Լիա Հովհաննիսյանի բլոգ

Տրված բառերը բաժանի՛ր ըստ խոսքի մասի պատկանելության 

գոյական-թութակ, հովիվ, կացին

ածական-դանդաղ, արագ, երկար, դեղին

թվական-հարյուր իննսուներեք, երրորդ, հնգական

դերանուն-դու, ոչ մեկը, բոլորը

բայ-մտերմանալ, ընկերանալ, կրկնել

մակբայ-վրա, որպեսզի, 

կապ-որովհետև

շաղկապ-թե, բացի

ձայնարկություն-վայ, ախ, է

վերաբերական բառեր-անշուշտ, հավանաբար, կարծես

(յուրաքանչյուրից երեք բառ):

Հարյուր իննսուներեք, թե, դու, անշուշտ, դանդաղ, վրա, թութակ, բոլորը, վա՜յ, մասին, կամաց-կամաց, հավանաբար, մտերմանալ, ոչ մեկը, հովիվ, որպեսզի, արագ, երրորդ, կացին, ա՜խ, դեղին, ընկերանալ, երկար, կարծես, կրկնել, է՜, բացի, որովհետև, հինգական:

2..Տե՛ս, թե նախորդ վարժության մեջ տրված բառերից որը ի՞նչ հարցի է պատասխանում և փորձի՛ր բացատրել խոսքի մասերի նման խմբավորումը: Ա. Գոյական, ածական, թվական, դերանուն, բայ, մակբայ: Բ. Կապ, շաղկապ, ձայնարկություն, վերաբերական բառեր:

Գոյական (Ո՞վ, ի՞նչ)

• թութակ – Ի՞նչ է սա: (թութակ)

• հովիվ – Ո՞վ է դա: (հովիվ)

• կացին – Ի՞նչ է սա: (կացին)

Ածական (Ի՞նչպիսի)

• դեղին – Ի՞նչպիսի տուն: (դեղին)

• երկար – Ի՞նչպիսի ճանապարհ: (երկար)

• երրորդ – Ո՞ր տեղը զբաղեցրեց: (երրորդ)

Թվական (Քանի՞, որքա՞ն)

• հարյուր իննսուներեք – Քանի՞ գրքույկ: (193 գրքույկ)

• հինգական – Քանի՞ն կտան: (հինգական)

Դերանուն (Ո՞վ, ի՞նչ, ո՞ւմ)

• դու – Ո՞վ է գալիս: (դու)

• բոլորը – Ովքե՞ր են գնացել: (բոլորը)

• ոչ մեկը – Ո՞վ չի եկել: (ոչ մեկը)

Բայ (Ի՞նչ անել, Ի՞նչ է անում)

• մտերմանալ – Ի՞նչ անել: (մտերմանալ)

• ընկերանալ – Ի՞նչ է անում նա: (ընկերանալ)

• կրկնել – Ի՞նչ անել: (կրկնել)

Մակբայ (Ի՞նչպես, Ի՞նչ չափով, Ե՞րբ, Որտե՞ղ)

• դանդաղ – Ի՞նչպես է գնում: (դանդաղ)

• արագ – Ի՞նչպես վազեց: (արագ)

• կամաց-կամաց – Ի՞նչպես են մեծանում: (կամաց-կամաց)

• հավանաբար – Ի՞նչ չափով է վստահ: (հավանաբար)

• անշուշտ – Ինչպե՞ս կարձագանքի: (անշուշտ)

Կապ (Պատասխան չի տալիս կոնկրետ հարցի, այլ կապում է բառերը)

• և – Կապում է բառեր կամ նախադասություններ:

• որովհետև – Պատճառի կապող բառ:

• բացի – Նշում է բացառություն:

Շաղկապ (Ինչպե՞ս, Որն է նպատակը, Ինչպես)

• որ – Ինչպես է կապում նախադասությունները:

• որպեսզի – Ինչի՞ համար է արվում: (նպատակ)

• թե – Համեմատություն, ընտրություն:

Վերաբերական բառեր (Որտե՞ղ, Ինչի՞ հետ կապված)

• վրա – Որտե՞ղ է դրված: (վրա)

• մասին – Ինչի՞ հետ է կապված: (մասին)

Ձայնարկություն (Արտահայտում են հույզեր, արձագանք)

• վա՜յ – Որոշակի հուզական արձագանք (վախ, ցավ):

• ա՜խ – Հույզերի արտահայտում (դժգոհություն, ցավ):

• է՜ – Անսպասելի արձագանք, զարմանք:

3.Տրված բառերի բոլոր հոմանիշերը գրի՛ր ըստ իմաստների սաստկության:

Օրինակ`

կռվել — վիճել, գժտվել, ընդհարվել, իրար ուտել, պատերազմել: Քամի-զեփյուռ, հով, զով, մրրիկ, փոթորիկ:, ձայն-ծպտուն, գոչյուն, աղաղակ, ճիչ: վախ-ահ, երկյուղ, սարսափ: գեղեցիկ-սրուն, գեղանի, գեղեցկուհի, գողտրիկ,հիասքանչ: տգեղ-անճոռնի, սարսափելի, շատ-բավականին, ահագին, բազում, բազմաթիվ: ցանկությունշ-իղձ, նպատակ, ձգտում, երազանք: ծիծաղ-ժպիտ,քմծիծաղ,խնդմնդոց, հրճվանք, հրհռոց:

Հոմանիշների հինգ զույգ առանձնացրո՛ւ:

Ընչազուրկ-աղքատ, հերսոտ, ընչաքաղց, ընթացիկ, անընկճելի-անկոտրում, արագընթաց-սրընթաց,դյուրաթեք, դյուրաբեկ-ճկուն, հերոսական-դյուցազնական

Տրված առածները լրացրո՛ւ ընդգծված բառերի հականիշների օգնությամբ:

Լավ ձին կերը կավելացնի, վատը՝ կպակասեցնի:

Խելոքին՝ մեկ ասա, հիմարին՝ հազար ու մեկ:

Արդար մազը չի մտրվի, անարդարը կկտրվի:

Մեկ՝ խոսիր, հազար՝ լսիր:

Բոյը՝ երկար, խելքը կարճ:

Տեքստում կետերի փոխարեն համապատասխանաբար տեդադրի՛ր տրված հականիշները:

Ամուր — առաձգական, հիշել — մոռանալ, խոշոր — փոքր, արտասովոր — սովորական, լուրջ — թեթևամիտ, ոչ միայն – այլ նաև, տարիքով — երեխա, բռնել — նետել:

Մարդիկ հիշում են լուրջ հայտնագործությունների, աշխարհի մասին պատկերացումները փոխող ճանապարհորդությունների մասին, դրանք փոխանցում են սերունդից սերունդ և երբեմն մոռանում են փոքր թվացող սովորական բաների մասին: Գիտե՞ք, օրինակ, որ Կոլումբոսը ոչ միայն Ամերիկան է հայտնագործել, այլ նաև ռետինե գնդակը: Երբ իսպանացիները ցամաք ելան Հաիթիում, տեսան, որ կղզու բնակիչներն արտասովոր մի գործով են զբաղված: Նրանք ամուր ու կենտրոնացած իրար էին բռնել ու նետում ինչ-որ շագանակագույն գնդեր: Իսկ այդ գնդերը, կենդանի խոշոր արարածների նման ցատկոտում էին քարե սալիկի վրա: Հաիթցիների գնդակախաղը հիմա հազիվ թե զարմացնի մեզ: Թերևս միայն հարցնենք, թե տարիքով մարդիկ ինչո՞ւ էին թեթևամիտ զբաղմունքով տարվել: Իսկ Կոլումբոսի խիզախ նավաստիները շշմած էին մնացել: Չէ՞ որ նրանք երբեք չէին տեսել առաձգական կլոր առարկա, որն ամուր սալարկին դիպչելով ետ է թռչում: