  քանի՞  տոկսոն են կազմում։
  • «Մխիթար Սեբաստացի»  կրթահամալիրի  յուրաքանչյուր ճյուղում եղած սովորողների  քանակը   ներկայացնել դիագրամների տեսքով, կատարել վիճակագրական տվյալների վերլուծություն
  • Պարզել  2018-2019 թվականին  Արևմտյան դպրոցի գազի, հոսանքի, ջրի ծախսերը, տվյալները ներկայացնել դիագրամների տեսքով։
  • Սովորողների կողմից   խնդիրների, խաչբառի  կազմում ու  լուծում
  • Ռադիոնյութի  պատրաստում

Արդյունքը՝

  • «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի  վերաբերյալ   սովորողների  կողմից   խնդիրների, խաչբառի կազմում  և  ու  լուծում
  • Սովորողների կազմած խնդիրների և խաչբառերի    տեղադրում  իրենց բլոգներում

Նախագծի աղբյուրը Գրետա Բակունցի բոգ

նրա մյյրիկը երբ է մահացել այդ թիվը գումարեք մխիթար սեբաստաց ծնդյան օրը

մխիթար սեբաստացի երբ է ծնվել այդ թվին գումարի նրա մահանալու օրինԼ: