1.Ընտրիր թեմաներից մեկը և շարադրիր մտքերդ․

1.Ա՜խ այս « պիտի»-ն

2.Երջանկությունը սսվում է այնտեղ,որտեղ․․․

3.Ներողամտություն

4.Եթե մեր մտքերն օդում գրվեին

Ուշադրություն․․․ Կրկնում ենք Գոյական խոսքի մասը

2.Հոլովել քաղաք, գիրք, մարդ, ընկեր բառերը։

Ուղղական հոլով- քաղաք(ը), գիրք(ը), մարդ(ը), ընկեր(ը)

Սեռական հոլով- քաղաքի, գրքի, մարդու, ընկերոջ

Տրական հոլով- քաղաքի(ն), գրքի(ն), մարդու(ն), ընկերոջ(ը)

Հայցական հոլով- քաղաք(ը), գիրք(ը), մարդու(ն), ընկերոջ(ը)

Բացառական հոլով- քաղաքից, գրքից, մարդուց, ընկերոջից

Գործիական հոլով- քաղաքով, գրքով, մարդով, ընկերով

Ներգոյական հոլով- քաղաքում, գրքում, մարդու մեջ, ընկերոջ մեջ

3.Սխալ կամ ոչ տեղին գործածված բաոերը գտի՛ր և ճշտի՛ր: 

Բարենցի ծովի Կիլդին կղզում մի շատ հետաքրքիր լիճ կա: Նրա ջուրը հինգ շերտ ունի: Առաջին շերտի` հատակի տիղմի վրայի ջուրն այնպիսին է, որ հողին է հավասարեցնում ամեն մի կենդանի բան: Դրա համար էլ ջրի այդ շերտում ոչ մի առողջ էակ չկա: Երկրորդ շերտը ծիրանագույն մանրէներով է ցանկապատած: Այդ մանրէներն այնքան բազում են այդտեղ, որ չեն հրաժարվում,որ ցածի թունավոր գազը ոտքի ելնի, հասնի երրորդ «հարկ»: Ջրի երրորդ շերտը բնակեցվածէ ծովային ձկներով, ոզնիներով ու այլ կենդանիներով, որոնք qոյություն ունեն աղի ջրերում: Չորրորդ «հարկում» ջուրը շատ է աղի ու կյանքի համար պիտանի չէ: Իսկ վերին, հինգերորդ շերտում ջրհորի քաղցրահամ ջուր է: Դա էլ քաղցր ջրերին ուրույն կենդանիների արքայությունն է: Ամենահետաքրքիրն այն է, որ այդ տարօրինակ լճի հինգ շերտերը երբեք իրար մեջ չեն ընկնում:

4.Տրված բարդ բառերի վերջին արմատները փոխելով` ստացի՛ր նոր բարդ բառեր:

Հեռախոս, հանրածանոթ, ձյունածածկ, երկրագունդ, կենսակերպ, հնավանդ, մտահոգ, բարենպաստ, ակնթարթ, լուսանցք:

Հեռախոս-հեռանկար, հանրածանոթ-հանրահայտ, ձյունածածկ-ձյունաճերմակ, երկրագունդ-երկրաքար, կենսակերպ- կենսաբան, հնավանդ-հնաոճ, մտահոգ-մտադիր, բարենպաստ-բարեհամբույր, ակնթարթ-ակնհայտ, լուսանցք-լուսաբաց: 

5.Փորձի՛ր այս բառերի կազմությունն ու նշանակությունը բացատրել: ա) Այգեբաց, այգաբաց: բ) Հայելի, հայացք, ծովահայաց: (գրաբ. հայել — նայել) գ) Ակնթարթ, ակնդետ, ակնոց: դ) Քինախնդիր, վրեժխնդիր, մանրախնդիր (գրաբ. խնդրել — փնտրել):

ա) Այգեբաց-այգի+ա+բաց-հողից ազատել, այգաբաց-այգ+աքբաց-լուսաբաց:
բ) Հայելի-հայ+ել+ի-առառկա, որով կարող ենք նայել մեզ, հայացք, ծովահայաց-ծով+ա+հայ+աց-ծովին նայել: (գրաբ. հայել — նայել)
գ) Ակնթարթ-ակն-թարթ, ակնդետ, ակնոց:
դ) Քինախնդիր-քին+ա+խնդիր, վրեժխնդիր, մանրախնդիր (գրաբ. խնդրել —
փնտրել):

.Այստեղ, խաղուպար, աջուձախ, սարնիվեր բառերով և այս տեղ, խաղ ու պար, աջ ու ձախ, սարն ի վեր բառակապակցություններով կազմի՛ր նախադասություններ:

Ո՞ր տարբերակը տեղադրելու դեպրում քերականորեն և տրամաբանորեն ճիշտ նախաասություն կստացվի:

Արևը վաղուց թեքվել էր դեպի մայրամուտ, և մութն էլ քիչ-քիչ ընկնում էր, ………… դաշտում դեռ աշխատող գեղջուկներ կային:

1) քանի որ

2) քանի դեռ

3) բայց և այնպես

4) ինչքան էլ

 Թարգմանիր առակները՝ գրելով նրանց մեջ արտահայտած գաղափարը:

 2.Ո՞ր նախադասության մեջ համաձայնության սխալ կա:

1) Սար ու ձոր կանաչ են հագել, կանաչ է ներկվել աշխարհը:

2) Մարդկությունը գիտի, որ պատերազմն օրինավոր է, եթե հարկավոր է ժողովրդի և նրա բարօրության համար:

3) Նրան որպես հմուտ մանկավարժի, կոլեկտիվում բարձր էին գնահատում։

4) Բաներ կա, որ եթե իմանաս, կզայրանաս։

 3.Ո՞ր նախադասության մեջ շարադասության սխալ կա:

1) Ողջ աշխարհի հետ չէր փոխի իր կողմից փայփայած, այնքան երկար երազած ու վերջապես իրականություն դարձած սերը:

2) Վերջապես կան և հնչյուններ՝ վերադարձի ու վերջին հույսի։

3) Իմ արձակուրդը Ֆրանսիայի հարավային փոքրիկ քաղաքներից մեկում, կարծում եմ, հրաշալի կանցնի:

4) Հայաստանում նախկին Ուկրսինայի դեսպանը մեկնել է Լոնդոն:

4.Лодка

Говорят, Будда любил рассказывать своим ученикам такую историю: несколько человек должны были переправиться через реку, чтобы попасть в город. Река была широкой — это происходило в сезон дождей, и люди остались целы лишь потому, что лодка, в которой они плыли, оказалась весьма легкой в управлении. Люди эти, наверное, были очень разумными, потому что подумали: «Эта милосердная лодка спасла нам жизнь, как же мы можем ее бросить? Было бы черной неблагодарностью оставить ее здесь одну!» Поэтому они вытащили лодку из воды, подняли ее на плечи и понесли в город. Это было трудно, но чувство благодарности побуждало людей нести лодку все дальше и дальше.
— Что вы делаете? — поинтересовался у них удивленный прохожий. — Первый раз вижу, чтобы кто-то таскал по городским улицам лодку.
— Нам теперь придется носить эту удивительную и прекрасную лодку всю оставшуюся жизнь, — объяснили они, — потому что она спасла нас от смерти, и мы не можем быть неблагодарными.

Ասում են՝ Բուդդան սիրում էր իր աշակերտներին պատմել այսպիսի պատմություն. մի քանի մարդ պետք է անցնեին գետը, որպեսզի հասնեին քաղաք: Գետը լայն էր, քանի որ դա տեղի էր ունենում անձրևների շրջանին, և նրանք ողջ մնացին միայն այն պատճառով, որ նավակը, որով նրանք լողում էին, բավականին հեշտ կառավարելի էր: Նրանք, հավանաբար, շատ խելացի էին, որովհետև մտածեցին. «Այս բարեգութ նավակը փրկեց մեր կյանքը, մենք ինչպես կարող ենք այն թողնել այստեղ: Դա սև անշնորհակալություն կլիներ, եթե այն այստեղ մենակ թողնենք»: Այդ պատճառով նրանք դուրս բերեցին նավակը ջրից, բարձրացրին իրենց ուսերին և տարան դեպի քաղաք: Դա դժվար էր, բայց երախտագիտության զգացումը մղում էր նրանց շարունակել կրելը:
— Ինչ եք անում? — հետաքրքրվեց մի զարմացած անցորդ: — Առաջին անգամ եմ տեսնում, որ մեկը քաղաքում նավակ է քարշ տալիս:
— Մեզ այժմ ամբողջ կյանքում պետք է կրել այս հրաշալի և զարմանալի նավակը, — բացատրեցին նրանք, — որովհետև այն մեզ փրկեց մահից, և մենք չենք կարող անշնորհակալ լինել:

Տրված բառերը բաժանի՛ր ըստ խոսքի մասի պատկանելության գոյական, ածական, թվական, դերանուն, բայ, մակբայ, կապ, շաղկապ, ձայնարկություն, վերաբերական բառեր (յուրաքանչյուրից երեք բառ):

Հարյուր իննսուներեք, թե, դու, անշուշտ, դանդաղ, վրա, թութակ, բոլորը, վա՜յ, մասին, կամաց-կամաց, հավանաբար, մտերմանալ, ոչ մեկը, հովիվ, որպեսզի, արագ, երրորդ, կացին, ա՜խ, դեղին, ընկերանալ, երկար, կարծես, կրկնել, է՜, բացի, որովհետև, հինգական:

Հարյուր իննսուներեք, թե, դու, անշուշտ, դանդաղ, վրա, թութակ, բոլորը, վա՜յ, մասին, կամաց-կամաց, հավանաբար, մտերմանալ, ոչ մեկը, հովիվ, որպեսզի, արագ, երրորդ, կացին, ա՜խ, դեղին, ընկերանալ, երկար, կարծես, կրկնել, է՜, բացի, որովհետև, հինգական:
Գոյական-Թութակ, Հովիվ, Կացին
Ածական-Դեղին, Երկար, Կամաց-կամաց, Դանդաղ, Արագ
Թվական-Հարյուր իննսուներեք, Երրորդ, Հինգական
Դերանուն-Դու, Բոլորը, Ոչ մեկը
Բայ-Մտերմանալ, Ընկերանալ, Կրկնել
Մակբայ-Անշուշտ, Կամաց-կամաց, Հավանաբար
Կապ-Մասին, Բացի
Շաղկապ-Թե, Վրա, Որովհետև, Որպեսզի 
Ձայնարկություն-Վայ, Ախ, Է 
Վերաբերական բառեր– Հավանաբար

2..Տե՛ս, թե նախորդ վարժության մեջ տրված բառերից որը ի՞նչ հարցի է պատասխանում և փորձի՛ր բացատրել խոսքի մասերի նման խմբավորումը: Ա. Գոյական, ածական, թվական, դերանուն, բայ, մակբայ: Բ. Կապ, շաղկապ, ձայնարկություն, վերաբերական բառեր:

Հոմանիշներից յուրաքանչյուրով նախադասություն կազմի՛ր: ա) Պաշտպանել, պահպանել: բ) Պատրվակով, շնորհիվ: գ) Դրդել, մղել:

Ա. Գոյական, ածական, թվական, դերանուն, բայ, մակբայ: 
Գոյականը պատասխանում է-ով, ովքեր, ինչ, ինչեր հարցերին 
Ածականը պատասխանում է-ինչպիսի հարցին 
Թվականը պատասխանում է-ինչքան, որքան հարցերին 
Դերանունները  ցույց է տալիս այն բառերը-որոնք մատնացույց են անում առարկա, հատկանիշ, քանակ` առանց դրանք անվանելու: 
Բայը պատասխանում է-ինչ անել հարցին 
Մակբայը ցույց է տալիս-գործողության կատարման ձևը

Բ. Կապ, շաղկապ, ձայնարկություն, վերաբերական բառեր: 
Կապը ցույց է տալիս-որպես մեկ անդամ՝ կապվելով ստորոգյալի հետ պարագայական կամ խնդրային հարաբերությամբ։ 
Շաղկապը ցույց է տալիս-առարկաների, երևույթների միջև դրսևորվող համադասական հարաբերություները։ 
Ձայնարկությունը այն է, որոնք արտահայտում են խոսողի զգացական վերաբերմունքը, ինչպես նաև կոչ, նմանաձայնություն։ 
Վերաբերական բառեր են համարվում այն բառերը, որոնք արտահայտում են խոսողի դատողական վերաբերմունքը։

3.Տրված բառերի բոլոր հոմանիշեերը գրի՛ր ըստ իմաստների սաստկության:

Օրինակ`

կռվել — վիճել, գժտվել, ընդհարվել, իրար ուտել, պատերազմել: Քամի, ձայն, վախ, գեղեցիկ, տգեղ, շատ, ցանկություն, ծիծաղ:

Հոմանիշների հինգ զույգ առանձնացրո՛ւ:

Ընչազուրկ, հերսոտ, ընչաքաղց, ընթացիկ, սրընթաց, անընկճելի, արագընթաց, անկոտրում, դյուրաթեք, դյուցազնական, դյուրաբեկ, ճկուն, աղքատ, հերոսական:

Տրված առածները լրացրո՛ւ ընդգծված բառերի հականիշների օգնությամբ:

Լավ ձին կերը կավելացնի,………… : Խելոքին մեկ ասա,…………….. : Արդար մազը չի կտրվի,…………. : Բոյը երկար,………………………. :

Տեքստում կետերի փոխարեն համապատասխանաբար տեդադրի՛ր տրված հականիշները:

Ամուր — առաձգական, հիշել — մոռանալ, խոշոր — փոքր, արտասովոր — սովորական, լուրջ — թեթևամիտ, ոչ միայն – այլ նաև, տարիքով — երեխա, բռնել — նետել: Մարդիկ … են … հայտնագործությունների, աշխարհի մասին պատկերացումները փոխող ճանապարհորդությունների մասին, դրանք փոխանցում են սերունդից սերունդ և երբեմն … են … թվացող սովորական բաների մասին: Գիտե՞ք, օրինակ, որ Կոլումբոսը… Ամերիկան է հայտնագործել,… …ռետինե գնդակը: Երբ իսպանացիները ցամաք ելան Հաիթիում, տեսան, որ կղզու բնակիչներն … մի գործով են զբաղված: Նրանք … ու կենտրոնացած իրար էին … ու… ինչ-որ շագանակագույն գնդեր: Իսկ այդ գնդերը, կենդանի … արարածների նման ցատկոտում էին քարե սալիկի վրա: Հաիթցիների գնդակախաղը հիմա հազիվ թե զարմացնի մեզ: Թերևս միայն հարցնենք, թե … մարդիկ ինչո՞ւ էին … զբաղմունքով տարվել: Իսկ Կոլումբոսի խիզախ նավաստիները շշմած էին մնացել: Չէ՞ որ նրանք երբեք չէին տեսել… կլոր առարկա, որն … սալարկին դիպչելով ետ է թռչում: