Լիա Հովհաննիսյանի բլոգ

Տեքստում կետերի փոխարեն համապատասխանաբար տեդադրի՛ր տրված հականիշները:

Ամուր — առաձգական, հիշել — մոռանալ, խոշոր — փոքր, արտասովոր — սովորական, լուրջ — թեթևամիտ, ոչ միայն – այլ նաև, տարիքով — երեխա, բռնել — նետել: 

Մարդիկ հիշում են լուրջ հայտնագործությունների, աշխարհի մասին պատկերացումները փոխող ճանապարհորդությունների մասին, դրանք փոխանցում են սերունդից սերունդ և երբեմն մոռանում են փոքր թվացող սովորական բաների մասին: Գիտե՞ք, օրինակ, որ Կոլումբոսը ոչ միայն Ամերիկան է հայտնագործել, այլ նաև ռետինե գնդակը: Երբ իսպանացիները ցամաք ելան Հաիթիում, տեսան, որ կղզու բնակիչներն արտասովոր մի գործով են զբաղված: Նրանք ամուր ու կենտրոնացած իրար էին բռնել ու նետում ինչ-որ շագանակագույն գնդեր: Իսկ այդ գնդերը, կենդանի խոշոր արարածների նման ցատկոտում էին քարե սալիկի վրա: Հաիթցիների գնդակախաղը հիմա հազիվ թե զարմացնի մեզ: Թերևս միայն հարցնենք, թե տարիքով մարդիկ ինչո՞ւ էին թեթևամիտ զբաղմունքով տարվել: Իսկ Կոլումբոսի խիզախ նավաստիները շշմած էին մնացել: Չէ՞ որ նրանք երբեք չէին տեսել առաձգական կլոր առարկա, որն ամուր սալարկին դիպչելով ետ է թռչում:

2 .Նախադասությունները ձևափոխի՛ր` ընդգծված բառերն ու արտահայտությունները փոխարինելով հականիշներով:

Զուր չէ— զուր է որ առյուծն է համարվում գազանների արքան: Ուժով, ճարպկությամբ ու համարձակությամբ դժվար թե որևէ մեկը—յուրաքանչյուրը համեմատվի նրա հետ: Առյուծը չի թաքնվում—ակնհայտ զոհի վրա գաղտագողի է հարձակվում: Նա հպարտ մռնչոցով զգուշացնում է՝ զգուշացե՛ք-հանգիստ եղեք, գազաննե՛ր, որսի եմ ելել: Մինչև հրացանավոր մարդու երևալը առյուծներն իրոք-տիրակալ էին: Մարդիկ հազվադեպ-հաճախ էին առյուծի որսի ելնում: Բայց ուժն ու համարձակությունը, ճկունությունն ու թաքնվելու հմտությունը փրկում էին հրացանից: Մարդիկ կարծում էին, որ եթե առյուծները պակասեն-ավելանան, կճղակավոր կենդանիների քանակը կավելանա-կպակասի: Ու առյուծներին գրեթե լրիվ ոչնչացրին-չոչնչացրեցին: Նրանք պահպանվել են միայն Կենտրոնական Աֆրիկայի մի քանի շրջաններում ու արգելանոցներում, Հնդկաստանում էլ կան, բայց շատ են: Սակայն մարդկանց սպասածի հակառակն-նույնն եղավ, որովհետև առյուծներն աոաջին հերթին հիվանդ, թույլ կենդանիներին էին ոչնչացնում, այդ պատճառով էլ կենդանիների մեջ հիվանդությունները չէին տարածվում: Այժմ առյուծների որսն արգելված չէ: Առյուծի նորածին ձագուկները շատ փոքր են ու խայտաբղետ, հետո, մեծանալով, միագույն չեն դառնում:

3..Տրված դարձվածքներով նախադասություններ կազմի՛ր:

Մտքի ծովն ընկնել-Տղան ձանձրալի դասին նստաց իր մտքերի ծովն էր ընկել:

լեզուն փակ պահել-Ավելի լավ է լեզուն փակ պահել, քան պատմել ընկերոջ գախտնիքը:

հինգ մատի պես գիտենալ- Երեխաները չկարողացան ստել մայրիկին, քանի որ նա նրանց հինգ մատի պես գիտեր: 

թևերը ծալած նստել- Ջրհեղեղի ժամանակ տղան թևերը ծալած չնստեց և օգնեց փրկարարներին:

էժան պրծնել-Նա իսկապես էժան պրծավ, երբ մեքենան փոքրիկ վթարից հետո միայն մի քանի քերծվածք ստացավ:

արցունքները կուլ տալ-Նա սովոր էր իր ցավը պահել ներսում և արցունքները կուլ տալ ՝ երբեք չցուցադրելով իր թուլությունը:

3.Տրված բառերը բաժանի՛ր բառակազմական բաղադրիչների (արմատների և ածանցների): Ինչպիսի՞ բառեր են հավաքված բառաշարքերից յուրաքանչյուրում:

Ա. Թվական-թիվ, ական վերջածանց, ածանցավոր բառ

պատմություն-պատում, ություն վերջածանց, ածանցավոր բառ

աղյուսակ- աղյուս, ակ վերջածանց, ածանցավոր բառ

գրիչ-գիր, իչ վերջածանց, ածանցավոր բառ

ազդեցություն- ազդել, ություն վերջածանց, ածանցավոր բառ

խորություն- խորը, ություն վերջածանց, ածանցավոր բառ 

Բ. Արևելք- արև, ելք, բարդ բառ

արևմուտք-արև, մուտք, բարդ բառ

կենսագիր-կենսագրություն, գրող

օտարամուտ-օտար, ա հոդակապ, մտնել

ծովագնաց-ծով, ա հոդակապ, գնալ

ինքնատիպ- ինքն, ա հոդակապ, տիպ

4..Նախադասությունները լրացրո՛ւ:

Միայն մեկ արմատով կազմված բառերը կոչվում են պարզ բառեր. Օրինակ` կրակ, հոդ, ջուր, օդ,….: Մեկ արմատով և ածանցով կամ ածանցներով կազմված բառերը կոչվում են բարդածանցավոր բառեր. օրինակ` կրակոտություն, հողեղեն,….: Մեկից ավելի արմատներով կազմված բառերը կոչվում են բարդ բառեր, օրինակ` ջրհոր, օդանցք,….: Մեկից ավելի արմատներով և ածանցով կամ ածանցներով կազմված բառերը կոչվում են բաղադրյալ բառեր, օրինակ` կրակմարիչ, անջրանցիկ,….:

5. Տրված բառերով բաղադրյալ բառեր կազմիր:

Լվաց-լվացքատուն, եղել-եղելություն, առ-առևտրական, տուր-տրական, կաց-կացարան