Գոյականի թիվը,06․11-08․11

111. Փակագծերում տրված բառերից և բառակապակցություններից նախադասության մտքին համապատասխանող գոյականներ ստացի՛ր և գրի՛ր կետերի փոխարեն:

Բնության մեջ համատարած աղմուկ(լռել) չկա:

Աղմուկը կարող է մոռանալու (հիշել) … (կոչել) պատճառ դառնալ:

Աշխատանքը (աշխատել) հոգնած  մարդու վրա ազդում է քաղաքային ավտոբուսի (երթալ ու գալ) աղմուկը, բարձրաձայն խոսակցությունից (խոսել):

Կա (ենթադրոություն ենթադրել), որ ջուրը ոչ միայն Երկրի, այլ նաև ուրիշ մոլորակների (մոլորել) վրա է շատ:

Մարդագետները (մարդու մասին գիտությամբ զբաղվող) վկայում են, որ մարդկանց մարմնի յոթանասուն տոկոսը ջրից է բաղկացած:

Բժշկության խորհրդանիշը (խորհուրդը նշել) եղել և մնում է օձը:

112. Փակագծում տրված բառերից և բառակապակցություններից նախադասության մտքին համապատասխանող գոյականներ ստացի՛ր և գրի՛ր կետերի փոխարեն:

Եֆրեմովի «Անդրոմեդի միգամածությունը» ֆանտաստիկական վեպում պատմում է մի խումբ տիեզերագնացներին(տիեզերք գնալ) հեռավոր միջաստղային ճանապարհորդության (ճանապարհորդել) մասին: Նրանց աստղաթիռի արագությունը (արագ) շատ մոտ է լույսի արագւթյանը (արագ), և ժամանակը երկրայինի համեմատ (համեմատել) շատ դանդաղ է շարժվում: Տիեզերագնացները գալակտիկայի ամենահեռավոր շրջաններին հասնելու առաջադրանք (առաջադրել) ունեն: Պիտի հասնեն այն աստղին, որի մոլորակներից (մոլորել) մեկի վրա, ըստ որոշե ենթադրության ենթադրել) մեզ նման մարդիկ են բնակվում: Ինչպիսի՜ն կլինի ամբողջ մարդկության ցծալը (ցնծալ), երբ նրանք վերադառնան ու այլ աշխարհի մարդկանցից ողջույն բերեն:

114. Յուրաքանչյուր շարքի չորս բառերն ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշ ունեն, որ նույն շարքի բառը չունի:

ա) վանք     բ) հարսնացու    գ) Հովհաննես                դ) կապիկ

                                                    Թումանյան          

անտառ      տիեզերագնաց     Թբիլիսի                           տեր

գայլ            եղբայր                    Լուսաստղ                     սարսափ  

երեխա      գիտնական            մոլորակ                         կամուրջ

թփուտ       առնետ                   «Ջութակ և սրինգ»        երեխա

116. Տրված գոյականները դարձրո´ւ հոգնակի և բացատրի´ր օրինաչափությունները:

Ա. Ձևեր, արտեր, հարցեր, սարքեր, զենքեր, դեզեր, օրեր:

Բ. Երկրներ, տարիներ, գնացքներ, նվերներ, վայրկյաններ, ուղևորներ:

Գ. Թոռներ, դռներ, մկներ, ձկներ, լեռներ, բեռներ:

Դ.  Աստղեր, արկղեր, վագրեր, անգղներ, սանրեր:

118. Երկու խմբի գոյականների հոգնակին կազմի´ր և օրինաչափությունը բացահայտի´ր:

Օրինակ`

 Դասագիրք- դասագրքեր, վիպագիր- վիպագիրներ:

Ա.Դասագիրք,-դասագրքեր հեռագիր-հեռագրեր արոտավայր-արոտավայրեր լրագիր-լրագրեր ծառաբուն-ծեռաբներ մրգաջուր-մրջնաբույն-մրջնաբներ ծաղկեփունջ-ծաղկեփջեր միջնապատ-միջննապատեր

Բ.Վիպագիր-վիպագիրներ մեծատուն-մեծատուններ զինակիր-զինակիրներ ժամացույց-ժամացույցներ կողմնացույց-կողմնացույցներ երգահան-երգահաններ քարահատ-քարահատներ պատմագիր-պատմագրեր քանդկագործքանդակագործներ

119. Փակագծում տրված բառերը դարձրո´ւ հոգնակի և գրիի´ր կետերի փոխարեն:

Ամերիկացի-վիճակագիրները պարզել են, որ օրվա ընթացքում ամենաշատը քայլում են անասնապահները (անասնապահ) ու հողագործները (հողագործ):  Երկրորդ տեղում գյուղական նամակատարերնեն (նամակատար ) են: Հաջորդը մատուցողները ( մատուցող) ու բուժքույրներն բուժքույր են: Նրանցից  զգալիորեն քիչ են քայլում ոստիկանները (ոստիկան), հետախույզները (հետախույզ) ու պահակները (պահակ): Ամենից քիչ քայլում եննահագապետները (նահանգապետ) ու նախարարները (նախարար):

Աշնան շարադրուցյուն

Աշունը ես սիրում եմ որովհետև անձրև է գալիս գեղեցիկ գունավոր տերևներ կան կանաչ, կարմիր, դեղին ևայդ տերևները խշխշում են և նաև շատ եմ սիրում աշունը ոչ ցուրտ է ոչ շոք:

Պարապմունք 16.

Պարապմունք 16.

Թեմա՝ Եռանկյուն
Սահմանում։ Եռանկյունը այն երկրաչափական պատկերն է, որն կազմված է միևնույն ուղղի վրա չգտնվող երեք կետերից և այդ կետերը զույգ առ զույգ միացնող երեք հատվածներից, տես նկարը՝

A, B, C կետերը կոչվում են եռանկյան գագաթներ, իսկ AB, BC, AC հատվածները կոչվում են եռանկյան  կողմեր։
Եռանկյան անկյուններն են՝ <А, <B, <C։

Եռանկյանկարճ նշանակում։
A, B, և C գագաթներով եռանկյունը հաճախ նշանակում են ΔABC։

Սահմանում։ Եռանկյան երեք կողմերի երկարությունների գումարը կոչվում է եռանկյան պարագիծ:

Հարցեր և առաջադրանքներ։
1.
Ո՞ր պատկերն է կոչվում եռանկյուն, գրեք սահմանումը։  

Եռանկյունը այն երկրաչափական պատկերն է, որն կազմված է միևնույն ուղղի վրա չգտնվող երեք կետերից և այդ կետերը զույգ առ զույգ միացնող երեք հատվածներից

2.Եռանկյունը քանի՞ գագաթ, քանի՞ կողմ, քանի՞ անկյուն ունի։

A, B, C կետերը կոչվում են եռանկյան գագաթներ, իսկ AB, BC, AC հատվածները կոչվում են եռանկյան  կողմեր։
Եռանկյան անկյուններն են՝ <А, <B, <C։

3.GEOGEBRA ծրագրով գծեք ABC եռանկյուն, նշիր կողմերը, գագաթները, անկյունները։

AB, BC, AC/<А, <B, <C

4.Ի՞նչ է եռանկյան պարագիծը, գրեք սահմանումը։

5.GEOGEBRA  ծրագրով գծեք ABC եռանկյուն, նշեք կողմերի երկարությունները (թվերը մոտավոր ինքդ վերցրու), գտեք եռանկյան պարագիծը։

12+12+14= 38

Պատ.՝ 38

6.Գտեք ABC եռանկյուն պարագիծը, եթե  AB=10սմ  BC=5սմ AC=13սմ։

10+5+13=28

Պատ.՝ 28

7.Ունենք երկու եռանկյուն՝ ABC և  MNK: Ո՞ր եռանկյան պարագիծն է մեծ և որքանով, եթե AB=12սմ,  BC=7սմ, AC=14սմ, իսկ MN=3սմ,  NK=20սմ, MK=18սմ:

MNK

8.Եռանկյան երկու կողմերը հավասար են, իսկ երրորդ կողմը դրանցից մեծ է 7սմ-ով։ Գտեք եռանկյան կողմերը, եթե եռանկյան պարագիծը 52 սմ է։

15

9.Եռանկյան կողմերը հարաբերում են ինչպես 2:4:5: Գտեք եռանկյան կողմերը, եթե պարագիծը 66սմ է։

Առաջին-12
Երկրորդ-24
Երրորդ-30

10.
 Եռանկյան երկու կողմերը հավասար են, իսկ երրորդ կողմը փոքր է դրանցից 2 անգամ։ Գտեք եռանկյան կողմերը, եթե եռանկյան պարագիծը 55դմ է։

Առաջին-22
Երկրորդ-22
Երրորդ-11

Армянская кухня

Хоровац

Хоровац – самый главный и знаменитый из мясных блюд, шашлык из больших кусков мяса, в основном из свинины. Готовят также из баранины и говядины. Есть несколько видов армянского шашлыка: карси хоровац – шашлык, который готовится на мангале, а хазани хоровац готовят в кастрюле.

армянский-шашлык2. Кюфта

Следующее мясное блюдо – кюфта – армянские тефтели. Кюфту раньше предки армян готовили так: выбирали лучшие куски говяжьего мяса и долго, очень долго отбивали кусок мяса на камне деревянными молотками до тех пор, пока мясо не превращалось в однородную кремовидную вязкую массу. Сегодня принцип приготовления практически тот же самый, только мясо несколько раз проводится через мясорубку. После этого фарш отбивается, добавляется ложка армянского коньяка и ложка молока. Мелко режется лук и добавляется к мясу. Из мяса лепятся шарики или плоские круги, кидаются в кипящую воду, в которую заранее добавляют стакан красного вина. Если кюфта приготовлена правильно и по рецепту, то полученное блюдо будет таким нежным, что будет таять во рту.

кюфта3. Долма

Долма – армянские голубцы – достояние национальной кухни и любимейшее блюдо армян. В состав голубцов входит мясной фарш из баранины, лука, риса, зелени и специй. Главная отличительная черта армянских голубцов – виноградные листья, в которые заворачивается готовый фарш.

долма-армянский4. Хаш

Горячий, очень сытный и жирный суп из говяжьих ног. Варится этот суп очень долго: ставится на огонь вечером, чтобы был наутро готовым. На маленьком огне суп варится всю ночь напролет, после чего бульон с мясом подают с чесноком и лавашем. Уже засохший лаваш ломается на мелкие куски и добавляется в бульон, чтобы сделать его кашеобразным. Настоящие асы хаша едят его руками: берут полученную массу куском свежего и мягкого лаваша. С башем алкоголь не пьют. Как говорят армяне – “Хаш не любит три вещи: коньяк, женщин и тосты”. Суп закусывают армянскими домашними соленьями и оливками.  Трудно поверить, что раньше хаш был едой бедных! Ведь сегодня нельзя представить большие дружеские посиделки зимним или осенним утром без этого вкуснейшего и пикантного супа, который, к тому же, помогает от похмелья.

хаш-армянский5. Тжвжик

Тжвжик – это полу жареные говяжьи потроха – сердце, легкие, печень – с луком, томатной пастой или помидорами и специями.

армянские блюда6. Мацун или мацони

Армяне очень любят молочные продукты. Нельзя представить себе застолье без армянского сыра и мацуна. Если с сыром все понятно, то с мацони у гостей и туристов возникают вопросы. Мацун – вкуснейший и универсальный продукт – это кислый и густой йогурт. Этот йогурт добавляется в многие блюда в качестве соуса, к примеру на тот самый долма. А на его основе готовят любимый всеми армянами кисломолочный суп спас, который поможет при проблемах с желудком. А напиток тан – мацуни с солью, разбавленный водой,  который поможет от всякого похмелья.

мацони7. Суп Кололак

Армянский кололак – ароматный суп с томатной пастой и фрикадельками из баранины. Получается очень ароматно, с уникальным вкусом!

кололак-армянская-кухня8. Ариса (хариса)

Ариса – традиционное армянское блюдо, которое не любит “спешки”. Готовят эту пшеничную кашу с курицей и грибами долго, едят долго у с удовольствием. К тому же у арисы есть большая история, и начинается она с 53-дневней обороны Мусы-Даг. На момент самообороны армянского населения от османских властей в 1915 году у народа из еды не было ничего, кроме мяса ягненка и пшеницы. Армянские ополченцы начали “мести” зерно, мясо и воду, таким образом получая еду для выживания во время самообороны. Дословно “хари-са” переводится как “меси это”. По сей день, после того, как атака была удачно отбита, каждый год в третье воскресенье сентября все семьи Муса-Дага готовят Харису и празднуют освобождение своего села.

ариса9. Хлеб Матнакаш

Матнакаш – национальный хлеб, который можно найти во всех магазинах. “Матнакаш” дословно переводится как “проведенный пальцем”, так как перед тем, как испечь лепешку, на ее поверхности делают узоры, проводя указательным пальцем.

матнакаш-армянский-хлеб10. Лаваш

Ну, что тут сказать? Про армянский лаваш знают все, поскольку он распространился по всему миру вместе с армянами. Лаваш очень легко печь, но печь легко, правильно и вкусно получается далеко не у всех. На радость всем, этот хлеб – абсолютно диетический, так как готовится он на основе муки, воды и соли. У лаваша также есть своя история…

Легенда про лаваш

В древней Армении был царь по имени Арам. В один из дней он попадает в плен ассирийцам, к их царю Носору. Царь Носор объявил Араму, что отпустит его только при одном условии: десять дней его будут держать в голоде и в жажде, а на одиннадцатый день между ними состоится поединок – стрельба из лука. Если победит Арам – его опустят в свою родину, да еще и с подарками. Недолго раздумывая, Арам потребовал, чтобы ему привезли из Армении самый красивый панцирь. Ассирийские гонцы исполнили его требование и привезли, не догадываясь, что в панцире находится не что иное, как хлеб лаваш! И так, царь Арам, высказывая свое недовольство красотой панциря, требовал новый каждый день. На одиннадцатый день Арам и Носор вышли на поединок. Что случилось потом – можете сами догадаться! Словом, армянский хлеб и армянская смекалка – вот секрет армянского народа. ☺

лаваш-армянский

11. Фруктовый лаваш

На этом история армян и лаваша не заканчивается. Армения – страна солнечная, поэтому практически везде растет много фруктов. И армяне нашли способ для их обработки и хранения: фруктовый лаваш! В Армении его также называют “тту лаваш”, что значит “кислый лаваш”, так как готовят его из сливы, вишни или кизила. Более сладкий вариант – лаваш из яблока, персика или абрикоса. Найти его можно практически во всех рынках.

Фруктовый-лаваш12. Женгалов хац (лепешка с травами)

Женгялов хац – то, что обязан попробовать каждый турист, находящийся в Армении! Оно по праву считается одним из творений арцахской кухни, и им арцахский народ безмерно гордится. Готовится женгялов хац из определенного набора трав 10-20 видов, которые растут на горах Нагорного Карабаха. В Нагорно-Карабахской Республике даже есть фестиваль женгялов хац.

Женгялов-хац

Город Гюмри

Гюмри – древний армянский город с драматичной и славной историей. Он расположился на крайнем западе страны, у границы с Турцией, на Ширакском плато. Эта часть горной страны окружена Ширакским и Памбакским хребтами и отрогами горного массива Арагац, самого

высокого на территории современной Армении. Город Гюмри, по своим размерам уступающий только столице Еревану, является административным центром Ширакской области. © «wikiway.com» копирование материалов запрещено

Проект «Дни Себастаци». Туризм глазами себастийцев.

Урок 2. Виды туризма в Армении.

Дайте определение каждому виду туризма.

Например: деловой туризм – это обеспечение и организация командировочных поездок в другую страну для решения деловых вопросов.

  1. Экстремальный туризм.в Армени ест много экстримализм литат в небе, канатня дарога, и так дале.
  2. Духовный туризм.Ето азначайт пойти церкв.
  3. Историко-культурный туризм.ето азначайт когда идут в церкжи, кагда идут в храм.
  4. Лечебно-оздоровительный туризм.когда туризм идут в салон ваде и так дале.
  5. Образовательный туризм.Образовательный туризм ето азна айт кагда идут изучайт церкви и так дале.

Подберите по 3 места на каждый вид туризма (вставьте картинки или фотографии).

Реклама

Պարապունք 17

Առաջադրանքներ։
1.
Գրիր միանդամների հինգ օրինակ։

ab, dc, mn, 4y, cy

2. Գրիր նման միանդամների օրինակներ։

6a^4, 7a^2, 4a^2

3.Ի՞նչն են անվանում բազմանդամ, գրիր բազմանդամի օրինակ։

Միանդամների գումարը անվանում են բազմանդամ.

5m+4a+8m= 13m+4a

7b+6a+3a= 9a+7b

4. Ի՞նչն են անվանում բազմանդամի անդամներ,  օրինակով ցույց տուր։

8a+9a+6a= 23a

8m+2m+7m= 17m

5. Բազմանդամը, երբ կազմված է նման միանդամներից, ինչպե՞ս են պարզեցնում, ցույց տուր օրինակով։
1a+2b+3a= 4a+2b
7. Գրիր որևէ բազմանդամ, նշիր նրա անդամները։
5b+6a+4b= 9b+6a անդամներ: 5,b,6,a,4,b
8. Պարզեցրու բազմանդամը․
ա)2x+3y+12x=15x+3y
բ)a+3a+4a+5a+6b= a12a+6b
գ)7a-3a-a+12abc= 4a-a+12abc
դ)ab+c+17ab+17c= abc+34abc
ե)a^2+10a^2+40a^2-1= a^2+10a+50a^1
զ)100a^2+200a^2-299a^2+341ab^2c^4= 300a^2-640ab^2c^4

9. Պարզեցրու բազմանդամը․
ա) 2a + 5b + 7a=9a+5b
բ) 2x + 3y + 10x= 12x+3y
գ) 7a + b + 3a + b= 10ab
դ) a + 7b + b + 2a= 9ab
ե) 2x + y + 3x + y + 4x= 9xy
զ) a + 2x + 5x + 2a + 9x= 16x+a2a

10.Պարզեցրու բազմանդամը
ա) 12a + 5b − 4a=8а+5b
բ) 19x − 24y + x=
գ) 17x − 4y + 5x + 4y=12x+8y
դ) 5a − 2y + 4a + 2y=1a+4y
ե) 40x + 15y − 40x − 16y=x+(-1)
զ) 9a − 3b + 5a − 7b − 8a= 6a+10b

Դասարանում քննարկվելիք հարցեր․

1․Ի՞նչ է ուսումնասիրում ձևաբանությունը։

Ձևաբանությունը ուսումնասիրում է լեզվի ձևաբանական կառուցվածքը, բացահայտում բառերի ձևաբանական փոփոխությունները, նրանց խոսքիմասային պատկանելիությունը, քերականական կարգերը, քերականական ձևերի և իմաստների հարաբերությունները։

2․Հայերենի խոսքի մասերի դասակարգումը։

Խոսքի մասեր, լեզվի բառապաշարի բառաքերականական խմբերն են, որոնք ընկած են քերականական կառուցվածքի հիմքում։ Խոսքի մասերն հատուկ են աշխարհի բոլոր լեզուներին, բայց, պայմանավորված լեզվի, հիմնականում՝ կառուցվածքային տիպով, տարբեր է նրանց որոշման հիմունքը, ուրեմն և՝ քանակը։

Հայերենի խոսքի մասերը տասն են՝ գոյական, ածական, թվական, դերանուն, բայ, մակբայ, կապ (նախադրություն և ետադրություն), շաղկապ, վերաբերական, ձայնարկություն, որոնք որոշվում են համապատասխան բառախմբերի ընդհանուր նշանակությամբ։

3․Նյութական, քերականական և վերաբերմունքային իմաստ ունեցող խոսքի մասեր։

1-նյութական իմաստ արտահայտող (գոյական, ածական, թվական, դերանուն, բայ, մակբայ)

2-քերականական իմաստ արտահայտող (կապ, շաղկապ)

3-վերաբերմունքային իմաստ արտահայտող (ձայնարկություն, վերաբերական)

Անբեկանելի, ունելի, կիսադեմ, տխրադեմ, արդուզարդ, նկարազարդ, շարական, ընտանեկան, խորագին, գլխագին:

4․Թեքվող և չթեքվող խոսքի մասեր։

Խոսքի մասերը լինում են թեքվող և չթեքվող:Թեքվող խոսքի մասերն են ՝ գոյական, բայ և մասամբ դերանունը:

Advertisements

մասերի դասակարգման իմաստային-իմացաբանական հիմունքը,30․10․23թ․

Դասարանում քննարկվելիք հարցեր․

1․Ի՞նչ է ուսումնասիրում ձևաբանությունը։

Ձևաբանությունը ուսումնասիրում է լեզվի ձևաբանական կառուցվածքը, բացահայտում բառերի ձևաբանական փոփոխությունները, նրանց խոսքիմասային պատկանելիությունը, քերականական կարգերը, քերականական ձևերի և իմաստների հարաբերությունները։

2․Հայերենի խոսքի մասերի դասակարգումը։

Խոսքի մասեր, լեզվի բառապաշարի բառաքերականական խմբերն են, որոնք ընկած են քերականական կառուցվածքի հիմքում։ Խոսքի մասերն հատուկ են աշխարհի բոլոր լեզուներին, բայց, պայմանավորված լեզվի, հիմնականում՝ կառուցվածքային տիպով, տարբեր է նրանց որոշման հիմունքը, ուրեմն և՝ քանակը։

Հայերենի խոսքի մասերը տասն են՝ գոյական, ածական, թվական, դերանուն, բայ, մակբայ, կապ (նախադրություն և ետադրություն), շաղկապ, վերաբերական, ձայնարկություն, որոնք որոշվում են համապատասխան բառախմբերի ընդհանուր նշանակությամբ։

3․Նյութական, քերականական և վերաբերմունքային իմաստ ունեցող խոսքի մասեր։

1-նյութական իմաստ արտահայտող (գոյական, ածական, թվական, դերանուն, բայ, մակբայ)

2-քերականական իմաստ արտահայտող (կապ, շաղկապ)

3-վերաբերմունքային իմաստ արտահայտող (ձայնարկություն, վերաբերական)

Անբեկանելի, ունելի, կիսադեմ, տխրադեմ, արդուզարդ, նկարազարդ, շարական, ընտանեկան, խորագին, գլխագին:

4․Թեքվող և չթեքվող խոսքի մասեր։

Խոսքի մասերը լինում են թեքվող և չթեքվող:Թեքվող խոսքի մասերն են ՝ գոյական, բայ և մասամբ դերանունը:

Կարդում ենք Մուշեղ Գալշոյան

պատակը՝ հետազոտել 20-րդ դարաշրջանի գրականության մի պատառ, գնահատել գրական խիզախումը։
Խնդիրները՝ զարգացնել ընթերցանության հմտությունները, գնահատել հեղինակի խոսքային առանձնահատկությունները, տեքստի մեջ առանձնացնել ենթատեքստը։
Ժամանակահատվածը՝ նոյեմբեր
Մասնակիցներ՝ 7-րդ դասարանցիներ։

Ընթերցանության առաջարկվող նյութերը՝

Մուշեղ Գալշոյան- կյանքը
«Կանչը»